II OSK 3093/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr/ po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 772/17 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić wniosek.

Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] (zw. dalej spółką), na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie jej do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pod sygnatura II OSK 3093/17, w sprawie skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w[...], zw. dalej skarżącą, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 772/17, którym oddalono skargę [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że spółka jest właścicielem zabudowanej nieruchomości gruntowej, składającej się z działek nr[...] , która położona jest w obszarze objętym Planem Miejscowym w jednostce planistycznej, której dotyczy przywołana wyżej skarga. Wobec powyższego, zdaniem spółki, ma ona interes prawny do udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż wynik przedmiotowego postępowania może mieć wpływ na obowiązywanie Planu Miejscowego, a w konsekwencji powyższego może ograniczyć możliwość zagospodarowania ww. nieruchomości zgodnie z postanowieniami Planu Miejscowego. Spółka argumentowała, że przypadku uwzględnienia żądań skarżącej, spółka mogłaby zostać pozbawiona przysługującego jej prawa do zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości zgodnie z postanowieniami Planu Miejscowego lub prawo to mogłoby zostać istotnie ograniczone. Powyższe zdaniem spółki oznacza, że toczące się postępowanie dotyczy konkretnego, własnego i realnego interesu prawnego spółki wynikającego z art. 140 Kodeksu Cywilnego oraz art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadnia uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd zawarty w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1233/15, że ani przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani przepisy ustawy o samorządzie gminnym dotyczące skargi na uchwały rady gminy (art. 101 ust. 1) nie przewidują udziału w postępowaniu ze skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego podmiotów innych niż gmina (rada gminy) i skarżący. W postanowieniu z dnia 27 października 2015 r., II OZ 1000/15 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a. nie może prowadzić do tego, że osoba nie mogłaby uczestniczyć w szeroko rozumianym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego, a dopuszczona zostanie do udziału w postępowaniu sądowym dotyczącym kwestionowania tego planu. Istotne znaczenie w kontekście możliwości dopuszczenia innych podmiotów do udziału w postępowaniu sądowym w sprawach ze skarg na uchwały rad gmin w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego mają nie tylko ograniczenia w zakresie wnoszenia skarg na tego rodzaju akty, lecz również zakres dopuszczalnej kontroli sądu. Indywidualny charakter skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza, że tylko skarżący, który spełnił warunek formalny w postaci wystąpienia do rady gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i wykazał konkretne i realne naruszenie (a nie tylko istnienie) swojego interesu prawnego postanowieniami tej uchwały może być (oprócz organu) stroną postępowania w tej sprawie sądowoadministracyjnej. To, że skarga na plan miejscowy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter indywidualny oznacza, że sąd administracyjny, po ustaleniu naruszenia interesu prawnego skarżącego, bada czy naruszenie tego interesu nastąpiło z naruszeniem prawa, w szczególności procedury planistycznej oraz władztwa planistycznego, ale w granicach interesu prawnego wnoszącego skargę (najczęściej właściciela konkretnej nieruchomości). Nie jest bowiem możliwe dokonywanie przez sąd takiej kontroli z urzędu w odniesieniu do każdej nieruchomości objętej planem. Zakres dopuszczalnej kontroli sądu determinuje również możliwość dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotów innych niż skarżący i organ. Naruszenie interesu prawnego innych podmiotów może być przedmiotem oceny sądu w odrębnym postępowaniu, po spełnieniu przez nie warunków formalnych i wystąpieniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z własną skargą na daną uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek spełnienia warunku poprzedzenia skargi wcześniejszym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wynika z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w wersji obowiązujące do 1 czerwca 2017 r. co wprost wynika z treści art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). W tej bowiem sprawie przedmiotem skargi są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte w uchwale Rady [...] z dnia [...] lipca 2008 r. W interesie osób popierających podjętą przez radę gminy uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działa gmina, która również jest zainteresowana tym, aby uchwała ta nie została wyeliminowana przez sąd z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że spółka nie może być dopuszczona do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika, gdyż nie brała udziału w szeroko rozumianym postępowaniu przed organem administracji, a ponadto zakres kontroli sądu w tej sprawie ograniczony jest do zbadania czy interes prawny skarżącej został naruszony i czy ewentualnie gmina dokonała tego naruszenia w granicach prawa. W przedmiotowej sprawie interes spółki w utrzymaniu stanu prawnego zaskarżoną uchwałą jest jedynie potencjalny, gdyż nie jest przesądzone, że rozstrzygnięcie sądu będzie miało jakikolwiek wpływ na jej sytuację prawną. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 184 w zw. z art.193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.