II OSK 3082/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej w sprawie ze skargi kasacyjnej C. C.-Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 608/17 ze skargi C. C.-Ł. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów osoby zobowiązanej postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty podniesione przez C. C.-Ł. w związku z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (poddania małoletniej córki szczepieniom ochronnym). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę C. C.-Ł. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów osoby zobowiązanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżające je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż nowelizacja p.p.s.a. dotycząca kognicji Sądu z dnia 15 sierpnia 2015 r. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; 2. rozpoznanie sprawy na rozprawie, 3. zawieszenie postępowania i zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, 30, 31 ust. 1, 2 i 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie w jakim przepis ten umożliwia odrzucenie skargi z powodu braku kognicji sądu na postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu do spraw w toku, co powoduje przede wszystkim ograniczenie prawa do Sądu z pominięciem prawa już nabytego w kwestii tak zasadniczej jak ochrona zdrowia i przymus państwa z tym związany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Przepis ten w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, tj. do dnia 14 sierpnia 2015 r. umożliwiał zaskarżanie do sądu administracyjnego wszelkie postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Jednakże w wyniku nowelizacji ww. normy prawnej dokonanej art. 2 w związku z art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 poz. 658), przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ograniczył kognicję sądu, którą stosuje się do postępowań wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. i w przepisach intertemporalnych brak jest odstępstwa od tej zasady. Z mocy art. 2 ustawy nowelizującej przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r., przy czym chodzi tu o wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego. Celem ustawy nowelizującej było zmodyfikowanie reguł postępowania sądowego, zatem użyte w treści art. 2 ustawy nowelizującej pojęcie "postępowania" oznacza postępowania sądowoadministracyjne. Postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym zarówno z punktu widzenia ustrojowego jak i procesowego stanowi zupełnie odrębny rodzaj procedury niż procedura administracyjna. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 28 września 2016 r., II OSK 2014/16, z 6 lipca 2017 r., II OSK 1417/17, z 18 lipca 2017 r., II OSK 1562/17 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne w momencie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, czyli w lipcu 2017 r., zatem już po nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawidłowo zatem Sąd I instancji zastosował przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i odrzucił skargę wobec braku kognicji sądu administracyjnego do merytorycznego rozpoznania tej sprawy i jej rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie wniosek strony o zawieszenie postępowania w tej sprawie i o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP. Nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ograniczyła standardów ochrony sądowej w stosunku do orzeczeń administracji publicznej. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. wskazano, iż postanowienia wierzyciela zapadające w ramach rozpoznania wniesionego zarzutu mają charakter incydentalny. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to znaczy postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wprawdzie postanowienia wierzyciela zapadłe w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie podlegają od 15 sierpnia 2015 r. odrębnej kontroli sądu administracyjnego, lecz na mocy art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd dokonuje ich kontroli w postępowaniu ze skargi na końcowe postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. To do oceny Sądu pozostawiono więc kwestię rozpoznania tego rodzaju skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym albo na rozprawie i wniosek strony nie jest w tym zakresie dla Sądu wiążący. W tej sprawie Sąd nie uwzględnił wniosku strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż przedmiotowa sprawa tego nie wymaga.