II OSK 3054/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1838/19 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 12 czerwca 2019 r. nr 17/2019 w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1838/19 oddalił skargę [...] sp. z o.o. w W. (dalej określanej jako spółka) na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 12 czerwca 2019 r., nr 17/2019 w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy decyzją z dnia 12 kwietnia 2019 r., znak MZ.5582.2217-2.779.2180.3091.2019.PKi nakazał spółce, w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r., dokonać udokumentowanego przeglądu oraz czynności konserwacyjnych instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego z uwzględnieniem wykonania pomiarów natężenia oświetlenia, potwierdzających jej pełną sprawność techniczną i funkcjonalną w budynku [...] przy ul. [...] w [...]. Na skutek odwołania spółki Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wskazaną na wstępie decyzją z dnia 12 czerwca 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach decyzji powołał się na treść protokołu z przeprowadzonych w dniu 27 lutego 2019 r. czynności kontrolno-rozpoznawczych podkreślając, że został podpisany przez spółkę bez zastrzeżeń. Wynika z niego, że przeglądy techniczne pomiarów natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego nie były prowadzone w czasookresach wynikających z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719, obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 822; dalej zwanego rozporządzeniem) m.in. w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Tymczasem to na obecnie zarządzającym budynkiem ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 620, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2057, ze zm.; dalej zwanej ustawą). Organ odwoławczy przyjął, że zastosowane w przedmiotowym obiekcie awaryjne oświetlenie ewakuacyjne należy zaklasyfikować jako urządzenie przeciwpożarowe. W przypadku oświetlenia ewakuacyjnego, jednym z podstawowych parametrów jego prawidłowego działania jest zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia na poziomie podłogi w określonych miejscach w obiekcie budowlanym, również w funkcji czasu. Nie zgodził się natomiast z poglądem spółki, że wykonanie wspomnianych pomiarów wiąże się jedynie z jednorazowym potwierdzeniem zaprojektowanego parametru poziomu natężenia oświetlenia, pomijając uwzględnienie innych parametrów, które powinny być badane i odzwierciedlane w protokole z badania natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, w tym np. parametr wytworzenia wymaganego natężenia oświetlenia w ciągu 5 sekund i w ciągu 60 sekund. Spółka wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zakwestionowała przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy stojąc zarazem na stanowisku, że brak przedstawienia aktualnego - w ocenie organów - protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego stanowi o uchybieniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 9 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko organu co do zakwalifikowania instalacji oświetlenia awaryjnego jako urządzenia przeciwpożarowego, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia. Powołał następnie jego § 3 ust. 2 i 3 wyjaśniając, że nawet jeśli producent takich urządzeń lub wykonawca obiektu w sposób odmienny określiłby termin kolejnych przeglądów i czynności, to właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, mający obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, jest zobowiązany zapewnić przynajmniej raz w roku przegląd techniczny i ewentualną konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy. Mając to na uwadze wskazał, że dla organu nie były wiążące, po przeprowadzeniu przeglądu w 2016 r., zalecenia dokonania sprawdzenia natężenia oświetlenia w 2021 r., instrukcji obsługi oraz innych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, ale obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Zauważył, że w "Instrukcji eksploatacji oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego, baterii centralnej i systemu CEAG na obiekcie [...]" z dnia 28 grudnia 2017 r. zawarte zostało jednoznaczne i - zdaniem Sądu - poprawne stwierdzenie, że "oświetlenie ewakuacyjne należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem (...). Ponieważ instalacja oświetlenia ewakuacyjnego jest częścią oświetlenia awaryjnego, wszystkie urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom, co najmniej raz w roku (...)". Nie budziło natomiast wątpliwości Sądu, że spółka nie dokonała obowiązkowego corocznego przeglądu technicznego oświetlenia ewakuacyjnego (urządzenia przeciwpożarowego), a jednym z dowodów było to, że protokół sprawdzenia natężenia oświetlenia wskazywał na pięcioletni, a nie roczny cykl takich badań. W ocenie Sądu istotnym było, czy organ prawidłowo zakwalifikował oświetlenie awaryjne jako urządzenie przeciwpożarowe, a w konsekwencji przyjął jak często musi być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym. Aby dokonać takiej kontroli organ odwoławczy dla ponownego rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie nie musiał przeprowadzać dodatkowych czynności, a jedynie dokonać własnej subsumpcji prawnej. I takiej właśnie subsumpcji, jak stwierdził Sąd, organ drugiej instancji dokonał, co wynika z zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienia. Z tych wszystkich względów Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącą radcą prawnym, wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut materialnoprawny, sformułowany w pierwszej kolejności, jak i zarzuty procesowe. Zarzucono błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że z przepisów tych wynika obowiązek przeprowadzania przez właściciela budynku czy jego zarządcę corocznych pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego, a w konsekwencji nakazanie spółce przeprowadzenia badania natężenia oświetlenia awaryjnego i przedłożenia protokołu z tego badania w sytuacji, gdy wymóg taki nie wynika z żadnych obowiązujących przepisów prawa. W ramach drugiej grupy zarzutów pełnomocnik podniosła, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie: 1. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi w sposób niezgodny z jej granicami, tj. "pominięcie skargi w zakresie w jakim ... odnosi się do zakresu kontroli technicznych wykonywanych w zakresie instalacji przeciwpożarowych skupiając się wyłącznie na częstotliwości ich wykonywania"; 2. art. 106 § 3 w związku z art. 113 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z urzędu w postaci protokołu badania wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r., mimo że dowód ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu i nie spowodowałby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak jego przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego w postaci uznania, że w celu potwierdzenia pełnej sprawności oświetlenia awaryjnego konieczne jest coroczne przeprowadzanie badania natężenia oświetlenia awaryjnego oraz pozbawił stronę możności obrony praw; 3. art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przy orzekaniu protokołu badania wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. oraz protokołów z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego i podstawowego wykonanych w październiku 2016 r., z których wynikał walor ich aktualności przez okres 5 lat, a termin kolejnego pomiaru wyznaczony został na październik 2021 r.; 4. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez uznanie, że brak jest potwierdzenia pełnej sprawności funkcjonalnej instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, wobec braku przedłożenia przez spółkę aktualnego, wedle oceny organów, protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego, podczas gdy prawidłowość funkcjonowania instalacji wynika wprost z protokołu przeglądu technicznego wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. oraz protokołu z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanego w 2016 r. oraz, że protokoły z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanych w październiku 2016 r. nie posiadają waloru aktualności, podczas gdy pomiary takie wykonuje się co 5 lat, a termin kolejnego pomiaru wyznaczony został na październik 2021 r., a ponadto przez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia bowiem Sąd nie wskazał, na jakiej podstawie lub w związku z jakimi przepisami uznał wykazywane przez spółkę uchybienia w procedurze ochrony przeciwpożarowej za nieistotne i nie wyjaśnił swojego stanowiska; 5. art. 135 P.p.s.a. wskutek jego niezastosowania i nieuchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zaniechania umorzenia postępowania w sprawie nakazania usunięcia uchybień; 6. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej zwanej K.p.a.) poprzez pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności protokołu badania wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r., protokołów z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego i podstawowego wykonanych w październiku 2016 r., wskazujących na aktualność badań i pełną sprawność funkcjonowania instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu decyzji, a także zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka wskazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędami natury materialnej i procesowej w związku z czym przedmiotowy wyrok nie powinien się ostać. Zwróciła w szczególności uwagę, że prawidłowość funkcjonowania instalacji wynika wprost z protokołu przeglądu technicznego wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. oraz protokołu z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanego w 2016 r. Argumentowała, że system oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego w [...] został zaprojektowany oraz wykonany zgodnie z normą PN-EN 1838. Zgodnie z nią wymóg przeprowadzania pomiarów natężenia oświetlenia dotyczy jedynie nowych, bądź modernizowanych instalacji, które są oddawane do użytkowania. Potwierdzeniem natomiast zgodności projektu oraz prawidłowego wykonania systemu z wymaganiami normy, były pomiary natężenia oświetlenia zrealizowane po jego wykonaniu w 2011 r. Prawidłowo zaprojektowane i wykonane oświetlenie, które jest poddawane przeglądom i bieżącym naprawom nie zmienia swych właściwości co do natężenia oświetlenia w czasie eksploatacji. W ocenie pełnomocnika nie ma zatem potrzeby dodatkowej kontroli natężenia oświetlenia. Powyższe uzupełniła stwierdzeniem, że ani instrukcja do instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, ani Polskie Normy nie zawierają wytycznych w zakresie wykonywania kontroli poprzez dokonywanie cyklicznych pomiarów natężenia oświetlenia. Dokumenty te wskazują na kontrole instalacji, ale w sposób zgoła inny niż uznały w przedmiotowej sprawie organy, a za nimi Sąd pierwszej instancji. Obowiązku takiego nie przewiduje także - wbrew przekonaniu Sądu - § 3 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten bowiem wprost mówi o przeglądach technicznych i konserwacji, odnosząc się do przepisu § 3 ust. 2, który powołuje się na wytyczne producenta i Polskie Normy. Zakwestionowała zatem stanowisko, że wobec braku zawarcia w protokole badań przeprowadzonych w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. badań natężenia oświetlenia awaryjnego uznać można, że spółka nie przedstawiła aktualnego protokołu z przeglądu i konserwacji oświetlenia awaryjnego. Przedłożony dokument był bowiem zgodny z przepisami prawa, a zatem niesłuszne było uznanie, wobec jego rzekomych braków, że protokół taki nie został przedłożony. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1838/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II OZ 1190/19. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania. Bezzasadny okazał się ten odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a., który określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, wobec czego stanowi usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy pisemne motywy nie pozwalają na kontrolę instancyjną wyroku, uniemożliwiając jednoznaczną rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia. Jednakże uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte uchybieniami w tym zakresie wskazanymi w skardze kasacyjnej. Wbrew zarzutowi pełnomocnika spółki Sąd pierwszej instancji nie przedstawił stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Miał na uwadze, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, że materiał dowodowy obejmuje również protokół (raport) po dokonaniu przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych w dniach od 1 stycznia do 10 lutego 2019 r., w którym potwierdzono sprawność instalacji oświetlenia ewakuacyjnego. Nie uznał przy tym, że instalacja ta nie jest sprawna, a jedynie - tak jak przyjęły organy - że sporządzony protokół po dokonaniu przeglądu i czynności konserwacyjnych, potwierdzający poprawność działania instalacji, nie uwzględnia pomiarów natężenia instalacji oświetlenia ewakuacyjnego (s. 11). Odniósł się także do innych protokołów z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego i podstawowego, wykonanych w październiku 2016 r., które wykazały poprawność działania instalacji w tym obszarze (s.10). Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia i jej nie wyjaśnił. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, po przedstawieniu stanu sprawy i stanowisk stron, w części rozważającej zawiera wszak argumentację, która przemawia na rzecz przyjętej przez sąd tezy, że kontrolowane decyzje organów Państwowej Straży Pożarnej odpowiadają prawu i dlatego skarga jako nieusprawiedliwiona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Argumentacja ta umożliwia zarówno polemikę w ramach skargi kasacyjnej, jak i weryfikację w toku wszczętego nią postępowania kasacyjnego. Za chybione muszą zostać uznane także zarzuty odniesione do art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji nie pominął w swych rozważaniach zarówno samego istnienia powyższych protokołów z października 2016 r. i lutego 2019 r., jak i treści w nich zawartej. Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy wyznaczonej zaskarżonym rozstrzygnięciem na podstawie akt sprawy, tj. akt administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę oraz akt sądowych. Wymienione dokumenty zostały dołączone przez spółkę do odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji, na co zwrócił uwagę zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji. Nie zostały więc w procesie orzekania na drodze administracyjnej, a później w trakcie kontroli sądowej pominięte. Skoro więc stanowiły część materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy administracyjnej przedstawionych sądowi w trybie art. 54 § 2 P.p.s.a. nie zachodziła przeto potrzeba wydania przez sąd orzekający postanowienia na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzeniu dowodu uzupełniającego z tych dokumentów. W niniejszej sprawie powstały spór między stronami nie dotyczy jednak kwestii, czy instalacja oświetlenia ewakuacyjnego stanowiąca urządzenie przeciwpożarowe w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia podlega przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym i czy przewidziany w § 3 ust. 3 rozporządzenia przegląd, przeprowadzany w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku, obejmuje instalacje oświetlenia ewakuacyjnego. Jak wynika ze zgodnych stanowisk stron spółka każdego roku przeprowadza przegląd techniczny takiej instalacji, ostatnio przed wydaniem zaskarżonej decyzji nastąpiło to w okresie od 1 stycznia do 10 lutego 2019 r. Istota sporu ogniskuje się wokół innego zagadnienia, mianowicie czy doroczny przegląd techniczny instalacji obejmuje także pomiary natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Bezspornie zaś w ramach ostatniego przeglądu technicznego poprzedzającego kontrolę nie dokonano sprawdzenia natężenia oświetlenia ewakuacyjnego w budynku spółki. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu należy wskazać, że zarówno przepisy ustawy, jak i rozporządzenia wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy nie zawierają regulacji nakładającej wprost na właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektów budowlanych takiego obowiązku. Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych, w dokumentacji techniczno - ruchowej oraz w instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia, przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w procesie dochodzenia do ustalenia znaczenia normy prawnej wypływającej z powołanych przepisów w odniesieniu do spornej materii nie można pomijać regulacji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy i § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Wynika z niej, że każdy właściciel, zarządca lub użytkownik budynków (niebędących budynkami mieszkalnym jednorodzinnymi) w ramach zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, obowiązany jest podjąć niezbędne czynności gwarantujące sprawne i niezawodne funkcjonowanie urządzeń przeciwpożarowych, w tym utrzymywać te urządzenia w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej, a niestwierdzenie uchybień w tym obszarze pozwala dopiero przyjąć, że urządzenia, w tym instalacja awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego są w pełni sprawne. Koresponduje to z zasadami określonymi w PN-EN 1838 "Zastosowanie oświetlenia, Oświetlenie awaryjne" (norma ta stanowi odzwierciedlenie Normy Europejskiej EN-1838:2013). Według zapisów tej normy ogólnym celem stosowania awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego jest umożliwienie bezpiecznego wyjścia z miejsc przebywania w przypadku awarii zasilania oświetlenia podstawowego. W normie określone zostały wartości natężenia oświetlenia dróg ewakuacyjnych (pkt 4.2). Przykładowo, w przypadku dróg ewakuacyjnych o szerokości do 2 m natężenie oświetlenia poziomego na podłodze wzdłuż środkowej linii drogi ewakuacyjnej powinno być nie mniejsze niż 1 lx. Na centralnym pasie drogi, obejmujący mniej niż połowę szerokości drogi, natężenie oświetlenia powinno wynosić co najmniej 50% podanej wartości. Szersze drogi ewakuacyjne mogą być traktowane jako kilka dróg o szerokości 2 m lub mogą mieć oświetlenie jak w strefach otwartych, zapobiegające panice (pkt 4.2.1). Minimalny czas stosowania awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego dopuszczonego do celów ewakuacyjnych powinien wynosić 1h (pkt 4.2.6), a oświetlenie awaryjnej drogi ewakuacyjnej powinno osiągnąć 50% wymaganej wartości natężenia w ciągu 5 s oraz 100% wymaganej wartości natężenia oświetlenia w ciągu 60 s (pkt 4.2.6). Dalsze zapisy zawarte w PN-EN 1838 określają wartości natężenia oświetlenia w strefach otwartych (pkt 4.3) i strefach wysokiego ryzyka (pkt 4.4). Oznacza to, że natężenie awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, którego badanie dokonywane jest urządzeniem pomiarowym (luksomierzem), jest jednym z jego podstawowych parametrów. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika spółki, że brak jest obowiązku dokonywania, w ramach dorocznego przeglądu technicznego instalacji oświetlenia ewakuacyjnego, pomiarów natężenia tego oświetlenia. Bez sprawdzenia poziomu natężenia oświetlenia nie można stwierdzić sprawności działania całej instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego (dróg ewakuacyjnych, stref otwartych i stref wysokiego ryzyka). Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że zgodnie z normą PN-EN 1838 "wymóg przeprowadzania pomiarów natężenia oświetlenia dotyczy jedynie nowych, bądź modernizowanych instalacji, które oddawane są do użytkowania", nie wynika to żadnego zapisu tej normy, jak również odwoływanie się do wskazań producenta instalacji zawartych w Instrukcji eksploatacji oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego, baterii centralnej i systemu CAEG na obiekcie [...], na podstawie których dokonywano sprawdzeń natężania oświetlenia w odstępach pięcioletnich. Niezależnie bowiem od okresów ustalonych przez producenta przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne instalacji oświetlenia ewakuacyjnego winny być przeprowadzane nie rzadziej niż raz w roku. Dotyczy to także, jak rozważono, sprawdzenia poziomu natężenia tego oświetlenia. Kierując się powyższymi względami za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji również art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.