II OSK 3020/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B.K. i I. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B.K. i I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 374/24 w sprawie ze skargi I. P., B.K. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 13 lutego 2024 r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 374/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. P., B. K. i K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargą kasacyjną B. K. i I. P. zaskarżyły powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 13 lutego 2024 r. nr [...] ustalającej sposób zagospodarowania terenu oraz warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa budynku biurowo magazynowego na działce nr [...]w [...], gm. [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę co spowoduje możliwość realizacji inwestycji w sytuacji, gdy jej realizacja pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa materialnego i spowoduje naruszenie interesów skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Przy czym Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo magazynowego na działce nr [...] w [...], gm. [...]. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że decyzją w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy właściwy organ stwierdza istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego w aspekcie dopuszczalności oznaczonego rodzaju zagospodarowania terenu. Wyznacza ona sposób zagospodarowania terenu, określając podstawowe parametry dotyczące zmiany jego zagospodarowania, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę. Decyzja ta nie upoważnia więc do rozpoczęcia prac budowlanych i - choć może stanowić podstawę do wydania pozwolenia na budowę - to sama w sobie co do zasady nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Tym samym decyzja ustalająca warunki zabudowy sama w sobie na ogół nie rodzi skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż takie mogą wystąpić jedynie wskutek przystąpienia do wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. postanowienie NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OZ 525/19). Udzielenie stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., zależy od wystąpienia zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako następstwa wykonania zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Oznacza to, że wnioskodawca obowiązany jest wskazać takie okoliczności, które mogą uzasadniać przyjęcie, iż wykonanie określonej decyzji może spowodować takie następstwa. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zostały przywołane. Podana przez skarżących okoliczność, że inwestor może podjąć dalsze działania i uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie rozpocząć proces budowlany nie świadczy o zaistnieniu przesłanki warunkującej zastosowanie ochrony tymczasowej w przedmiotowej sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.