II OSK 2999/15

Dnia 10 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 158/15 w sprawie ze skargi G. K. i J. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezbędności wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 158/15, oddalił skargę G. K. i J. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezbędności wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie zawilgocenia ściany szczytowej budynku usytuowanej na granicy działki nr [...] oraz jej docieplenie, w terminie do [...] listopada 2014 r. Starosta [...] decyzją z [...] lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 Pr.bud., stwierdził niezbędność wejścia przez Wspólnotę Mieszkaniową na teren działki nr [...] stanowiącej własność G. K. i J. K. w celu wykonania decyzji organu nadzoru budowlanego oraz zezwolił Wspólnocie na zajęcie pasa gruntu tej działki wzdłuż ściany budynku na długości 10 m i szerokości 1,20 m w okresie 21 dni do dnia [...] czerwca 2015 r., z wyłączeniem okresu zimowego, od poniedziałku do soboty w godzinach od 7.00 do 17.00, w zakresie niezbędnym do wykonania nakazanych robót budowlanych. Ustalił ponadto dodatkowe warunki prowadzenia robót oraz zabezpieczenia terenu działki nr [...], uwzględniające wspólne uzgodnienia pomiędzy Wspólnotą a skarżącymi. W szczególności określił, że pas wykopu wynosić może nie więcej niż 0,4 m szerokości i 0,6 m głębokości, należy wykonać ogrodzenie terenu robót, zabezpieczyć istniejące ogrodzenie, mur, krawężniki i kostkę brukową w obrębie robót, zabezpieczyć drzewostan i klinkier przy ogrodzeniu, zachować dostęp do ogrodzenia. Orzeczono, że po wykonaniu robót Wspólnota przywróci nieruchomość skarżących do stanu poprzedniego i naprawi wyrządzone szkody na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. i J. K. zarzucili naruszenie art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 47 Pr.bud. i art. 98 k.c. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Według organu, zarządca nieruchomości był upoważniony do prowadzenia negocjacji ze skarżącymi, co wynika z treści pełnomocnictwa (art. 65 § 1 k.c.), gdyż wejście na teren nieruchomości sąsiedniej było niezbędne do wykonania decyzji organu nadzoru budowlanego. Strony nie doszły do porozumienia, bowiem inwestor nie zgodził się na wypłacenie skarżącym rekompensaty w kwocie [...] zł za samo wejście na teren działki. Rozstrzygnięcia zawarte w decyzji Starosty, zdaniem Wojewody, właściwie zabezpieczają interesy skarżących. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie art. 47 ust. 2 Pr.bud., przez błędne przyjęcie możliwości zastosowania tego przepisu w nawiązaniu do decyzji z art. 66 Pr.bud., a nie jedynie w przypadku robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a ponadto powtórzyli zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu. Zdaniem skarżących wykonanie robót nakazanych na podstawie art. 66 Pr.bud. nie wymaga uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia, to jednak systematyka ustawy wskazuje na powiązanie art. 47 Pr.bud. jedynie z art. 28 i następnymi prawa budowlanego. Przepis art. 47 ust 2 Pr.bud, uprawnia inwestora, czyli podmiot występujący w niezakończonym procesie budowlanym. Podmiotu tego już nie ma na etapie stosowania art. 66 Pr.bud. Artykuł 47 Pr.bud. nie przewiduje możności złożenia wniosku przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nie ma podstaw do odpowiedniego stosowania art. 47 Pr.bud. Według skarżących organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności umożliwiających prawidłowe określenie w decyzji warunków wejścia na teren ich działki. Na całym pasie przewidywanych robót rosną tuje, nie zaś drzewostan i nie wiadomo, jak je zabezpieczyć. Pełnomocnictwo udzielone zarządcy powinno wyraźnie upoważniać go do prowadzenia rokowań zgodnie z art. 47 Pr.bud., zaś upoważnienie do czynności związanych z wykonaniem decyzji PINB było niewystarczające. Negocjacje przeprowadzone z osobą nieuprawnioną nie oznaczały wyczerpania przesłanki stosowania art. 47 Pr.bud. Skarżący wnieśli ponadto o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania ich skargi na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z art. 66 Pr.bud. (k. 27 akt). Wniosek ten nie został uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że treść art. 47 Pr.bud. nie wyłącza stosowania tego przepisu do robót nakazanych decyzją wydaną w trybie art. 66 Pr.bud., które mają charakter robót budowlanych. Uczestnik postępowania – Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o oddalenie skargi i dołączyła uchwałę o powierzeniu zarządzania nieruchomością G. L. zgodnie z odrębną umową dotyczącą administrowania nieruchomością oraz dokumentację fotograficzną dla wykazania bezpodstawności obaw skarżących na temat grożących szkód. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie należało rozstrzygnąć problem zakresu pojęcia robót budowlanych, o których mowa w art. 47 Pr.bud., a w szczególności, czy uprawnienie do ich wykonania ma wynikać jedynie z decyzji o pozwoleniu na budowę lub przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia, czy też obejmuje wszelkie legalne roboty budowlane, w tym nakazane przez organ nadzoru budowlanego. Wątpliwości dotyczą także kolejności działań inwestora, skoro bez decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 Pr.bud. nie posiada on prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem byłaby to decyzja warunkowa. Wskazując następnie na art. 3 pkt 6, pkt 7, pkt 7a i pkt 8 Pr.bud. Sąd I instancji podkreślił, że dla pojęcia robót budowlanych nie jest istotne, czy wymagają one pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. W odniesieniu do wszelkich robót, o ile mają charakter budowlany, stosuje się przepisy prawa budowlanego. Z kolei, w treści art. 66 Pr.bud. jest mowa o "usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości" w stanie technicznym lub sposobie użytkowania obiektu budowlanego. Przepis ten dotyczy stanu obiektu po zakończeniu robót budowlanych (procesu budowlanego) i to wykonanych legalnie. Argumentacja skarżących dotycząca bezpodstawności stosowania art. 47 ust. 2 Pr.bud. w rozpoznawanej sprawie była bezzasadna. W ocenie Sądu w pojęciu nakazu usunięcia nieprawidłowości może mieścić się wykonanie robót budowlanych. Podstawą legalnego ich wykonania będzie właśnie sama decyzja z art. 66 Pr.bud., a w przypadku konieczności wejścia na cudzą nieruchomość decyzja ta będzie uprawniała do uzyskania zezwolenia na podstawie art. 47 ust. 2 Pr.bud. Roboty budowlane określone w tym przepisie, to wszelkie roboty budowlane legalne, wymagające pozwolenia lub zgłoszenia, bądź też nie wymagające, jako roboty nie objęte reglamentacją albo nakazane w decyzjach wydanych na podstawie art. 51 lub art. 66 Pr.bud. Jak podkreślił Sąd I instancji, roboty budowlane polegające na dociepleniu budynku wymagały teoretycznie zgłoszenia, chociaż brakuje ustaleń na temat wysokości budynku (według ustawy w poprzednim brzmieniu zgodnie z art. 6 ustawy nowelizującej w Dz.U. z 2015 r., poz. 443 obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r., zatem według art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. i § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), albo być może pozwolenia na budowę (gdyby wysokość budynku była wyższa od 12 m). Jak wynika z przyjętego przez Sąd poglądu prawnego była to kwestia nieistotna dla rozstrzygnięcia. Sąd zaaprobował pogląd organu, że systematyka ustawy nie przesądza o powiązaniu art. 47 Pr.bud. wyłącznie z przepisami art. 28-31 Pr.bud. Ustawa nie zawiera również pojęcia inwestora. Nic nie sprzeciwia się uznaniu, że pojęcie to obejmuje w szczególności właściciela. Wydana przez organ decyzja zawierała wszelkie proponowane przez skarżących warunki wejścia na teren ich nieruchomości, z wyjątkiem czasokresu prowadzenia robót i rekompensaty. Brak porozumienia pomiędzy stronami odnośnie tych ostatnich warunków oznaczał właśnie stan nieuzgodnienia wszystkich przesłanek zgody, co stworzyło podstawę do stosowania art. 47 ust. 2 Pr.bud. Sąd podzielił stanowisko organu, że pełnomocnik Wspólnoty był umocowany do prowadzenia rokowań ze skarżącymi. Przesłanki stosowania art. 47 ust. 2 Pr.bud. zostały w tej sprawie spełnione, a sposób tego stosowania nie nasuwał zastrzeżeń. Przede wszystkim zaś podstawą stosowania art. 47 ust. 2 Pr.bud. mogła być decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca wykonanie robót budowlanych. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku G. K. i J. K. reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem wnieśli o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Wojewody Dolnośląskiego, zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania w całości decyzji Wojewody oraz zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], od której uzależnione jest rozpatrzenie przedmiotu niniejszej skargi. Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach: 1) nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a., polegającej na rozpoznaniu sprawy w zakresie trwałego zajęcia nieruchomości G. i J. K. poprzez wykonanie docieplenia przez Wspólnotę Mieszkaniową, mimo że w trybie administracyjnym możliwe jest jedynie orzekanie w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości sąsiedniej, zaś trwała ingerencja w sferę prawa własności winna być rozpoznana przez sąd powszechny, co skutkowało naruszeniem przez Sąd również przepisów art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Z ostrożności procesowej zarzucono Sądowi I instancji: 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 47 ust. 1 i ust. 2 Pr.bud., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepisy te umożliwiają Spółdzielni Mieszkaniowej wykonanie elementów budowlanych, które mają trwale pozostać na nieruchomości G. i J. K., mimo że na podstawie tych przepisów możliwe jest jedynie czasowe i jednorazowe zajęcie sąsiedniej nieruchomości; - art. 47 ust. 2 Pr.bud., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że instytucja opisana w tym przepisie może być zastosowana w przypadkach określonych w art. 66 Pr.bud., mimo że w rozdziale 6 niniejszej ustawy brak jest delegacji do stosowania przepisów z rozdziału 4, regulującego postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie decyzji lub zgłoszenia, zaś odmienność tych postępowań nie zezwala na prowadzenie jakiejkolwiek analogii, 3) naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez zaniechanie uwzględnienia przez WSA we Wrocławiu zmiany okoliczności faktycznych, polegającej na upływie końcowego terminu obowiązywania zezwolenia na wejście przez Wspólnotę na nieruchomość skarżących, co skutkowało oddaleniem skargi G. i J. K., mimo że upływ tego terminu spowodował, iż bezprzedmiotowe stało się postępowanie dotyczące decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2014 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Dolnośląskiego z [...] grudnia 2014 r. Uzasadniając zarzut nieważności postępowania autor skargi kasacyjnej stwierdził, że droga sądowa w tej sprawie była niedopuszczalna. Zdaniem pełnomocnika, przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 Pr.bud. jest jedynie czasowe wejście na cudzą nieruchomość. Ustawodawca nie przyznał organom ani sądom administracyjnym uprawnień do rozstrzygania w przedmiocie trwałego zajęcia nieruchomości sąsiedniej. Wykonanie przez Wspólnotę docieplenia ściany, położonej na granicy działek, spowoduje trwałe wkroczenie w głąb nieruchomości skarżących na ok. 15-20 cm. Trwałe zajęcie sąsiedniej nieruchomości, wyklucza natomiast zastosowanie art. 47 Pr.bud. W rezultacie Sąd I instancji usankcjonował trwałe zajęcie części nieruchomości skarżących poprzez zastosowanie art. 47 Pr.bud., mimo że sprawa w tym zakresie jest sprawą cywilną, podlegającą sądom powszechnym. Zdaniem skarżących Sąd I instancji dokonał także nieprawidłowej wykładni przepisów art. 47 ust. 1 i ust. 2 Pr.bud., ponieważ nie zauważył, że upoważnienie zawarte w tym przepisie znajdzie zastosowanie, jedynie w razie potrzeby czasowego skorzystania z nieruchomości sąsiedniej. Przepisy art. 47 ust. 1 i 2 Pr.bud. nie uprawniały organów i Sądu administracyjnego do przyznania Wspólnocie Mieszkaniowej prawa wejścia na sąsiednią nieruchomość w celu wykonania tam jakichkolwiek elementów budowlanych "które miałyby na tej sąsiedniej (cudzej) nieruchomości pozostać". Stan taki narusza również konstytucyjnie gwarantowane prawo własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) oraz granice tego prawa określone w Kodeksie cywilnym (art. 143 k.c.). Sąd, przyjmując stanowisko organu, nie dostrzegł tego problemu, pomijając go w swoich rozważaniach. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżących solidarnie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniem z 5 stycznia 2016 r. NSA umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2017 r. zawiesił postępowanie w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. NSA, wobec ustalenia, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ostateczną decyzją z [...] listopada 2017 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB, podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu. Najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej, podlegającym rozpoznaniu w pierwszej kolejności, jest zarzut nieważności postępowania oparty na przesłance z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna. Według autora skargi kasacyjnej sprawa trwałego zajęcia nieruchomości G. i J. K. poprzez wykonane przez Wspólnotę Mieszkaniową docieplenie powodujące trwałą ingerencję w sferę prawa własności, należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. W trybie administracyjnym możliwe jest jedynie orzekanie w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości sąsiedniej. W ocenie NSA podniesiony zarzut jest bezpodstawny. Droga sądowa w tej sprawie była dopuszczalna, co jasno wynika z brzmienia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przedmiotem skargi do Sądu I instancji była ostateczna decyzja administracyjna w przedmiocie stwierdzenia niezbędności wejścia na teren nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych i tylko ta decyzja była przedmiotem kontroli sądu. Zupełnie odrębnym zagadnieniem jest natomiast ocena legalności decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego, nakładająca na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wykonania docieplenia ściany budynku znajdującej się w granicy działek, która funkcjonuje w obrocie prawnym i dotychczas nie została z niego usunięta. Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z [...] listopada 2017 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z [...] kwietnia 2014 r. W toku niniejszego postępowania, ocena legalności decyzji PINB pozostawała poza zakresem kontroli Sądu wojewódzkiego, który badał wyłącznie, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy, spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 47 ust. 2 Pr.bud. Podnoszony przez autora skargi kasacyjnej zarzut trwałego zajęcia nieruchomości małżonków K. przez wykonane docieplenie budynku i wiążąca się z tym - w ich odczuciu - trwała ingerencja w sferę przysługującego im prawa własności nie wyklucza prawnej możliwości dochodzenia związanych z tym roszczeń od Wspólnoty Mieszkaniowej na drodze cywilnej. Chybiony jest wobec tego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Wadliwy jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podnosząc go, autor skargi kasacyjnej wyszedł z założenia, że upływ terminu obowiązywania zezwolenia na wejście przez Wspólnotę Mieszkaniową na teren nieruchomości skarżących kasacyjnie skutkował bezprzedmiotowością postępowania, którą Sąd I instancji powinien uwzględnić rozpoznając sprawę. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego oraz czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Zmiana okoliczności faktycznych lub stanu prawnego po wydaniu zaskarżonej decyzji, co do zasady, nie może być uwzględniana przy wyrokowaniu przez sąd administracyjny z tego względu, że nie mogły być one znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Wyjątkiem od tej zasady jest orzekanie w sprawach na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego. Fakt, że określony w decyzji termin wejścia na grunt skarżących wyekspirował po wydaniu decyzji zaskarżonej do sądu, nie mógł stanowić przesłanki umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Byłoby to naruszeniem zasady wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., bowiem sąd uwzględniłby przy wyrokowaniu okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji. Upływ terminu do zajęcia nieruchomości określonego w zaskarżonej decyzji, powoduje konieczność podjęcia odpowiednich działań przed organami administracyjnymi. Przechodząc w następnej kolejności do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw. Sąd I instancji dokonał poprawnej wykładni art. 47 ust. 2 Pr.bud., trafnie wywodząc, że przepis ten ma zastosowanie także do wykonania obowiązków określonych w decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 66 Pr.bud., pomimo, że żaden z przepisów rozdziału 6 Pr.bud. dotyczącego utrzymania obiektów w należytym stanie nie odsyła do odpowiedniego stosowania art. 47 Pr.bud. W judykaturze sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, zgodnie z którym wykonanie nałożonego w trybie art. 66 Pr.bud. obowiązku nie wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia (np. wyroki NSA z: 24 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1147/01, 17 października 2003 r. sygn. akt IV SA 610/02, 4 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 198/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 762/08 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowisko. Błędne jest także twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 47 ust. 1 i 2 Pr.bud., przyjmując że wspomniane unormowania umożliwiają Spółdzielni wykonanie elementów budowlanych, które trwale pozostaną na nieruchomości skarżących, mimo, że w trybie tego unormowania możliwe jest jedynie czasowe i jednorazowe zajęcie sąsiedniej nieruchomości. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że kwestia tego, czy elementy budowlane (ocieplenie) trwale pozostaną na nieruchomości skarżących pozostawała poza zakresem rozważań Sądu oraz organów obu instancji, ponieważ obowiązek wykonania ocieplenia budynku, o czym była mowa na wstępie rozważań został nałożony na Wspólnotę ostateczną decyzją PINB. Obecnie zaś Sąd I instancji rozstrzygał, czy decyzja PINB, wydana na podstawie art. 66 Pr.bud. może stanowić przesłankę podjęcia decyzji w trybie art. 47 ust. 2 Pr.bud. Oddalając skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego stwierdzającą niezbędność wejścia na teren nieruchomości skarżących w celu wykonania robót budowlanych. Sąd poprawnie zinterpretował przepisy art. 47 ust. 1 i ust. 2 Pr.bud. Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zdaniem NSA wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie od skarżących kasacyjnie solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, pozbawiony jest podstaw prawnych. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W postępowaniu kasacyjnym takimi szczególnymi unormowaniami są art. 203 i 204 p.p.s.a. Przepisy te przewidują zwrot kosztów postępowania kasacyjnego jedynie dla strony, która wniosła skargę kasacyjną, organu bądź skarżącego, w zależności od wyniku sprawy. Nie normują one jednak zwrotu kosztów dla innych uczestników postępowania.