II OSK 2974/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ariela Wardy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 801/17 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 801/17, po rozpoznaniu wniosku zawartego w skardze złożonej przez A. W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł, ponieważ skarżący nie wykazał we wniosku istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że zachodzi wobec niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Napisał on, że nie posiada środków, aby uiścić karę i nie ma możliwości otrzymania od banku pożyczki, ponieważ jest zatrudniony na umowę na czas oznaczony. Wskazał, że w 2016 r. zarobił sumę około 50.000 zł netto i nie osiąga dochodów z innego tytułu. A. W. podniósł, że jest niespełna trzydziestoletnim pracownikiem banku, który na skutek ewentualnej egzekucji komorniczej i zajęcia jego konta może stracić pracę. Ponadto skarżący wskazał, że relacja jego zarobków do kosztów utrzymania powoduje, że nie będzie on mógł w razie egzekucji zapłacić kary, co w skrajnym przypadku skutkować może jego bezdomnością. Do zażalenia skarżący załączył kopię zeznania podatkowego za rok 2016 oraz kopie faktur dotyczących kosztów utrzymania jego mieszkania. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 801/17, Sąd oddalił skargę A. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W związku z wydaniem wyroku, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 801/17, umorzył postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 801/17, skarżący ponownie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że kara w wymiarze 50.000 zł może spowodować znaczną szkodę po stronie młodego człowieka, zaś jej ewentualna egzekucja i zajęcie rachunku bankowego może doprowadzić do zwolnienia z aktualnego miejsca pracy – banku, którą to pracę skarżący otrzymał niedawno. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są z zasady odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Należy jednak wskazać, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych spraw. Ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy i poparcia ich – przez stronę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych, dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też sąd winien uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku i w związku z tym nie może pominąć, w niniejszej sprawie, wysokiej kwoty nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, która wynosi 50.000 zł oraz dokumentów źródłowych złożonych przez skarżącego wraz z zażaleniem dla zobrazowania jego sytuacji finansowej. W okolicznościach niniejszej sprawy, chociaż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera szerokiego uzasadnienia zaś decyzja dotyczy świadczenia pieniężnego, wstrzymanie jej wykonania jest uzasadnione. Zdaniem NSA, przytoczone przez skarżącego okoliczności w zakresie jego sytuacji finansowej, mające potwierdzenie w przedstawionej dokumentacji źródłowej, a także mając na uwadze wysokość kary, którą skarżący zobowiązany jest uiścić, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili rozstrzygnięcia przez ten Sąd o zasadności skargi kasacyjnej. Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika bowiem, że wykazał on w sposób należyty, iż wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną w kwocie 50.000 zł, na obecnym etapie postępowania, może spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Koszt uiszczenia kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją, w konfrontacji z dochodami skarżącego oraz kosztami utrzymania mieszkania, jest bowiem na tyle wysoki, że mógłby spowodować istotne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego, a to mogłoby oznaczać wyrządzenie mu znacznej szkody. Podkreślenia wymaga przy tym, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.