Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2953/18

Wyrok NSA z 8 lipca 2021 r., II OSK 2953/18 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
8 lipca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 334/18 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych i obowiązku przedstawienia określonych dokumentów oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 334/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. M. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2018 r., nr 383/2018, w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych i obowiązku przedstawienia określonych dokumentów. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r., nr 101/17, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wołowie, dalej: "PINB", wydanym na podstawie art. 123 K.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), dalej także jako: "Prawo budowlane", nakazał J. M., dalej także jako: "skarżący", wstrzymać roboty budowlane w zakresie misy żelbetonowej wraz z trzema zbiornikami stalowymi w B. przy ul. S. [...], na dz. nr [...] oraz zobowiązał skarżącego do przedstawienia w terminie do dnia 29 grudnia 2017 r. określonych dokumentów. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, dalej także jako: "DWINB", postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r., nr 383/2018, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i wyznaczył termin do dnia 30 czerwca 2018 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący dokonał samowolnie budowy misy żelbetowej wraz z montażem zbiorników stalowych na odpady płynne. Właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wydał pozwolenia na budowę. Skarżący odmówił złożenia wyjaśnień. Poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia uzasadniały wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co umożliwia zalegalizowanie samowoli. W sprawie było sporne, czy skarżący wykonał obiekt budowlany w postaci budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Według skarżącego nie każdy zbiornik stanowi budowlę. Twierdził on, że jego zbiorniki stanowią przedmioty ruchome, w ramach działalności gospodarczej skarżący je czasowo przechowuje, a następnie użycza lub sprzedaje innym przedsiębiorcom. Służą one im następnie do składania odpadów płynnych. Według organu, niewątpliwie zaliczenie zbiorników do budowli uzależnione jest od okoliczności danej sprawy. Z ustaleń faktycznych w nin. sprawie wynika, że zbiorniki nie są jedynie przechowywane, lecz zostały przystosowane do użycia na działce skarżącego. Misa żelbetowa zabezpiecza odpady płynne przed wyciekiem na teren działki. Przy zbiornikach znajdują się przyłącza do przepompowywania odpadów, podłączone do zbiorników, zaś podest stalowy umożliwia obsługę zbiorników. Zbiorniki te tworzą zatem całość użytkową z konstrukcją betonową. Nie jest to więc przenośny zbiornik na odpady. Skarżący posiada zezwolenie na zbieranie odpadów, ale budowlami są nie tylko składowiska odpadów, ale także zbiorniki na odpady. DWINB zwrócił uwagę, że skarżący nie wykonał utwardzenia betonowego, zatem ewentualny nakaz rozbiórki nie powinien obejmować tej części budowli. Podkreślił ponadto, że prawidłowy był adresat postanowienia i treść nałożonych na niego obowiązków legalizacyjnych. Nie było istotne pominięcie pełnomocnika skarżącego, bowiem postanowienie weszło do obrotu prawnego i zostało procesowo skutecznie zaskarżone. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 3 pkt 3, 6 i 7 Prawa budowlanego oraz art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, związane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organ naruszył ponadto art. 15 w związku z art. 85 § 1 K.p.a., nie podejmując własnych czynności wyjaśniających. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd wskazał, że organ orzekający wyjaśnia okoliczności faktyczne uzasadniające stosowanie prawa, których zakres określa również to prawo. Mogą istnieć okoliczności szczególne, znane tylko stronie i wynikające z dostępnych jej dowodów, prowadzące do pełniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy lub poddania w wątpliwość dotychczasowych ustaleń organu. Jednak organ nie ma już powinności dochodzenia, czy strona ma wiedzę na temat takich okoliczności oraz dysponuje dowodami ich prawdziwości. To strona, o ile zechce podjąć obronę sfery prawnomaterialnej i mając zachowane gwarancje procesowe podjęcia tej obrony, powinna przytoczyć odpowiednie fakty i dowody ich prawdziwości. Sąd odnotował, że skarżący twierdził przed organem o konkretnym sposobie wykorzystywania zbiorników w działalności gospodarczej, sposobie sobie jedynie znanym, jednak w żaden sposób tych twierdzeń nie udokumentował. Sąd stwierdził, że organ nie miał powinności poszukiwania w dokumentacji działalności gospodarczej skarżącego dowodów przeczących ustalonemu przez organ sposobowi korzystania ze zbiorników. Sąd wskazał dalej, że z dniem wydania zaskarżonej decyzji nastąpiła prekluzja materiału procesowego, bowiem dalsze postępowanie dowodowe na okoliczności istotne w postępowaniu administracyjnym nie jest w postępowaniu sądowym dozwolone. Całkowicie zaś wykluczone jest przedstawienie dopiero w skardze jeszcze innego stanu faktycznego. Takie przytoczenia faktyczne skarżącego są spóźnione, skoro zaś sam zaprzecza prawdziwości własnych twierdzeń złożonych przed organem, to tym bardziej podważa zasadność własnej argumentacji. Strona operuje wówczas "własnym" stanem faktycznym sprawy, oderwanym od materiału procesowego i zawartych w nim ustaleń, z którego w żaden skuteczny sposób nie może wysnuwać zarzutów wobec decyzji. Rozważając zarzuty materialnoprawne skargi, na tle prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego, Sąd wskazał, że niewątpliwie uznanie określonego przedmiotu lub zespołu przedmiotów za obiekt budowlany, powstały w wyniku robót budowlanych, a dalej uznanie tego obiektu za budowlę, uzależnione jest często od stanu faktycznego danej sprawy oraz wymaga poczynienia ocen. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że ustawienie na danym podłożu gotowego obiektu, wytworzonego w innym miejscu, może stanowić budowę, zaś trwałe związanie z gruntem nie musi polegać na wykonaniu dodatkowych robót umacniających związanie z podłożem przedmiotu uznanego za obiekt budowlany. W kwestii zespołu zbiorników, usytuowanych na specjalnych podstawach żelbetowych i otoczonych betonowymi ścianami tworzącymi misę żelbetową, z pomostem stalowym służącym do ich obsługi poprzez specjalne przyłącza umożliwiające napełnianie zbiorników lub ich opróżnianie, zespołu służącego do magazynowania w ramach składowiska odpadów dowożonych tam odpadów płynnych, Sąd zaaprobował pogląd organu, że stanowi on całość techniczno-użytkową, będąc z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania budowlą. Zbiorniki służące do magazynowania odpadów ciekłych kwalifikowane są w orzecznictwie sądowym właśnie jako budowle, zaś ich ustawienie na podłożu stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, którego brak uzasadnia stosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, organ trafnie wskazał na zgodność postanowienia z wymogami art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, również poza zasadniczym problemem wymagającym oceny. Sąd podkreślił, że omawiane postanowienie ma charakter wstępny i oparte jest na ustalonym wstępnie stanie faktycznym oraz wstępnych ocenach prawnych. Wydanie postanowienia nie ma więc rozstrzygającego znaczenia przy dokonywaniu przez organy końcowych ustaleń i ocen. Mając na uwadze ten charakter postanowienia, Sąd nie przesądza w sposób ostateczny tych końcowych ocen. W ocenie Sądu, nie był trafny zarzut, jakoby organ musiał w każdym przypadku prowadzić własne postępowanie wyjaśniające. Było oczywiste, że skarżący wykonał betonowe podpory i betonowe ściany nie w celu naprawy utwardzenia, lecz w celu stworzenia podłoża pod zbiorniki i zabezpieczenia terenu w przypadku wycieku odpadów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. M. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za zasadne nakazania skarżącemu przez organ zakresie wstrzymania robót budowlanych w zakresie misy żelbetowej wraz z czterema zbiornikami stalowymi posadowionymi na działce nr [...] przy ul. S. [...] w B. oraz nałożenia na skarżącego obowiązków w postaci przedłożenia szeregu dokumentów w sytuacji, gdy skarżący nie dokonuje i nie dokonywał wcześniej robót budowlanych we wskazanym zakresie, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 3, 6 i 7 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że działania skarżącego polegające na umieszczeniu przedmiotowych zbiorników w misie żelbetowej miały charakter robót budowlanych, które doprowadziły do powstania obiektu budowlanego, budowli, podczas gdy za zbiornik w rozumieniu prawa budowlanego może być uznany tylko taki zbiornik, z którego wykonaniem lub ustawieniem związane będzie wykonywanie określonych robót budowlanych, co w przypadku zbiorników skarżącego nie miało miejsca gdyż są one jedynie opakowaniem służącym min. w procedurze zbierania odpadów. II. naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie nr 383/2018 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. WOA.7722.169.XII.22.0.2. w sytuacji gdy postanowienie niniejsze wydane zostało z naruszeniem art. 7 K.p.a. w zw. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. a mianowicie z pominięciem przez organ podjęcia wszelkich czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu sprawy, w szczególności poprzez oparcie swoich ustaleń jedynie na zdjęciach załączonych do akt postępowania przez uczestnika postępowania, w oderwaniu od innych zgromadzonych w sprawie dowodów, a także niczym nieuzasadnionej odmowie nadania waloru wiarygodności zeznaniom świadka R. G., co skutkowało wyprowadzeniem błędnych wniosków i ustaleniem nieprawidłowego stanu faktycznego sprawy, - art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzanie żądanych przez stronę skarżącą dowodów uzupełniających z dokumentów, podczas gdy ich przeprowadzanie nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia sprawy, a także było niezbędne było do wyjaśnienia istotnych wątpliwości przedmiotowego postępowania, - art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a poprzez wadliwe przyjęcie, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w stopniu dostarczanym wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a w konsekwencji bezzasadne ograniczenie się w zakresie ustaleń faktycznych jedynie do stwierdzenia że "betonowe ściany i podpory nie zostały wykonane w celu naprawy utwardzenia, a jako podłoże pod zbiorniki i zabezpieczenie terenu", podczas gdy Sąd I instancji w celu umożliwienia stronie kontroli instancyjnej winien wskazać, które ustalenia zostały przez niego przyjęte, a którym odmówił racji. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; wstrzymanie wykonania postanowienia nr 383/2018 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2018 r. i poprzedzającego je postanowienia nr 101/17 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wołowie z dnia 17 listopada 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. pełnomocnik wnoszącego kasację wniósł o rozpoznanie sprawy ma rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 7 maja 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni. W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Odnotować należy, że po ogłoszeniu stanu epidemii stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania. Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo wydania postanowienia z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. a mianowicie z pominięciem przez organ wszelkich czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez oparcie ustaleń jedynie na zdjęciach dołączonych przez uczestnika postepowania, w oderwaniu od innych dowodów, a także przez nieuzasadnioną odmowę nadania wiarygodności zeznaniom świadka R. G., co skutkowało ustaleniem nieprawidłowego stanu faktycznego. Przedstawiając ustalenia faktyczne, wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia materiał dowodowy obszerniejszy, niż tylko zdjęcia dołączone do pisma [...] sp. z o.o. z dnia 23 maja 2017 r. Nadto, organy oparły się na oświadczeniu T. K., który był właścicielem nieruchomości w postaci działki nr [...] od 2012 r. do czasu jej sprzedaży w 2017 r., przy czym od 2013 r. działka była wydzierżawiona Firmie [...]. Następnie, w dniu 2 czerwca 2017 r., T. K. został przesłuchany jako świadek. Z jego oświadczenia i zeznań wynika, że przed wydzierżawieniem przezeń działki istniała na niej (pomijając obiekty, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania) betonowa rampa (podwyższenie). Organ pierwszej instancji przeprowadził dwukrotnie oględziny: w dniu 18 maja 2017 r. oraz w dniu 16 listopada 2017 r. Nadto, w dniu 24 lipca 2017 r. przesłuchał świadka R. G.. Wbrew analizowanemu zarzutowi kasacji, organy nie odmówiły zeznaniom R. G. wiarygodności. Podstawę ustaleń stanowiły także informacje uzyskane podczas przesłuchania tego świadka, z których wynikało, że w czasie przejęcia nieruchomości, w miejscu, w którym obecnie są zlokalizowane pojemniki, istniała betonowa płyta. W obrębie tej płyty były zniszczone murki, które zostały nadbudowane z betonu. W powstałej misie zamontowano cztery zbiorniki stalowe przywiezione jako gotowe. Czynności związane z ww. pracami trwały w latach 2015-2016. Najpierw był jeden zbiornik, potem dokładano następne. W 2016 r. zabrano jeden ze zbiorników, osadzono go jednak powtórnie. Zbiorniki są na łożach stalowych nieprzytwierdzone. Nad zbiornikami wykonano podesty stalowe służące do bieżącej obsługi. Zeznania R. G. zostały przez organ uwzględnione wraz z pozostałymi dowodami. Podkreślić trzeba, że materiał dowodowy tak zebrany jest co do zasady spójny. Nie doszło więc do sytuacji, w której, jak zarzuca skarżący, uwzględniono tylko część wskazanych wyżej dowodów z pominięciem zeznań świadka R. G. Dla oceny materialnoprawnej, w pewnej mierze związanej z celem wykonania zbiorników, nie bez znaczenia jest okoliczność, że świadek R. G., na którego zeznaniach oparta jest procesowa podstawa kasacji, stwierdził, że nad zbiornikami wykonano podesty służące do bieżącej obsługi. Jest zaś oczywiste, że ta bieżąca obsługa może być powiązana z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie składowania odpadów, a nie z przechowywaniem zbiorników, na które powołuje się wnoszący kasację. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z żądanych przez stronę dokumentów, podczas gdy zdaniem skarżącego ich przeprowadzenie nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia sprawy, a także było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przede wszystkim odnotować należy, że skarżący nie zgłosił w skardze i w trakcie postępowania sądowego, tzn. w okresie od złożenia skargi do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w dniu 20 kwietnia 2018 r. (skargę wysłano w dniu 16 kwietnia 2018 r.) do dnia wydania wyroku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2018 r., żadnego wniosku dowodowego. W skardze kasacyjnej nie skonkretyzował jaki dowód powinien był Sąd pierwszej instancji przeprowadzić z urzędu na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Do skargi dołączono zdjęcia poglądowe (12 sztuk) nie zgłaszając w związku z tym wniosku dowodowego, ani nawet tezy dowodowej, która miałaby stanowić próbę podważenia wiarygodności materiału dowodowego na którym oparły się organy nadzoru budowlanego. W konsekwencji, zarzut "nieprzeprowadzenia żądanych przez stronę dowodów uzupełniających z dokumentów" nie odpowiada stanowi czynności procesowych w kontrolowanym postępowaniu sądowym. Niezależnie od tego dodać można, że obrazy przedstawione na fotografiach dołączonych przez skarżącego do skargi, abstrahując od okresu kiedy wykonano zdjęcia, co do istotnych elementów, nie są sprzeczne z dowodami zebranymi w postępowaniu administracyjnym. Nie zaprzeczają ustaleniom o istnieniu podestu betonowego, stalowych zbiornikach umieszczonych na podwyższeniu betonowym, istnieniu betonowych murków, zmiennej ilości pojemników w różnych okresach czasu. Jeśli zaś chodzi o rozwinięcie zarzutu przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy najpierw stwierdzić, że poszczególnych wypowiedzi Sądu pierwszej instancji nie można odrywać od całości stanowiska Sądu w zakresie postępowania wyjaśniającego i możliwości uzupełniania przez sąd administracyjny materiału dowodowego w sytuacji, gdy strona nie zgłosiła takich żądań w trakcie postępowania administracyjnego. Sad pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód na temat powinności spoczywających na organach w zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy. Skonstatował, że strony niekiedy mylą te powinności oraz zagadnienie ciężaru dowodu. Prawidłowo wskazał, że organ orzekający wyjaśnia okoliczności faktyczne uzasadniające stosowanie prawa. Zauważył, że mogą istnieć okoliczności szczególne, znane tylko stronie i wynikające z dostępnych jej dowodów, prowadzące do pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub poddania w wątpliwość dotychczasowych ustaleń organu. W takiej sytuacji to strona, o ile zachce podjąć obronę i mając zachowane gwarancje procesowe, powinna przytoczyć odpowiednie fakty i dowody ich prawdziwości. Sąd odnotował następnie, że w trakcie postępowania przed organami skarżący nie udokumentował twierdzeń o sobie jedynie znanym sposobie wykorzystywania zbiorników. W tym kontekście zatem należy odczytywać dalszą część wypowiedzi Sądu, że organ nie miał obowiązku poszukiwania w dokumentacji działalności gospodarczej skarżącego dowodów przeczących ustaleniom organów o sposobie korzystania ze zbiorników. Oczywiste jest także, że postępowanie sądowe nie stanowi przedłużenia postępowania administracyjnego. Skoro zatem postępowanie administracyjne zostało zakończone ostateczną decyzją, to nie jest możliwe złożenie wniosków dowodowych w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 75 i nast. K.p.a. Czym innym jest natomiast postępowanie dowodowe przewidziane w art. 106 § 3 P.p.s.a. Celem tego postępowania nie jest dokonywanie ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Dowody przeprowadzone w warunkach art. 106 § 3 P.p.s.a. są jednym z instrumentów umożliwiających ocenę, czy organy administracji państwowej ustaliły stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom (patrz: Hanna Knysiak-Sudyka [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, WK 2016, pkt 6 do art. 106; wyrok NSA z dnia 14 lutego 1984 r., sygn. akt SA/Wr 765/83, ONSA 1984/1/14; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA i wsa 2008/2/31). Unormowanie to jest konsekwencją zasady wynikającej z art. 133 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane, a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX/el 2019, pkt 3). Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe, zdaniem skarżącego, przyjęcie, że Dolnośląski WINB wyjaśnił w stopniu dostatecznym (w zarzucie w sposób oczywiście błędny użyto słowa "dostarczanym") wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. Zawiera stanowisko Sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nadto Sąd przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Możliwa jest więc kontrola instancyjna takiego wyroku (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/19). Innym zagadnieniem jest prawidłowość zaakceptowania przez sąd administracyjny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym, trafność merytorycznego stanowiska zajętego przez Sąd nie może być podnoszona z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20). Niezależnie od tego można zauważyć, że stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o wykonaniu betonowych podpór i betonowych ścian nie w celu naprawy utwardzenia lecz w celu stworzenia podłoża pod zbiorniki i zabezpieczenia terenu w przypadku wycieku odpadów, miała oparcie w zebranym materiale dowodowym. Był to, jak trafnie uznał organ odwoławczy, przejaw przystosowania zbiorników do użycia, a nie element przechowywania zbiorników. W świetle niepodważonych ustaleń faktycznych nie są skuteczne zarzuty materialnoprawne. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 3, 6 i 7 Prawa budowlanego. Według art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W ramach tej definicji mieszczą się roboty polegające na wykonywaniu obiektu budowlanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, np. po obiekcie który uległ zniszczeniu w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 852/00, ONSA 2002/2/85). Wykonany w ten sposób, a więc z wykorzystaniem istniejącej płyty betonowej zespół pojemników w misie betonowej wraz podestem stalowym i przyłączami do przepompowywania odpadów, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. O zakwalifikowaniu określonego obiektu wraz ze wszystkimi jej urządzeniami do obiektów budowlanych (budowli) przesądza fakt, że jej elementy składowe, stanowią wraz z częścią budowlaną całość techniczno-użytkową. O istnieniu całości techniczno-użytkowej możemy mówić, gdyż poszczególne elementy wchodzące w skład tej budowli pozostają w związku funkcjonalnym nakierowanym na realizację podstawowego zadania (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 628/16; wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2416/15). Przyjętej przez organy i Sąd pierwszej instancji kwalifikacji robót jako budowy, a także kwalifikacji obiektu jako budowli nie wyłącza fakt, że zbiorniki zostały wykonane w innym miejscu. W omawianym zakresie warto przypomnieć pogląd wyrażony w orzecznictwie. Jak przyjęto w wyroku NSA z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1922/04, zbiornik na paliwo o pojemności 5000 l wykonany w innym miejscu, należy uznać za wybudowany w określonym miejscu (art. 3 pkt 6) nawet jeśli usytuowano go w miejscu innym, niż wykonano. W konsekwencji, należy zaaprobować stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego, zbiorniki służące do magazynowania odpadów ciekłych są kwalifikowane w orzecznictwie jako budowle, zaś ich ustawienie na podłożu stanowi budowę, wymagającą, w stanie prawnym obowiązującym w okresie wykonania robót, uzyskania pozwolenia na budowę (patrz m.in. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1922/04; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1640/10; wyrok z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 779/16). W rezultacie organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że konieczne jest uruchomienie procedury określonej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest więc bezpodstawny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 października 2018
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Piotr Broda Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny