II OSK 2934/16

Dnia 18 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi [...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3280/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 159/14 w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym postanawia 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić [...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

Uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o. Sp.K. w B., powołując się na art. 271 pkt 2 w zw. z art. 273 § 2, art. 275, art. 276 i art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3280/14, którym na skutek skargi kasacyjnej skarżących A. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 159/14, uchylono ten wyrok i przekazano Sądowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania, żądając uchylenia wyroku NSA oraz "rozpatrzenia sprawy i oddalenia skargi kasacyjnej lub zmianę tego wyroku". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę o wznowienie postępowania zważył, co następuje. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i w przypadku stwierdzenia, że tego wymogu skarga o wznowienie postępowania nie spełnia - odrzuca ją. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli w skardze o wznowienie wprawdzie powołano przepisy opisujące podstawy wznowienia (art. 271, art. 272, art. 273 i art. 274 p.p.s.a.), jednakże na uzasadnienie istnienia podstawy wznowienia przytoczono okoliczności faktyczne, które nie odpowiadają tym przepisom (postanowienie NSA z 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04, postanowienie NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2607/12, postanowienie NSA z 11 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 100/16). Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w skardze o wznowienie postępowania złożonej przez uczestnika postępowania powołano art. 271 pkt 2 p.p.s.a., przy czym z uzasadnienia tej skargi wynika, że chodzi o zawartą w tym przepisie podstawę wznowienia, polegającą na pozbawieniu strony, wskutek naruszenia przepisów prawa, możności działania. Pozbawienie uczestnika postępowania możności działania, jak wynika z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania oraz uzupełniającego skargę o wznowienie postępowania pisma procesowego z 12 stycznia 2017 r., miało wynikać z następujących okoliczności. Odpis pisma procesowego pełnomocnika skarżących z 3 października 2016 r. doręczono pełnomocnikowi uczestnika postępowania w trybie art. 66 § 1 p.p.s.a. w dniu 7 października 2016 r., czyli na tyle późno, że nie było możliwe przygotowanie właściwej odpowiedzi na to pismo do czasu rozprawy wyznaczonej na 12 października 2016 r. Mimo tego pełnomocnik uczestnika postępowania przygotował pismo procesowe z 9 października 2016 r., ale mógł je doręczyć Sądowi oraz stronom postępowania dopiero na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny, mimo doręczenia mu pisma procesowego z 9 października 2016 r. dopiero na rozprawie, nie odroczył ogłoszenia wyroku w związku z czym nie zapoznał się z wywodami i wnioskami tego pisma procesowego. Do czasu wydania przez NSA wyroku nie zostały pełnomocnikowi uczestnika postępowania doręczone odpisy sporządzonego samodzielnie przez skarżących dodatkowego pisma procesowego z 3 października 2016 r., do którego dołączono opinię biegłej sądowej J. K. oraz pisma procesowego drugiego pełnomocnika skarżących z dnia 6 października 2016 r. W uzasadnieniu wyroku NSA z 12 października 2016 r. stanowisko uczestnika postępowania z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. skwitowano stwierdzeniem, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną "wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku". NSA niewłaściwie zastosował w sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 73 ust. 3 i ust. 3a Prawa ochrony środowiska. Jednocześnie ze skargi o wznowienie postępowania, uzupełniającego skargę o wznowienie postępowania pisma uczestnika postępowania z 12 stycznia 2017 r. oraz pisma uczestnika postępowania z 18 października 2016 r. wynika, że pełnomocnik uczestnika postępowania o sporządzonym osobiście przez skarżących piśmie procesowym z 3 października 2016 r. oraz o piśmie procesowym drugiego pełnomocnika skarżących z 6 października 2016 r. dowiedział się na rozprawie przed NSA w dniu 12 października 2016 r. Wynika to także z protokołu tej rozprawy, w którym odnotowano rozpoznanie wniosku skarżących o odroczenie rozprawy, zawartego w piśmie z 6 października 2016 r., oraz stanowisko pełnomocnika uczestnika postępowania odnośnie do tego wniosku, polegające na tym, że wniosku o odroczenie rozprawy nie poparł. W tych okolicznościach NSA rozpoznający skargę o wznowienie postępowania uznał, że skarga ta nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, polegającej na pozbawieniu strony wskutek naruszenia prawa możności działania. Z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że nie można żądać wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. W ocenie NSA, jakkolwiek zgodzić się można z twierdzeniem, że w pewnych okolicznościach niedoręczenie odpisów pism strony przeciwnej może powodować niemożność działania wskutek naruszenia przepisów prawa, to ta niemożność działania ustaje w chwili, gdy strona lub jej pełnomocnik dowiadują się o złożeniu tych pism. Wówczas bowiem podmioty te mogą zareagować na naruszenie przepisów postępowania polegające na niedoręczeniu odpisów pism. W związku z tym zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego, mimo że najpóźniej na rozprawie przed NSA w dniu 12 października 2016 r., a więc przed wydaniem prawomocnego wyroku, wiedział o złożeniu pism, których odpisów mu nie doręczono, nie zażądał doręczenia mu odpisów pism i nie domagał się odroczenia rozprawy w celu umożliwienia mu zapoznania się z tymi pismami. Co więcej, odnosząc się do wniosku skarżących o odroczenie rozprawy, nie poparł go. W ocenie NSA doręczenie pełnomocnikowi uczestnika postępowania odpisu pisma pełnomocnika skarżących z 3 października 2016 r. zbyt późno, aby można było przygotować właściwą na to pismo odpowiedź i złożenie tej odpowiedzi dopiero na rozprawie, nie powoduje pozbawienia możności działania, lecz co najwyżej utrudnia działanie. Zarzuty dotyczące naruszenia przez NSA przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania dotyczących sporządzania uzasadnienia wyroku w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie wiążą się z pozbawieniem stron postępowania możności działania. W skardze o wznowienie postępowania poza art. 271 pkt 2 p.p.s.a. powołano także art. 273 § 2 p.p.s.a., zawierający podstawę wznowienia polegającą na wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, jednakże z żadnej części skargi o wznowienie postępowania oraz z pisma procesowego z 12 stycznia 2017 r. nie wynika na czym konkretnie ta podstawa miałaby polegać. Nie wskazano w szczególności, jakie to okoliczności faktyczne i środki dowodowe zostały wykryte. Zatem, skarga o wznowienie postępowania nie opiera się także na podstawie wznowienia, polegającej na wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że wniesiona przez uczestnika postępowania skarga o wznowienie postępowania nie opiera się w istocie na ustawowych podstawach wznowienia i z tego powodu, na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił ją. Wobec odrzucenia skargi o wznowienie postępowania NSA, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwrócił uczestnikowi postępowania uiszczony od skargi o wznowienie postępowania wpis sądowy, przy czym uwzględnił, że wpis ten w świetle § 3 w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. W związku z tym pozostała część uiszczonej przez uczestnika postępowania kwoty 250 zł zostanie mu zwrócona na jego koszt na podstawie art. 225 p.p.s.a., jako nienależne koszty sądowe.