II OSK 2860/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant straszy asystent sędziego Michał Petranik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 790/25 w sprawie ze skargi P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 stycznia 2025 r. nr DLI-III.7620.3.2023.AW.22 w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. solidarnie na rzecz Ministra Finansów i Gospodarki kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. oddala wniosek C. sp. z o.o. W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2025 r., VII SA/Wa 790/25, oddalił skargi P. K. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. (dalej Wspólnota) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej MRiT) z dnia 9 stycznia 2025 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją MRiT, po rozpatrzeniu odwołań Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w L. oraz P. K., a także E. i M. K., A. J., R. K., B. B., Spółdzielni Mieszkaniowej [...] i S. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2024.572; dalej k.p.a.) oraz art. 9q ust. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t.Dz.U.2024.697; dalej u.t.k.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 listopada 2022 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla zadania pn.: "Budowa tunelu dalekobieżnego w L. w ciągu linii kolejowej Nr 85 wraz z włączeniem w linię kolejową Nr 14, odcinek tunelu pomiędzy komorą F. a komorą R.". Od tej decyzji skargę złożyli P. K. i Wspólnota, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. WSA podał, iż wobec tego, że skarżący zakwestionowali m.in. tryb w jakim został rozpatrzony wniosek inwestora (spółki C.) wskazując, że inwestor nie był podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o lokalizację linii kolejowej w trybie określonym w przepisach rozdziału 2b u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, to w pierwszej kolejności Sąd odniósł się do tego zarzutu, jako w istocie najdalej idącego. W ocenie Sądu zarzut naruszenia przez organy art. 9o ust. 1 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez inwestora wniosku o ustalenie lokalizacji nie jest zasadny. Zgodnie z tym przepisem (obowiązującym w dniu 14 lipca 2022 r.) decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek X. Spółki Akcyjnej lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Jak jednak słusznie wskazał organ, 2 października 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2022 r. o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego (Dz.U.2022.1846; dalej uCPK), wprowadzająca zmiany m.in. do ustawy o transporcie kolejowym. Stosownie do art. 9o ust. 1 pkt 2 u.t.k., w brzmieniu nadanym temu przepisowi wspomnianą ustawą z dnia 22 lipca 2022 r., decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, na wniosek Spółki Celowej, o której mowa w art. 2 pkt 10 uCPK. Przepis ten co prawda wszedł w życie już po złożeniu przez inwestora (C. Sp. z o.o.) wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, ale obowiązywał w sprawie albowiem zgodnie z art. 46 uCPK do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej i decyzji o pozwoleniu na budowę linii kolejowej, o których mowa w rozdziale 2b ustawy zmienianej w art. 26, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 26 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ponadto zgodnie z art. 119 ust. 1 pkt 2 uCPK do przygotowania Inwestycji Towarzyszących (a taką jest sporna inwestycja) można stosować przepisy ustawy o transporcie kolejowym - w zakresie linii kolejowych, a także odpowiednio w zakresie pozostałej infrastruktury kolejowej oraz obiektów infrastruktury usługowej w rozumieniu tej ustawy. W myśl natomiast art. 119 ust. 2 pkt 1 uCPK inwestorem w rozumieniu przepisów, o których mowa w ust. 1, może być Spółka Celowa lub spółka, o której mowa w art. 15 ust. 1. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że zarówno w dniu złożenia wniosku przez uczestnika postępowania, jak i w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej Spółka C. była podmiotem uprawnionym do wystąpienia o wydanie na jej rzecz decyzji o lokalizacji linii kolejowej stanowiącej Inwestycję Towarzyszącą w rozumieniu przepisów uCPK. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących, organ prawidłowo zidentyfikował charakter spornej inwestycji kolejowej pn.: "Budowa tunelu dalekobieżnego w L. w ciągu linii kolejowej Nr 85 wraz z włączeniem w linię kolejową Nr 14, odcinek tunelu pomiędzy komorą F. a komorą R.", jako Inwestycję Towarzyszącą. Zgodnie z art. 2 ust. 4 uCPK przez Inwestycje Towarzyszące należy rozumieć inwestycje celu publicznego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 czyli na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie wykazu Inwestycji Towarzyszących w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego (Dz.U.2021.225). Budowa linii kolejowej Nr 85 - stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania - została wymieniona w pkt I Lp. 9 załącznika do powołanego rozporządzenia. Skoro zatem sporna inwestycja nie jest inwestycją w zakresie CPK, a Inwestycją Towarzyszącą, to zastosowania do niej nie miały przepisy uCPK, w tym również wynikający z art. 41 ust. 1 uCPK obowiązek przedstawienia opinii Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, zarządców dróg publicznych, linii kolejowych oraz sieci, znajdujących się na obszarze objętym wnioskiem, a także starosty w zakresie masowych ruchów ziemi. Sąd podniósł, iż niezależnie od powyższego, na co słusznie zwrócił uwagę organ, w aktach sprawy znajduje się pismo Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 2022 r. informujące, że wydanie opinii będzie możliwe po uzyskaniu od inwestora dokładnych informacji związanych z realizacją zamierzenia. Opinia MON jest wymagana zarówno na gruncie przepisów uCPK, jak też u.t.k. W związku z powyższym inwestor w piśmie z 29 marca 2022 r. wystąpił ponownie o wydanie opinii, ale pismo to pozostało bez odpowiedzi Ministra Obrony Narodowej. Zgodnie z art. 9o ust. 4 u.t.k. właściwy organ, na wniosek P. S.A., CPK lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, wydaje opinie, o których mowa w ust. 3 pkt 4, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Niewydanie opinii w tym terminie traktuje się jako brak zastrzeżeń do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Stąd też zarzut skarżących o wydaniu decyzji lokalizacyjnej wbrew negatywnej opinii Ministra Obrony Narodowej WSA uznał za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Na uwzględnienie nie zasługiwał również, zdaniem Sądu, zarzut nieuwzględnienia przez organ uwag i zastrzeżeń wojewódzkiego konserwatora zabytków, którego opinia wymagana jest tak w przypadku wniosku o lokalizację inwestycji w zakresie CPK, jak i w zakresie lokalizacji linii kolejowej (stanowiącej Inwestycję Towarzyszącą). W aktach sprawy znajduje się pozytywna opinia Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 marca 2022 r., w której wymieniono obiekty oraz obszary figurujące w rejestrze zabytków nieruchomych oraz w gminnej ewidencji zabytków miasta Łodzi, a także obszary potencjalnego występowania stanowisk archeologicznych na terenie planowanej inwestycji. Organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, że prowadzenie robót budowlanych przy tych obiektach oraz na obszarach zlokalizowanych w terenie planowanej inwestycji, wpisanych do rejestru zabytków wymaga, przed realizacją inwestycji, uzyskania pozwolenia Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, o którym mowa w art. 36 ustawy o ochronie zabytków, bądź w przypadku obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków wymaga się realizacji inwestycji z uwzględnieniem niepogorszenia substancji zabytkowej. W ocenie Sądu inwestor przedłożył wymagane w art. 9o ust. 3 pkt 4 u.t.k. opinie właściwych organów, bądź dowody potwierdzające doręczenie wystąpień o ich wydanie, w przypadku ich niewydania, co należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku. Odnosząc się do zarzutu skarżących o "nieadekwatności" decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z 25 czerwca 2021 r., Sąd podzielił stanowisko organu, który uznał, że mimo iż decyzja środowiskowa została wydana dla przedsięwzięcia o innej nazwie niż inwestycja stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania, to porównanie treści wniosku inwestora o wydanie decyzji dotyczącej ustalenia lokalizacji z treścią charakterystyki przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową prowadzi do wniosku, że dotyczą one tej samej trasy linii [...], realizowanej w ramach omawianego przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących nieuwzględnienia przez organy przy wydawaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd podał, że zgodnie z art. 9ad ust. 3 u.t.k. w sprawach dotyczących lokalizacji linii kolejowych, realizowanych w trybie rozdziału 2b tej ustawy, co do zasady, nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stąd też przyjąć należy, że wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może nastąpić wbrew ustaleniom planu. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 9q ust. 1 pkt 3 u.t.k., zgodnie z którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawiera w szczególności wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Wbrew twierdzeniom skarżących utrzymana w mocy przez Ministra decyzja Wojewody Łódzkiego zawiera wskazany element. W pkt IV decyzji Wojewoda stwierdził, że sporna inwestycja powinna spełniać wszelkie warunki i normy wynikające z obowiązującego prawa budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zapewniając zwłaszcza ochronę przed: pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, dopływu światła dziennego, do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, pozbawieniem możliwości korzystania z urządzeń istniejącej infrastruktury technicznej, ponadnormatywnymi uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, ponadnormatywnym zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Tego typu rozstrzygnięcie, na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej jest, zdaniem WSA, wystarczające. Na uwzględnienie nie zasługują, w opinii Sądu, zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania. WSA zaznaczył, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) do uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania niezbędne jest aby naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia organu. Takich naruszeń w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. W ocenie Sądu nie zostały również naruszone art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wnieśli P. K. i Wspólnota, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania sprawy co do istoty, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także – w obu przypadkach - zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 "ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 roku, poz. 572; dalej: k.p.a.)" przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA w Warszawie właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego uchylenie decyzji MRiT z dnia 9 stycznia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Łódzkiego z 30 listopada 2022 r., mimo zaistnienia przesłanek w pełni to uzasadniających, polegających na wydaniu decyzji mimo: a) niezagwarantowania skarżącym czynnego udziału w postępowaniu i niepoinformowaniu uczestników o planowanym zakończeniu postępowania oraz możliwości końcowego zajęcia stanowiska w sprawie; b) nieustosunkowania się przez inwestora w sposób wyczerpujący do wszystkich zastrzeżeń, skierowanych przez skarżących w pismach z 2 grudnia 2022 r. oraz 26 października 2022 r., w sytuacji dostrzeżenia przez Sąd, że strony w umożliwionym im zakresie brały aktywny udział w postępowaniu, składając liczne wnioski i zastrzeżenia, co przesądza o ich chęci skorzystania z przysługującego im uprawnienia do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, które to uprawnienie nie zostało im zakomunikowane; 2) art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA w Warszawie właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego uchylenie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 stycznia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Łódzkiego 30 listopada 2022 r., mimo zaistnienia przesłanek w pełni to uzasadniających, polegających na wydaniu decyzji lokalizacyjnej bez weryfikacji wniosku inwestora pod kątem: a. zweryfikowania adekwatności decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia 25 czerwca 2021 r., przenoszącej na rzecz C. o środowiskowych uwarunkowaniach - podziału zakresu realizowanej komory demontażu TBM pomiędzy C. a X.; b. wskazania sposobu zapewnienia bezpieczeństwa zarówno tunelu, jak i obiektów znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich; c. określenia w sposób precyzyjny ograniczeń konstrukcyjnych dla przyszłych obiektów budowlanych, mogących być posadowione nad i w otoczeniu tunelu; d. wskazania na warunki właściwego funkcjonowania tunelu i infrastruktury znajdującej się nad nim; e. wskazania i rozdzielenia sfery oddziaływania pomiędzy tunelem a infrastrukturą znajdującą się ponad tunelem oraz między tunelami; f. zweryfikowania w sposób materialny umocowania zarządcy tunelu do występowaniu w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego; g. wskazania środków ostrożności, koniecznych do posadowienia oraz właściwego funkcjonowania tunelu i uznania za wystarczające, dla stwierdzenia możliwości posadowienia tunelu, blankietowego oświadczenia inwestora, zawartego w uzupełnieniu wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej dla zadania pn. "Budowa tunelu dalekobieżnego w L. w ciągu linii kolejowej nr 85 wraz z włączeniem w linię kolejową nr 14, odcinek tunelu pomiędzy komorą F. a komorą R." z dnia 17 sierpnia 2022 r., z którego wynika w sposób jednoznaczny, że: i. projektant tunelu zobowiązał "przyszłego projektanta obiektu, mającego znaleźć się powyżej tunelu do uwzględnienia wymagań struktury tunelu w swoim projekcie" i ograniczył się jedynie do przekazania "informacji o warunkach nośności w zapisach dopuszczalnych oddziaływań zawartych w załączniku do wniosku o uzyskanie decyzji"; ii. projektant tunelu ocenił przygotowane przez siebie zapisy o "dopuszczalnych oddziaływaniach zawartych w załączniku do wniosku o uzyskanie decyzji" za będące wynikiem "przewidywań" projektanta "na temat możliwej, realizowanej powyżej tunelu, zabudowy"; iii. projektant tunelu, jedynie na podstawie dokumentów obliczeniowych ma "przekonanie", że "nowo projektowany obiekt, spełniając narzucone warunki" nie będzie wpływał "niekorzystnie" na strukturę tunelu; iv. brak jest pewności, jak posadowienie tunelu wpłynie na możliwość realizacji obiektów zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym brak jest pewności, że możliwa będzie jego realizacja; h. dokonania rzeczywistej oceny zgodności planowanego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, polegającego na blankietowym założeniu braku wpływu posadowienia tunelu na możliwość dokonywania zabudowy nad tunelem i niezweryfikowania poszczególnych zapisów mpzg dla poszczególnych nieruchomości, leżących w strefie wpływu tunelu; i. przeprowadzenia analizy technicznej wpływu nowego projektowanego obiektu na tunel, co do którego wydano decyzję lokalizacyjną, pozostawiający wątpliwości co do dopuszczalności posadowienia tunelu oraz zapewnienia bezpieczeństwa ich konstrukcji, mimo: a) niezebrania kompletnych danych dotyczących tunelu, co do którego już wydano decyzję lokalizacyjną; b) niezbadania zgodności założeń projektowych nowego obiektu z wymogami bezpieczeństwa; c) dążenia do przerzucenia odpowiedzialności za oba te zaniechania na zarządcę tunelu, co do którego decyzja lokalizacyjna została już wydana; j. rozważenia wpływu ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości, w stosunku do których inwestor uzyska prawo użytkowania wieczystego, mimo możliwości przewidywania wprowadzenia ograniczeń na skutek podjęcia decyzji lokalizacyjnej w prawie własności, które pozostaje niezależne od ustanowienia na nim użytkowania wieczystego; k. wprowadzenia adekwatnych wymogów dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz właścicieli nieruchomości, na których prawo własności posadowienie tunelu wpłynie; l. wydania decyzji lokalizacyjnej na podstawie planu sytuacyjnego, który nie wskazuje na istniejące uzbrojenie instalacyjne terenu, nie przewiduje rozwiązań komunikacyjnych oraz nie wskazuje wyraźnie usytuowania sąsiednich domów, działek i ich granic, w szczególności względem projektowanej inwestycji; m. określenia zbyt wąskiej sfery oddziaływania planowanej inwestycji; n. rozważenia pogorszenia warunków użytkowania nieruchomości sąsiednich na skutek wydania decyzji lokalizacyjnej; o. rozważenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko; p. przeprowadzenia oceny oddziaływania tej inwestycji na środowisko, sporządzonej przez biegłego z listy rzeczoznawców Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa; q. wskazania na istniejące na terenie planowanej inwestycji obiekty i obszary figurujące w rejestrze zabytków oraz obszary, na których potencjalnie mogą występować stanowiska archeologiczne, a także niewskazaniu sposobu zabezpieczenia ich w czasie prowadzenia prac oraz ewentualnie w czasie funkcjonowania obiektu; r. wskazania w sposób precyzyjny, jakie zmiany wprowadzi budowa linii kolejowej w dotychczasowym przeznaczeniu, gospodarowaniu i uzbrojeniu terenu, z rozróżnieniem: i. jakie zmiany wprowadzi ona na okres budowy inwestycji; ii. jakie zmiany wprowadzi w sposób stały; iii. w jaki sposób ograniczy możliwość korzystania z nieruchomości; s. wskazania, jakie zmiany są konieczne dla posadowienia tunelu oraz jego ewentualnej eksploatacji, z rozróżnieniem zmian koniecznych w czasie budowy tunelu oraz jego ewentualnych remontów, a także bieżącego utrzymania; t. wskazania, w jaki sposób posadowienie inwestycji, w tym zbiorników retencyjnych oraz przepompowni odbierających wpłynie na wody podziemne, wody powierzchniowe oraz zlewnie rzek w L.; u. jednoznacznego wskazania, jakie ograniczenia w realizacji obiektów w zgodzie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wynikać będą z realizacji tunelu; v. wyjaśnienia, na podstawie jakich danych i informacji, projektant wskazał na możliwą realizację zabudowy powyżej tunelu w zgodzie z zapisami mpzp; w. wyjaśnienia sprzeczności uzasadnienia wniosku, jako umożliwiającego z jednej strony posadowienie "dowolnego" budynku w strefie objętej ograniczeniami przy jednoczesnym wskazaniu konieczności uwzględnienia przez nowy obiekt bliżej nieokreślonych ograniczeń i dopuszczalnych obciążeń, a także wobec oświadczenia wnioskodawcy o niedysponowaniu kompletnymi danymi dotyczącymi tunelu, pozwalającymi potwierdzić zgodność projektowych planowanych obiektów z wymogami bezpieczeństwa tunelu; x. wskazania podstawy prawnej zobowiązywania ewentualnych przyszłych inwestorów, dążących do posadowienia nowych obiektów na podstawie mpzp konieczności uzyskania "uzgodnienia" zarządcy tunelu; y. wskazania wpływu posadowienia tunelu na "liczne" obiekty i obszary figurujące w rejestrze zabytków oraz właściwego sposobu ich zabezpieczenia; z. wskazania wpływu posadowienia tunelu na obszary potencjalnego występowania stanowisk archeologicznych oraz właściwego sposobu ich zabezpieczenia; aa. wskazania, w jakim zakresie posadowienie obiektu wymagać będzie wzmocnienia fundamentów istniejących już nieruchomości oraz doprecyzowanie, które nieruchomości oraz w jakim czasie będą w tym zakresie przedmiotem robót budowlanych; bb. wskazania w dalszej kolejności czy wykonanie robót odrębnych poprzedzi rozpoczęcie robót budowlanych dotyczących tunelu, a także przy inwestor dysponuje już pozwoleniami na wykonanie tych robót; cc. wskazania, w jaki sposób wykonanie robot odrębnych, których dotyczy pytanie (7), wpłynie na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, a także czy i w jaki sposób nieruchomości te zostaną zabezpieczone na czas wykonania robót odrębnych; dd. rozróżnienia sfery oddziaływania inwestycji, polegającej na posadowieniu tunelu oraz wykonaniu "obiektów budowlanych kubaturowych, łączących poziom terenu z poziomem tunelu wraz z klatkami ewakuacyjnymi, komunikacją pionową i poziomą, niezbędnymi instalacjami, urządzeniami oraz pomieszczenia technicznymi na potrzeby obsługi i użytkowania tunelu", których posadowienie wymaga "przebudowy i budowy układu drogowego - na potrzeby ewakuacji ludzi z tunelu oraz dostępu do obiektu ekip serwisowych dla określonych kontroli, konserwacji i utrzymania tunelu i linii kolejowej oraz dojazdu służb ratowniczych", tj. wniosek wskazuje na sferę oddziaływania tunelu, nie rozważając sfery oddziaływania infrastruktury dodatkowej; ee. wyjaśnienia różnicy między poszczególnymi rodzajami robót odrębnych, polegających na dokonaniu wzmocnienia strukturalnego budynków oraz wzmocnień polegających na scaleniu bądź zmianie parametrów gruntu ogólnodostępnego metodami geotechnicznymi, w tym wskazania, który rodzaj wzmocnienia zostanie zastosowany w przypadku nieruchomości, należących do uczestników, w jaki sposób wpłynie on na nieruchomość, przed jakiego rodzajem niebezpieczeństw ją uchroni oraz dlaczego sposób ten został uznany przez inwestora za wystarczający; ff. sposobu, w jaki inwestor wzmocni grunt w sferę oddziaływań tunelu oraz obiektów szlakowych, tj. zakresu i czasu wykonania zabezpieczających przesłon geotechnicznych; gg. wskazania, w jaki sposób zamontowane zostaną przesłony geotechniczne, skoro inwestor wyłącza możliwość dokonania trwałej ingerencji w budynki i teren, znajdujący się w bliskim sąsiedztwie tunelu; hh. doprecyzowania, w jakim zakresie w stosunku do nieruchomości sąsiednich stosowane będą obiekty tymczasowe; ii. wskazania, jakiego rodzaju prace naprawcze i zabezpieczające zostaną wykonane w zastępstwie wzmocnień strukturalnych budynków, w odniesieniu do kategorii 3; jj. wyjaśnienia, w jaki sposób inwestor wyodrębnił kategorie nieruchomości sąsiednich, znajdujących się w "awaryjnym stanie technicznym", ile nieruchomości, znajdujących się w sąsiedztwie tunelu oraz w jakim okresie inwestor planuje wykonanie trwałego wzmocnienia ich struktury, a także wyjaśnienia, czy roboty te mają tożsamy charakter, co "roboty odrębne", których wykonanie poprzedzić ma rozpoczęcie robót budowlanych dotyczących tunelu; , kk. wyjaśnienia rozbieżności w ramach uzasadnienia wniosku, w którym inwestor wskazuje, że planuje wykonać prace, mające charakter trwałej ingerencji w budynki, zwłaszcza w zakresie obiektów zakwalifikowanych przez niego do kategorii 3, a jednocześnie wskazuje, że w ramach wykonania prac wzmacniających, naprawczych i zabezpieczających "nie przewiduje trwałej ingerencji w budynki"; ll. wskazania, w jakim zakresie realizacja inwestycji wymaga posadowienie "nowo zaprojektowanej i przebudowanej infrastruktury technicznej, sieci, instalacji, układu drogowego z istniejącym stanem zagospodarowania", w szczególności czy tego rodzaju prace stanowią realizację "obiektów budowlanych kubaturowych, łączących poziom terenu z poziomem tunelu wraz z klatkami ewakuacyjnymi, komunikacją pionową i poziomą, niezbędnymi instalacjami, urządzeniami oraz pomieszczenia technicznymi na potrzeby obsługi i użytkowania tunelu", czy też to zupełnie odmienna kategoria prac budowlanych w sytuacji dostrzeżenia przez Sąd, że na etapie postępowanie o ustalenie lokalizacji linii kolejowej powinien zostać określony teren, na którym umiejscowione zostaną konkretne, planowane obiekty i urządzenia, niezbędny dla planowanej inwestycji, a zatem i obejmujący również nieruchomości sąsiednie; 3) art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA w Warszawie właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego uchylenie decyzji MRiT z 9 stycznia 2025 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Łódzkiego z 30 listopada 2022 r., mimo zaistnienia przesłanek w pełni to uzasadniających, polegających na wydaniu decyzji mimo nieuwzględnienia słusznego interesu obywateli, ograniczającej ich prawo do realizacji zabudowy nieruchomości sąsiednich w sytuacji, w której ograniczenia wynikające z realizacji inwestycji są rażące i niewątpliwe, skoro również Sąd dostrzegł możliwość zrekompensowania tych ograniczeń w drodze odszkodowania w toku odrębnego postępowania; 4) art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA w Warszawie właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującego uchylenie decyzji MRiT z dnia 9 stycznia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 30 listopada 2022 r., mimo zaistnienia przesłanek w pełni to uzasadniających, polegających na wydaniu decyzji mimo niepoinformowania stron w sposób należy i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych sprawy, które miały wpływ na ustalenie ich ograniczeń w sytuacji, gdy informacja o wszczęciu postępowania i przysługujących stronom uprawnieniach wyczerpuje wyłącznie część z okoliczności prawnych, o której organ winien zawiadomić strony; II. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 9o ust. 1 u.t.k. przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że inwestor był legitymowany w dniu 14 lipca 2022 r. do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej w sytuacji, gdy w dniu złożenia wniosku właściwymi do takiej inicjatywy pozostawali wyłącznie X. S.A. lub właściwa jednostka terytorialna; art. 46 w zw. z art. 26 ust. 1 uCPK przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w związku z przyznaniem inwestorowi uprawnienia do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej pozostawał on podmiotem uprawnionym do wystąpienia o wydanie na jego rzecz przedmiotowej decyzji w sytuacji, gdy późniejsze wejście w życie aktu prawnego nadającego inwestorowi to uprawnienie nie sanuje naruszeń prawa dokonanych przed rozpoczęciem jego obowiązywania; art. 119 ust. 2 pkt 1 uCPK w zw. z art. 9o ust. 1 u.t.k. przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotowa inwestycja stanowi Inwestycję Towarzyszącą, wobec czego w dacie złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej należało stosować do niej przepisy ustawy o transporcie kolejowym w sytuacji, gdy termin Inwestycji Towarzyszących został wprowadzony dopiero ustawą o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, a więc dnia 14 lipca 2022 r. przedmiotowa inwestycja nie mogła być kwalifikowana jako posiadająca ten charakter; art. 9q ust. 1 pkt 4 u.t.k. przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że organy administracji publicznej w sposób prawidłowy uwzględniły w decyzji wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich w sytuacji, gdy Minister Rozwoju i Technologii w zasadzie ograniczył się wyłącznie do blankietowego oświadczenia, że inwestycja winna spełniać warunki ustawy - Prawo budowlane; art. 41 ust. 1 uCPK, polegające na wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, mimo złożenia uwag i zastrzeżeń przez Ministra Obrony Narodowej oraz wojewódzkiego konserwatora zabytków, a także mimo nierozstrzygnięcia tych wątpliwości do czasu wydania decyzji lokalizacyjnej, które mają charakter obligatoryjny i których uzyskanie warunkuje możliwość wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania C. spółka z o.o. z siedzibą w W. wniósł o jej oddalenie w całości. Na rozprawie przed NSA pełnomocnik tego uczestnika postępowania wniósł ponadto o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy NSA związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zaskarżona decyzja jest aktem ustalającym lokalizację linii kolejowej wydanym w stosunku do Inwestycji Towarzyszącej w rozumieniu ustawy z dnia 22 lipca 2022 r. o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego (uCPK), której celem jest – jak sama nazwa wskazuje – usprawnienie procesu inwestycyjnego mającego doprowadzić do zrealizowania szczególnej inwestycji, jaką jest Centralny Port Komunikacyjny. Podkreślić ponadto należy, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest, czy przedmiotowa inwestycja jest dopuszczalna na danym terenie. Dalej idące kwestie, w tym w szczególności dotyczące konkretnych rozwiązań i parametrów technicznych, będą rozstrzygane i ustalane na kolejnym etapie inwestycji – w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. Zaznaczyć wypada, iż to, że dana inwestycja jest dopuszczalna na konkretnym terenie, nie przesądza jej szczegółów, w tym parametrów i kwestii technicznych. Odnosząc się do pierwszego z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 "ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 roku, poz. 572; dalej: k.p.a.)", uwzględniając treść tego zarzutu i jego kontekst oraz miejsce publikacji aktu nazwanego ustawą "z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Kodeks postępowania cywilnego" – Dz.U. z 2024 r., poz. 572, należy dojść do wniosku, że jest to zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a., a konkretnie art. 10 § 1 k.p.a., bowiem z treści tego zarzutu nie wynikają okoliczności, o jakich mowa w § 2 lub § 3 tego artykułu. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w odniesieniu do art. 10 § 1 k.p.a., dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (np. wyroki NSA z 16 grudnia 2025 r., III OSK 1453/25, LEX nr 4013521; z 10 października 2025 r., III OSK 1663/25, LEX nr 3931381; z 7 października 2025 r., II OSK 849/23, LEX nr 3935068; z 28 sierpnia 2025 r., I OSK 2211/23, LEX nr 3922743; z 15 marca 2024 r., I GSK 287/23, LEX nr 3698708). W rozpatrywanej sprawie nie wykazano jednak, by faktycznie pozbawiono stronę możliwości wykazania okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omawiany zarzut jest w tych okolicznościach pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Podobne uwagi należy poczynić w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. Skarżący kasacyjnie bowiem nie wykazali również i tego, o jakich okolicznościach faktycznych sprawy, mających mieć wpływ na "ustalenie ich ograniczeń" i w rezultacie na wynik sprawy, jedynie ustalającej lokalizację linii kolejowej, a nie przesądzającej o konkretnych jej parametrach technicznych i innych szczegółach, nie zostali poinformowani. Nie są też trafne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 "ppkt" c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Jak już wyżej zaznaczono, w niniejszej sprawy istotne jest, czy przedmiotowa inwestycja jest dopuszczalna na danym terenie. Takie zaś kwestie, jak sposoby zapewnienia bezpieczeństwo tunelu i obiektów znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich, określenie w sposób precyzyjny ograniczeń konstrukcyjnych dla przyszłych obiektów budowlanych mogących być posadowionych nad i w otoczeniu tunelu, wpływ posadowienia tunelu na inne obiekty i obszary itp., będą rozstrzygane i ustalane na kolejnym etapie inwestycji – w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. Natomiast kwestie rekompensowania właścicielom nieruchomości objętych realizacją przedmiotowej inwestycji poniesionych przez nich szkód będą rozpoznawane w odrębnych postępowaniach. Nie są to bowiem kwestie rozstrzygane przy ustalaniu lokalizacji planowanej inwestycji. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 9o ust. 1 u.t.k., to nie kwestionując, że w chwili składania wniosku Spółka C. nie była wymieniona jako podmiot uprawniony do złożenia przedmiotowego wniosku, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tej kwestii. Zauważyć wypada, że wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji tylko z tego powodu, że w chwili składania wniosku Spółka C. nie była wymieniona jako podmiot uprawniony do złożenia przedmiotowego wniosku, byłoby w istocie "sztuką dla sztuki", skoro później złożenie takiego wniosku przez Spółkę było możliwe. W dniu wydania decyzji rozpoznającej wniosek Spółki była już ona uprawniona do składania przedmiotowego wniosku. Z tych względów omawiany zarzut nie podlegał uwzględnieniu. Podobne stanowisko należy zająć w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 119 ust. 2 pkt 1 uCPK w zw. z art. 9o ust. 1 u.t.k. Skoro bowiem w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu 30 listopada 2022 r., przedmiotowa inwestycja mogła być kwalifikowana jako Inwestycja Towarzysząca, to zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. W konsekwencji powyższego uwzględnieniu nie podlegał też zarzut naruszenia art. 46 w zw. z art. 26 ust. 1 uCPK w odniesieniu do zawartych w nim argumentów odwołujących się do przyznania inwestorowi uprawnienia do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej. Należy jednak zauważyć, że zarzut ten jest niezasadny przede wszystkim z uwagi na jego wadliwą redakcję. Naczelny Sąd Administracyjny może bowiem uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd kasacyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Stąd też skarga kasacyjna musi spełniać ustawowe wymogi określone w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., II GSK 3071/15 - LEX nr 2325013). W omawianym zarzucie nie wskazano jednak, która jednostka redakcyjna, bądź które konkretnie jednostki redakcyjne art. 46 uCPK miały zostać – zdaniem skarżących kasacyjnie – naruszone, chociaż artykuł ten miał dwa ustępy, a jego ust. 2 zawierał cztery podpunkty. Natomiast art. 26 uCPK nie dzielił się na ustępy, a zatem – już tylko z tego powodu – zaskarżony wyrok nie naruszał art. 26 ust. 1 uCPK, gdyż taki przepis nie istniał. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 9q ust. 1 pkt 4 u.t.k., nakazującego zawrzeć w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, stwierdzić należy, że wskazanie na tym etapie postępowania, że inwestycja winna w szczególności spełniać warunki ustawy - Prawo budowlane w zakresie ochrony interesów osób trzecich nie naruszało prawa i w to w stopniu wymagającym wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zarzut ten nie jest więc zasadny. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 uCPK, gdyż przepis ten nie dotyczy decyzji o lokalizacji Inwestycji Towarzyszących, lecz decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie CPK. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Wniosek o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania podlegał oddaleniu, co uczyniono w pkt 3 sentencji wyroku, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej – możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez uczestnika postępowania. Zastosowanie ma w tej sytuacji ogólna zasada wyrażona w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.