II OSK 2819/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 377/13 odrzucające skargę w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w Busku-Zdroju z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr XVIII/164/2012 w sprawie dokonania zmian w Statucie Zespołu Opieki Zdrowotnej w Busku-Zdroju postanawia oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 377/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę A. G. na uchwałę Rady Powiatu w Busku-Zdroju z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr XVIII/164/2012 w sprawie dokonania zmian w Statucie Zespołu Opieki Zdrowotnej w Busku-Zdroju. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 czerwca 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd pouczył skarżącego, że na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. G. na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 4 października 2013 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, gdyż wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, pomimo doręczenia wnioskodawcy stosownego wezwania i formularza. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. G. na to rozstrzygnięcie. W związku z tym, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 października 2013 r. stało się prawomocne – wobec oddalenia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, w dniu 20 listopada 2013 r. wezwano A. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 grudnia 2013 r. Jednocześnie poinformowano stronę, że nieuiszczenie należnego wpisu we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") wskazał, iż skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył A. G. Postanowienie to zaskarżył w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść wydanego postanowienia tj.: art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki odrzucenia skargi z uwagi na niedopuszczalność przyjęcia przedmiotowej skargi do rozpoznania; art. 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż niedopuszczalnym jest rozpoznanie przedmiotowej skargi przez sąd administracyjny z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 3 p.p.s.a.; nieważności postępowania poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw z uwagi na okoliczność, iż zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wskazuje jednoznacznie, iż niemożliwym jest nadanie dalszego biegu skardze, której treść uzasadnia konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na rażące naruszenie prawa skarżącego; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mogącego mieć wpływ na treść wydanego postanowienia tj. art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przyjęcie wniesionej skargi do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że Sąd I instancji wydając zaskarżone postanowienie nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy i dowolnie ocenił dowody, co spowodowało, jego zdaniem, naruszenie praw skarżącego. Dokonując analizy przepisów o właściwości sądów administracyjnych skarżący przywołał treść art. 3 § 2 pkt 4 i 6 p.p.s.a i w powiązaniu z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym skonstatował, że kognicji sądów administracyjnych podlegać mogą zarówno uchwały, jak i zarządzenia organów gminy. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej przywołał okoliczności wskazujące na konieczność zaskarżenia uchwał Rady Powiatu w Busku-Zdroju i wskazał, że kompetencję do zaskarżenia tych uchwał daje mu art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym. Zaznaczył, że wniósł jedną skargę i opłacił ją prawidłowo. Stwierdził, że nie jest mu znane zarządzenie o rozdzieleniu skargi a na pewno nie zostało mu ono doręczone. Uważa, że okoliczności uzasadniające wniesienie skargi kasacyjnej wynikają wprost z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zdaniem NSA w niniejszej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w § 2 tego przepisu, nie zaistniała. Zarzut nieważności podniesiony w skardze kasacyjnej (pkt 3) odpowiada co prawda treści art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. ale formułując go nie wskazano tej podstawy prawnej. Mając to na uwadze należy go uznać za źle sformułowany, a oceniając merytoryczną wartość, za chybiony. Twierdzenie, że skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi należy uznać za bezpodstawne. W niniejszej sprawie rozpatrywanie skargi nie wyszło poza etap formalnego badania dopuszczalności skargi. Składane przez skarżącego wnioski, zażalenia na zarządzenia Przewodniczącego co do wpisu, doprowadziły ostatecznie do odrzucenia skargi. Jednak nie można z tego wnosić, że skarżący na którymkolwiek etapie prowadzonego postępowania został pozbawiony możności obrony swych praw. To, że w wyniku stosowania procedury, jego skarga została odrzucona nie świadczy o nieważności postępowania. Samo to, że składał środki zaskarżenia oraz wniósł skargę kasacyjną przeczy zasadności jego twierdzeń o zaistnieniu tej podstawy nieważności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można również zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 3 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 227 k.p.a., ponieważ Sąd ten nie stosował powyższych przepisów orzekając o odrzuceniu skargi. Z treści uzasadnienia kontrolowanego postanowienia Sądu I instancji wynika, że nie kierował swoich rozważań na kwestię dopuszczalności wniesionej skargi na uchwałę Rady Powiatu Gminy w Busku-Zdroju z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr XVIII/164/2012 w sprawie dokonania zmian w Statucie Zespołu Opieki Zdrowotnej w Busku-Zdroju, ze względu na właściwość Sądu do orzekania w tego rodzaju sprawie. Sąd I instancji przedstawił natomiast kolejność czynności proceduralnych, które zgodnie z istniejącą w tym zakresie procedurą sądowoadministracyjną, skutkowały odrzuceniem skargi. W ocenie NSA orzekającego w niniejszej sprawie, Sąd I instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę. Świadczą o tym poniższe uregulowania. Zgodnie z art. 220 § 1, Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Wezwanie to przyjmuje formę zarządzenia przewodniczącego, na które służy zażalenie (art. 227 § 1 p.p.s.a.). W wyniku rozpatrzenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego (art. 198 p.p.s.a w zw. z art. 227 p.p.s.a.) przez NSA staje się ono prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.) i w myśl art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wówczas Sąd egzekwuje wykonanie prawomocnego zarządzenia, np. wzywając ponownie do jego wykonania w określonym terminie. Niewykonanie go stanowi przesłankę do odrzucenia skargi obarczonej brakiem wpisu zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Należy zauważyć, że zażalenie na prawomocne zarządzenie przewodniczącego o wpisie nie przysługuje w związku przymiotem jego prawomocności. Zatem zgodnie z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., Sąd wojewódzki na posiedzeniu niejawnym zasadnie odrzucił zażalenie skarżącego. Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 244 § 1 p.p.s.a., strona może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek ten składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 3 p.p.s.a. ). Jeżeli jednak wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu, pozostawia się go bez rozpoznania.(art. 257 p.p.s.a.). Wskazane powyżej sytuacje miały miejsce w niniejszej sprawie i zostały, jak wynika z przytoczonych przepisów, prawidłowo rozstrzygnięte przez Sąd I instancji. Należy jeszcze raz podkreślić, że skierowanie zarzutów skargi kasacyjnej i jej argumentacji na zagadnienie właściwości sądu do rozpoznania skargi na uchwałę jednostki samorządu terytorialnego było błędne, bowiem Sąd w skarżonym postanowieniu w ogóle takich kwestii nie rozważał i nie były one podstawą wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., ponieważ skarżący w terminie wyznaczonym przez Sąd nie uiścił wpisu od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił oddalić skargę kasacyjną.