Sygnatura
II OSK 2791/18
II OSK 2791/18 - Wyrok NSA z 2021-06-18
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1601/17 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2018r., sygn. akt VII SA/Wa 1601/17 oddalił skargę M. P. (dalej skarżąca) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.; dalej: "Pr. bud.") nakazał skarżącej oraz M. R. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce w zakreślonych terminach. Wydanie decyzji poprzedziło ustalenie, że na wyżej opisanej nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny z cegły czerwonej pełnej, parterowy, pokryty papą, w złym stanie technicznym. Budynek powstał w latach 60-tych i nie jest użytkowany od 2008 r. Stan ścian konstrukcyjnych, działowych, kominów, tynków zewnętrznych i wewnętrznych oceniono jako zły. Ogólny stan obiektu określono jako zły, dodatkowo bardzo mocno zawilgocony i zagrażający bezpieczeństwu ludzi poprzez częściowo zarwany dach. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r. Nr 198, poz. 2043; dalej rozporządzenie) i stwierdził, że w dniu 21 lutego 2017 r. organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną podczas której M. R. oświadczyła, że ze względu na katastroficzny stan techniczny budynek nie nadaje się do remontu i wyraziła chęć jego rozbiórki. Natomiast skarżąca w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. oświadczyła - "wyrażam zgodę mojej siostrze M. R., jej mężowi A. R., jej dzieciom A., M. i K. R. na rozbiórkę budynku". Organ przyjął, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia " o którym mowa w art. 67 ust. 1 ustawy odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził następnie, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 14 marca 2017 r. przedmiotowa działka należy w [...] do skarżącej i w [...] do M. R. Mając na uwadze, że adresatem decyzji powinien być właściciel aktualny w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, stwierdził, że zasadnie nałożono obowiązek rozbiórki budynku na skarżącą oraz jej siostrę, jako na współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości. Organ nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości przedłożonej ekspertyzy technicznej wraz z ekspertyzą mikologiczną opracowaną przez mgr inż. R. Z. oraz dr inż. A. W. z września 2016 r. podkreślając, że skarżąca nie przedstawiła opinii technicznej, z której wynikałyby wnioski przeciwne. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując w szczególności prawidłowość ekspertyzy technicznej, a także nie wyrażając zgody na poniesienie kosztów rozbiórki budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał art. 67 ust. 1 Pr. bud. i stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny nie jest użytkowany od 2008 r. oraz, że nie nadaje się do remontu. Sąd podał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 1 kwietnia 2011 r. skarżąca przyznała, że budynek mieszkalny jest nieużytkowany od 2008 r. Natomiast stan techniczny budynku został przedstawiony w sporządzonej przez uprawnioną osobę ekspertyzie technicznej ww. budynku mieszkalnego w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mykologiczną, która została opracowana przez mgr inż. R. Z. oraz dr inż. A. W. Wynika z niej, że stan techniczny budynku jest zły z uwagi na zużycie elementów konstrukcyjnych. Budynek stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia osób mogących znajdować się w jego pobliżu. Z kolei z wyników ekspertyzy mykologicznej wynika, że na tynkach występują wykwity grzybów pleśniowych oraz skala destrukcji obiektu szczegółowo opisanych elementów konstrukcyjnych (fundamenty, ściany, nadproża, strop). Autor ekspertyzy stwierdził nieopłacalność remontu i konieczność zabezpieczenia budynku ze względu na możliwość jego zawalenia. Sąd zgodził się także z organem co do braku podstaw kwestionowania ustaleń ekspertyzy technicznej z uwagi na fakt, że została sporządzona przez osoby posiadające wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Podkreślił przy tym, że skarżąca nie przedstawiła własnej opinii technicznej, z której wynikałyby wnioski przeciwne. Zdaniem Sądu organ kierując decyzję rozbiórkową do skarżącej i jej siostry w sposób prawidłowy ustalił, że są właścicielkami budynku mieszkalnego, co nie jest kwestionowane. Trafnie argumentuje, że nakładając obowiązek rozbiórki obiektu na współwłaścicieli nie może kierować się wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie organu nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Adresatem decyzji powinien być właściciel aktualny w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, a zatem skarżąca oraz jej siostra. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości. Jednocześnie podniosła zarzuty naruszenia: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 67 ust. 1 Pr. bud., poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji w związku nieprawidłowym zastosowaniem przez organy art. 67 ust. 1 Pr. bud. wobec braku przesłanek zastosowania tego przepisu, w szczególności braku dowodów wskazujących na techniczną niemożliwość remontu budynku oraz braku zamiaru dokonania remontu przez skarżącą; 2. § 2 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że "ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mykologiczną", wykonana przez mgr. Inż R. Z. i Dr inż A. W. może zostać uznana za ekspertyzę w świetle tego przepisu, w sytuacji gdy nie zawiera ona żadnej analizy obliczeniowej, oceny rozwiązań technologicznych i nie określa związków przyczynowo - skutkowych; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z § 3 i § 5 rozporządzenia, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w związku z faktem, że protokół oględzin budynku wykonany w dniu 16 sierpnia 2016 r. nie zawierał obowiązkowych elementów wskazanych w rozporządzeniu, a także, że protokół został doręczony skarżącej; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z § 2 i § 4 rozporządzenia, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy "ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie opłacalności remontu wraz z ekspertyzą mykologiczną wykonana przez mgr. Inż. R. Z. i dr inż. A. W., nie odpowiada wymaganiom dla tego typu opracowania technicznego wynikającym z ww. przepisów; 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; zwanej dalej k.p.a.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca oświadczyła, że nie będzie remontować budynku, w sytuacji gdy wskazała ona jednoznacznie wyłącznie, że wyraża zgodę aby M. R. dokonała rozbiórki, a w odwołaniu oświadczyła, że w jej ocenie budynek nadaje się do remontu i można go remontować; 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 79, 80, 81 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo tego, że organy obu instancji nie zastosowały się do rygorów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie dokonały dokładnej i wyczerpującej analizy stanu faktycznego, co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnych decyzji. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów poniesionych przed Sądem pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc z kolei do oceny merytorycznej prawidłowości zastosowania w kontrolowanej sprawie przepisu art. 67 ust. 1 Pr. bud. - zgodnie z którym, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia - należy podzielić stanowisko organów obu instancji, niekwestionowane także przez stronę skarżącą, że nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym i nie jest już przez nikogo użytkowany - jak wynika z protokołu oględzin z dnia 1 kwietnia 2011 r. przestał być użytkowany w 2008 r. W tym miejscu godzi się zauważyć, że na gruncie powołanego na wstępie art. 67 ust. 1 Pr. bud. sam fakt nieużytkowania obiektu budowlanego nie jest jeszcze wystarczający do nakazania jego rozbiórki. W orzecznictwie sądowym konsekwentnie podtrzymywany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji rozbiórkowej organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w toku którego winien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma zamiar przez remont, odbudowę lub wykończenie danego obiektu przywrócić go do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Zatem orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki powinno zostać poprzedzone postępowaniem, w którym ustalenia wymaga nie tylko stan techniczny obiektu budowlanego, lecz także to, czy jego właściciel ma zamiar podjąć działania zmierzające do wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź zmierzających do odbudowy obiektu. W sytuacji bowiem, gdy właściciel wykaże, że jest w stanie podjąć takie prace, brak jest co do zasady podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Zatem zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", użyty w treści art. 67 ust. 1 Pr. bud., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma ewentualnie zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 515/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Można zatem powiedzieć, że brak podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego występuje wówczas, gdy z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż obiekt nadaje się do remontu (wykończenia / odbudowy) a właściciel zamierza przeprowadzić prace remontowe (odpowiednio: wykończeniowe/ prowadzące do odbudowy). Przy tym zaznaczyć należy, że o zamiarze podjęcia określonych prac nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela, czy zarządcy obiektu. Artykułowanie samej chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest niewystarczające, jeśli brak ku temu wiarygodnych przesłanek. Właściciel obiektu budowlanego powinien w szczególności wskazać, jakie działania w tym celu podjął lub podejmie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca, nigdy nie twierdziła, że zamierza przeprowadzić prace mających na celu doprowadzenie zdewastowanego budynku do stanu zgodnego z prawem, a jedynie kwestionowała brak możliwości jego remontu. Nadto złożyła pisemne oświadczenie z treści, którego wynika, że wyraża zgodę na rozbiórkę przedmiotowego budynku. Należy zauważyć, że o zamiarze podjęcia określonych prac, jak również możliwości przeprowadzenia remontu nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne deklaracje właściciela, że remont jest możliwy do przeprowadzenia, bez wyraźnej chęci jego przeprowadzenia. Właściciel obiektu budowlanego powinien wskazać, jakie działania podjął w tym celu, lub jakie zamierza podjąć. Natomiast w zakresie ustalenia stanu technicznego budynku, przyjąć należy stanowisko Sądu I instancji jako prawidłowe, bowiem argumenty skarżącej dotyczące wartości merytorycznej sporządzonej przez uprawnioną do tego osobę, ekspertyzy technicznej, stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem eksperta nie popartą żadną argumentacją fachową (kontr opinią), która poddałaby w wątpliwość wnioski w niej zawarte. W tym stanie rzeczy organy obu instancji zasadnie uznały, a Sąd I instancji zaakceptował to stanowisko, że ziściła się przesłanka nienadawania się obiektu do remontu, odbudowy lub wykończenia. Ów wniosek jest tym bardziej uprawniony, że z treści sporządzonej ekspertyzy wynika, że budynek nie posiada ław fundamentowych, pozbawiony jest izolacji poziomej i pionowej, ściany są popękane i zawilgocone, częściowo rozpadające się, a tynki odspojone, więźba dachowa pozarywana, bark papy, uszkodzone kominy, a stropy ugięte - co w istotnym stopniu determinuje ocenę o niemożliwości i niecelowości jego remontu. Jednocześnie w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki określone w art. 67 ust. 2 Pr. bud. Stąd kwestionowanie prawidłowości zastosowania w sprawie art. 67 ust. 1 Pr. bud. uznać należało za bezpodstawne. Zasadnie skarżący kasacyjnie wskazuje, że przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki organ był zobowiązany wyczerpać procedurę szczegółowo uregulowaną w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 Pr. bud., właściwy organ: (1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego; (2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; (3) przeprowadza rozprawę. Natomiast w myśl § 5 powołanego rozporządzenia właściwy organ doręcza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin, wyznaczając jednocześnie termin rozprawy, o której mowa w § 2 pkt 3. W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż w toku postępowania organ przeprowadził oględziny obiektu budowlanego, czego potwierdzeniem jest m.in. protokół oględzin z dnia 16 sierpnia 2016 r. Jednakże protokół ten - na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca kasacyjnie - wbrew dyspozycji § 5 rozporządzenia MI, nie został jej na czas doręczony. Należy jednak stwierdzić, że to uchybienie proceduralne nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ opisany w tym protokole stan techniczny, potwierdzony stosowną dokumentacją fotograficzną oraz wynikami oględzin z dnia 1 kwietnia 2011r., był niewątpliwy i niesporny. Poza tym skarżąca kasacyjnie była obecna podczas oględzin zarówno w dniu 1 kwietnia 2011 r. jak i w dniu 16 sierpnia 2016 r. i bez zastrzeżeń podpisała oba protokoły kontroli, co jednoznacznie dowodzi, że ich treść była jej znana i jej nie kwestionowała. Nie można natomiast zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, że doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 2, § 3, § 4 rozporządzenia, pomijając nieprecyzyjność tych zarzutów, poprzez niewskazanie pełnych jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów. Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, właściwy organ: ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego (pkt 1); dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu (pkt 2); przeprowadza rozprawę (pkt 3). W niniejszej sprawie wszystkie te czynności zostały wykonane przez organ. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ ustalił, na co wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy, że przyczyną niewykonania przez właścicieli remontu przedmiotowego budynku, był brak ich zgody w tym zakresie. Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia protokół oględzin obiektu budowlanego, o których mowa w § 2 pkt 2, zawiera: opis stanu technicznego obiektu budowlanego (pkt 1); przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego (pkt 2); określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi (pkt 3);opis stanu zaawansowania robót budowlanych - w przypadku obiektu niewykończonego (pkt 4). Zdaniem autora skargi kasacyjnej protokół oględzin z dnia 16 sierpnia 2016r. sporządzony w niniejszej sprawie nie spełnia zawartych w tym przepisie wymogów, bowiem zawiera jedynie stwierdzenia "stan techniczny bez zmian". Należy jednak zauważyć, że były to kolejne oględziny przeprowadzone przez organ, a pierwsze odbyły się w dniu 1 kwietnia 2011 r. gdzie szczegółowo opisano stan techniczny obiektu, wynikający z faktu wieloletniego nieużytkowania budynku oraz braku zgody współwłaścicieli co do możliwości jego remontu. Nadto w zakresie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia wskazano, że istnieje zagrożenie zarwania dachu. W sprawie nie doszło również do naruszenia § 4 rozporządzenia zgodnie z którym ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego (pkt 1) oraz ekspertyzę techniczną wykonują osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa (pkt 2). Należy zauważyć, że nie jest kwestionowane, że istniały wątpliwości co do stanu technicznego budynku i możliwości jego remontu, zatem zasadnie dopuszczono dowód z ekspertyzy technicznej. Nadto została ona wykonana przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje, co również nie jest kwestionowane. Fakt, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z końcowymi wnioskami wykonanej ekspertyzy technicznej, nie czyni zasadnym zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Nie znajduje również uzasadnienia w materiale dowodowym argumentacja skargi kasacyjnej, że wykonanie kwestionowanej ekspertyzy nie poprzedziły oględziny obiektu przeprowadzone przez jej autora, czego dowodem miał być brak jego obecności podczas oględzin prowadzonych przez organ. Należy zauważyć, ze żaden przepis prawa nie nakłada na biegłego obowiązek uczestniczenia w oględzinach obiektu prowadzonych przez organ, biegły może sam dokonać oględzin w niezbędnym dla sporządzenia opinii zakresie. Zatem możliwe jest wykonanie przez autora ekspertyzy technicznej oględzin w tym samym dniu, bez udziału stron. Potwierdzeniem wykonania takich oględzin jest załączona do ekspertyz technicznej dokumentacja zdjęciowa. Podobnie rzecz się ma w przypadku opinii mikologicznej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, dla którego podstawą jest art. 67 ust. 1 Pr. bud. stanowi każdorazowo następstwo dwojakiego rodzaju przyczyn. Do pierwszej grupy należą kwestie łączące się ze stanem technicznym obiektu, co wyraża się w sformułowaniu ustawowym, że "nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia". W ramach drugiej grupy przyczyn, niezbędnym pozostaje ustalenie intencji właściciela odnośnie podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 782/16, LEX nr 2426728). Otóż wykładnia art. 67 ust. 1 Pr. bud. przyjęta w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji jest poprawna i co równie istotna zbieżna z rozumieniem powyższego przepisu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Niewątpliwie okoliczność, że skarżąca jest jest odmiennego zdania w tej kwestii nie może sama w sobie uzasadniać naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w granicach swobodnej oceny dowodów, organ ma prawo eliminować pewne dowody, tzn. albo nie dawać im wiary, albo uznać je za nieistotne. Musi jednak swoje stanowisko w tym przedmiocie należycie uzasadnić, z czego w niniejszej sprawie organy wywiązały się należycie. Skuteczne postawienie zarzutu obrazy art. 80 k.p.a. nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącą stanu faktycznego przyjętego przez nią na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżąca może tylko wykazywać, że organy naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów oraz że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Jeżeli z określonego materiału dowodowego organ wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena organu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez organy ocena materiału dowodowego mogłaby zostać skutecznie podważona jedynie wówczas, gdyby okazało się, że organy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy wbrew regułom logiki, bądź wbrew zasadom doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, by organy dokonując ustaleń faktycznych uchybiły opisanym kryteriom oceny - zasadom doświadczenia życiowego i innym źródłom wiedzy, regułom poprawności logicznej, właściwemu kojarzeniu faktów i prawdopodobieństwu przyjętej oceny stanu faktycznego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy obu instancji w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważyły materiał dowodowy jako całość, dokonały wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odniosły je do pozostałego materiału dowodowego. Swoje stanowisko w tym zakresie organy obszernie i wszechstronnie przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji. Stąd powyższe ustalenia dokonane przez organy, zaaprobowane przez Sąd I instancji, dotyczące okoliczności stanu faktycznego sprawy, nie budzą wątpliwości co do swej zgodności ze stanem rzeczywistym, zaś dokonana przez organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności, co czyni zarzuty kasacyjne w tym zakresie niezasadnymi. Za całkowicie nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony (to właśnie jest główny zarzut skarżącej), stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 września 2018
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Leszek Kiermaszek Piotr Broda /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
art. 67 ust. 1 · Dz.U. 2016 poz. 290
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny