II OSK 275/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 492/19 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 492/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.K. (dalej: skarżący) na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...], którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: LWKZ) z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...] nakazującej przywrócenie do poprzedniego stanu zabytku, jakim jest park położony na działce nr [...], w obrębie [...] N., gm. L. W motywach orzeczenia Sąd I instancji, dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2906 ze zm.; dalej w skrócie: kpa), w pełni podzielił argumentację organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowego doręczenia decyzji z dnia 21 czerwca 2018 r. z uwagi na błędne zaadresowanie przesyłki i brak informacji o jej awizowaniu oraz nieuwzględnienie w toku postępowania zmiany adresu korespondencyjnego - nie stanowią o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd wyjaśnił, iż skarżący kwestionując prawidłowość doręczenia wyżej wymienionej decyzji na adres: ul. [...], winien przedstawić dokumenty, z których wynikałoby, że istotnie zamieszkuje pod innym adresem (np. umowa najmu, dokumenty urzędowe) aniżeli ten, na który została wysłana decyzja. Same twierdzenia strony w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że okoliczność ta została uprawdopodobniona. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż skarżący posługuje się wskazanym wyżej adresem zamieszkania. Został on bowiem podany przez niego zarówno w piśmie z dnia 30 kwietnia 2018 r., jak i w odwołaniu z dnia 13 sierpnia 2018 r. Skarżący nie uprawdopodobnił również, że w toku postępowania dokonał zmiany adresu korespondencyjnego. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek danych wskazujących na odbycie rozmowy z kierownikiem delegatury, podczas której skarżący wskazał inny adres, na który należy dokonywać doręczeń. Z tych względów organ słusznie przyjął, że adres ul. [...], na który dokonano zakwestionowanego doręczenia, jest adresem zamieszkania skarżącego. Podobnie oceniono argumentację strony, iż operator pocztowy nie pozostawił w skrzynce pocztowej skarżącego informacji o przechowywaniu przesyłki w urzędzie pocztowym i możliwości jej odbioru przez okres 7 dni od dnia zawiadomienia. Samo oświadczenie strony w tym zakresie, niepoparte jakimikolwiek dokumentami mogącymi stanowić uprawdopodobnienie dla tej okoliczności (np. reklamacja na poczcie czy wskazanie na istniejące problemy z działalnością poczty), nie stanowi dostatecznej podstawy do zakwestionowania informacji wskazanych w treści dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Skargę kasacyjną od opisanego na wstępie wyroku wniósł T.K., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 58 § 1 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w złożeniu odwołania od decyzji po terminie. W oparciu o wskazany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z dnia 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. 3.2. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.3. Za niezasadny uznać należało zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 Kpa. Zgodnie z przywołanym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Należy przy tym brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2401/17; z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1370/16) 3.4. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, analiza okoliczności niniejszej sprawy wskazuje, że sytuacja opisana wyżej nie miała miejsca, bowiem jak prawidłowo wskazał to Sąd I instancji – skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia obiektywnej przeszkody, która uniemożliwiła mu terminowe wniesienie odwołania od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2018 r. Wbrew argumentacji skarżącego, przesyłka zawierająca powyższe rozstrzygnięcie została prawidłowo skierowana na adres ul. [...] jako adres zamieszkania skarżącego. Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy, adres ten został podany przez samego skarżącego zarówno w piśmie z dnia 30 kwietnia 2018 r. zawierającym stanowisko wobec ustaleń pokontrolnych, jak i w odwołaniu od wskazanej decyzji. Strona do momentu skierowania do niej rozstrzygnięcia z dnia 21 czerwca 2018 r. odbierała wcześniejsze pisma organu, które zostały do niej wysłane na powyższy adres i nie kwestionowała, iż jest on niewłaściwy. Dlatego też brak pouczenia o obowiązku informowania o zmianie adresu nie miał wpływu na skuteczność doręczeń. Po drugie, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w czerwcu 2018 r. w rozmowie z kierownikiem delegatury dokonał zmiany adresu do korespondencji (ul. [...]). Samo twierdzenie strony należało uznać za niewystarczające dla zaistnienia powyższej okoliczności. Po trzecie, odnosząc się do pism załączonych przez stronę do skargi podnieść należy, że pisma organu I instancji z dnia 23 stycznia 2017 r. oraz 17 lutego 2017 r. zaadresowane na [...] zostały skierowane do skarżącego przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, zaś pismo organu z dnia 2 lipca 2018 r. skierowane do skarżącego na adres ul. [...] w [...] dotyczy innego postępowania dotyczącego ustawienia masztu flagowego na terenie zespołu dworsko-parkowego w N. Brak jest także podstaw aby uznać, iż operator pocztowy nie pozostawił w skrzynce pocztowej skarżącego informacji o przechowywaniu przesyłki w urzędzie pocztowym i możliwości jej odbioru przez okres 7 dni od dnia zawiadomienia. Z adnotacji zawartych na przesyłce i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które zostało prawidłowo wypełnione, opieczętowane i podpisane przez doręczyciela Poczty Polskiej S.A., jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję była przechowywana przez operatora pocztowego łącznie przez okres 14 dni, o czym skarżący został dwukrotnie powiadomiony poprzez pozostawienie w skrzynce pocztowej informacji o awizowaniu przesyłki: w dniu 27 czerwca 2018 r. i w dniu 5 lipca 2018 r., a następnie w dniu 12 lipca 2018 r. zwrócona do nadawcy w związku z niepodjęciem w terminie. Mając na uwadze, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce - zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności), nie sposób przyjąć, iż niepoparte żadnymi dowodami oświadczenie o braku awiza mogłoby je podważyć. Na ziszczenie się przesłanki określonej w art. 58 § 1 kpa nie miała wpływu również kwestia ponownego wysłania stronie rozstrzygnięcia organu, ponieważ przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja kolejnych doręczeń decyzji administracyjnej tym samym podmiotom. Ponowienie przez organ I instancji czynności doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego, nie niweczy bowiem skutków pierwszego prawidłowego doręczenia. Można mu przypisać jedynie charakter informacyjny. Mając powyższe rozważania na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzut skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwiony, na mocy 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.