II OSK 2735/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 424/25 w sprawie ze sprzeciwu C. sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 10 lutego 2025 r. nr IFXIV.7840.6.37.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2025 r. oddalił sprzeciw C. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej "skarżąca") od decyzji Wojewody Śląskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 10 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktyczny i prawnym: Decyzją z dnia 10 lutego 2025 r. Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania M. M. (strona) od decyzji Prezydenta Miasta Rybnika (organ I instancji) z dnia 3 października 2023 r. odmawiającej - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 6 października 2022 r. - zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej inwestorowi – I. Sp. z o.o. z siedzibą w S. - pozwolenia na "nadbudowę, przebudowę oraz rozbudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania z budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek mieszkalny wielorodzinny" w R. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw od powyższej decyzji złożyła skarżąca. WSA w Gliwicach oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie Wojewoda trafnie przyjął, że organ pierwszoinstancyjny nie zbadał, czy ograniczeniu ulegną legalne możliwości zabudowy działek strony postępowania. Zdaniem Sądu słusznie Wojewoda stwierdził, że badając przymiot strony organ I instancji powinien wziąć pod uwagę także inne - poza § 12 - przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r, poz. 1225 – dalej "rozporządzenie WT"), np. dotyczące przesłaniania (§ 13), nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60) czy warunków przeciwpożarowych (§ 271-273). Zwrócił uwagę, że organ I instancji powinien w sposób klarowny i jasny przedstawić stanowisko, z którego wynika wystąpienie lub brak wystąpienia przesłanki wskazanej we wniosku strony. Brak ustaleń faktycznych i prawnych w powyższym zakresie uniemożliwił organowi II instancji ocenę, w jaki sposób powyższe kwestie wpłyną na rozstrzygnięcie. Wobec braku jakichkolwiek danych w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji I instancji, organ II instancji nie mógł bez podstaw ku temu przyjąć, że taka analiza została przeprowadzona prawidłowo. Brak danych dla poczynienia powyższych ustaleń uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: przepisu art. 64e p.p.s.a. w związku z art. 138 §2 k.p.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do oddalenia sprzeciwu od decyzji Wojewody Śląskiego oraz stwierdzenia, że właściwe było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta Miasta Rybnik oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; przepisu art. 141 §4 p.p.s.a. przez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez skarżącą w sprzeciwie zarzutów w sposób lakoniczny, ogólnikowy, z uwzględnieniem wyłącznie roli decyzji kasatoryjnej z art. 138 §2 k.p.a. w postępowaniu oraz wytycznych co do rozpoznania sprzeciwu, podczas gdy uzasadnienie odnosić się powinno konkretnie do okoliczności sprawy i podniesionych zarzutów, a nadto winno w sposób pełny i wszechstronny te zarzuty rozważać, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; przepisu art. 134 §1 p.p.s.a. przez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego, brak wnikliwego i pełnego rozpoznania zarzutów sprzeciwu wskazujących na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez sąd I instancji oraz Wojewodę Śląskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 182 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym. W § 3 tego przepisu stwierdza się, że na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Należy przypomnieć, że przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozpoznając sprawę w powyżej zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W kontekście podnoszonych w sprawie zarzutów należy przypomnieć, że stwierdzenie przez projektanta zgodności sporządzonego przez niego projektu z przepisami nie zwalnia organu administracji architektoniczno-budowlanej od weryfikacji tego stwierdzenia, tym bardziej w razie podniesienia zarzutów w toku postępowania (przykładowo wyrok NSA z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1042/17). To właśnie brak powyższej weryfikacji stanowi oś sporu w niniejszej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda, a za nim Sąd I instancji. Trafnie przy tym Wojewoda wskazał, że posadowienie budynku, którego dotyczy decyzja z dnia 6 października 2022 r., zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, nie przesądza czy budynek ten nie powoduje ograniczeń zabudowy działki należącej do autora odwołania. Organ I instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że po dokonaniu analizy dokumentacji projektowej, w jego ocenie nie dojdzie do przesłaniania i zacieniania budynku mieszkalnego położonego na działce sąsiedniej, a następnie, że działki nr [...] i [...] należące do wnioskodawcy, znajdują się poza obszarem oddziaływania obiektu. Tymczasem w załączonym do akt projekcie zagospodarowania działki brak jest w zasadzie analizy, której we wniosku o wznowienie domagał się M. M. Projektant ograniczył się do stwierdzenia, że w kwestii przesłaniania projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń. W świetle wcześniejszych wyjaśnień wypada przypomnieć, że nawet gdyby projekt zawierał szerszy opis tej kwestii, należałoby stwierdzić, że nie zwalniał on organu z dokonania własnej analizy i przedstawienia jej w wydanej decyzji, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 11 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że takiej analizy nie mógł dokonać organ odwoławczy w oparciu o art. 136 k.p.a., bowiem nie mieści się ona w kategorii uzupełniającego postępowania dowodowego. Powyższe uchybienie organu I instancji powoduje natomiast naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niezasadne są zatem zarzuty dotyczące naruszenia art. 64e p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z ww. przepisu. Sąd wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów sprzeciwu. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest całkowicie niezasadny, bowiem przepis ten określa granice orzekania sądu, których Sąd I instancji w żaden sposób nie naruszył, biorąc pod uwagę kluczowe dla sprawy okoliczności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.