II OSK 2701/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. K. i L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2350/21 w sprawie ze skargi U. K. i L. K. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 24 sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2350/21, oddalił skargę U. K. i L. K. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z 24 sierpnia 2021 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2013 r. skreślającej z rejestru zabytków część założenia urbanistycznego miasta K., uznanego za zabytek orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 28 lutego 1956 r., oznaczoną kolorem niebieskim na załączniku graficznym oraz odmówił skreślenia z rejestru zabytków pozostałej części założenia urbanistycznego miasta K., oznaczonej czerwoną linią przerywaną na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Skarżący, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) zarzucili naruszenie: 1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) poprzez przyjęcie, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2013 r. nie była i nie jest niewykonalna, w sytuacji gdy w ocenie skarżących załącznik graficzny do przedmiotowej decyzji nie określa w sposób precyzyjny granic obszaru ochrony konserwatorskiej podlegającego skreśleniu z rejestru zabytków, "zaś decyzja organu nadzorczego z dnia 10 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 1956 roku nie korzysta z przymiotu orzeczenia prawomocnego", 2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie dokumentów przedłożonych w toku postępowania, które wskazywały na zasadność zarzutów wywiedzionych względem zaskarżonej decyzji, 3/ "przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, niewyjaśnienie okoliczności sprawy i wadliwe uzasadnienie wyroku (art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez brak odniesienia się w jaki sposób możliwe jest późniejsze skreślenie obszarów objętych decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 listopada 2013 r., w sytuacji kiedy w chwili wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 lutego 1956 r. (...), nie znajdowały się one w granicach administracyjnych miasta K.". W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2013 r., którą na wniosek Prezydenta Miasta [...] skreślono z rejestru zabytków "część założenia urbanistycznego miasta K., uznanego za zabytek orzeczeniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu z dnia 28.02.1956 r. (...) oznaczoną kolorem niebieskim na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część" tej decyzji z 29 listopada 2013 r., i którą jednocześnie odmówiono skreślenia z rejestru zabytków pozostałej części założenia urbanistycznego K. uznanego za zabytek wskazaną wyżej decyzją z 28 lutego 1956 r., oznaczonej na załączniku do decyzji z 29 listopada 2013 r. czerwoną linią przerywaną. To żądanie stwierdzenia nieważności zostało uzasadnione tym, że decyzja jakoby była w chwili wydana niewykonalna i ta niewykonalność ma trwały charakter, gdyż decyzja z 28 lutego 1956 r. nie zawiera załącznika, na którym określono by granice wpisanego do rejestru zabytków założenia urbanistycznego. W związku z tym, zdaniem skarżących, skoro decyzja z 28 lutego 1956 r. nie zawierała załącznika określającego granice wpisanego do rejestru zabytków założenia urbanistycznego, to nie można określić granic części tego założenia urbanistycznego skreślonego z rejestru zabytków decyzją z 29 listopada 2013 r. Z tego powodu, według skarżących, decyzja z 29 listopada 2013 r. była w chwili wydania niewykonalna i ta niewykonalność ma trwały charakter, co stanowi w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawę stwierdzenia jej nieważności. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz organu administracji, że decyzja z 29 listopada 2013 r. nie była w chwili wydania niewykonalna, gdyż określono w niej, poprzez zaznaczenie na graficznym załączniku, zarówno granice zabytku skreślanego z rejestru zabytków, jak i – co ważniejsze – granice zabytku, który nie został skreślony z rejestru zabytków. Dodatkowo wskazać należy, że w decyzji z 28 lutego 1956 r. granice wpisanego nią zabytku do rejestru zabytków zostały określone w wystarczający sposób, co zostało przesądzone w odrębnych postępowaniach administracyjnym i sądowym. Skarżący bowiem domagali się stwierdzenia nieważności także tej decyzji, przy czym z powodu rażącego naruszenia prawa przez to, że nie zawierała ona dokładnego określenia granic zabytku. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu decyzją z 10 sierpnia 2021 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę skarżących na tę decyzję wyrokiem z 17 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2351/21 prawomocnie oddalił (wyrok uprawomocnił się na skutek oddalenia przez NSA wyrokiem z 8 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2082/22, wniesionej od niego przez skarżących skargi kasacyjnej), przyjmując, że z rozstrzygnięcia decyzji z 28 lutego 1956 r., z uwzględnieniem jej uzasadnienia, wynika jakie są granice zabytku wpisanego tą decyzją do rejestru zabytków. To wszystko prowadzi do wniosku, że zgodna z prawem była zaskarżona przed Sądem pierwszej instancji decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z 24 sierpnia 2021 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2013 r. W konsekwencji tego skarga kasacyjna od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę na tę decyzję, musi być uznana za niezasadną. Uwzględniając powyższe NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.