II OSK 2680/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Stelmasiak del NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2307/13 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2307/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. Jak wynika z akt sprawy, Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 20 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r. poz. 576) orzekł o cofnięciu K. W. pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. Powodem cofnięcia pozwolenia na broń palną – gazową było niedostarczenie w ustawowym terminie właściwemu organowi Policji wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. K. W. pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3–5 tej ustawy. Natomiast art. 15 ust. 4 ustawy stanowi, że osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji (m.in. do ochrony osobistej) obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. K. W. nie przedstawił w wyznaczonym terminie aktualnych orzeczeń, co oznacza, że organ pierwszej instancji miał prawo wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie mogła mieć wpływu okoliczność, że ww. nie posiada środków finansowych na opłacenie badań, gdyż ustawodawca w art. 15 ust. 8 ustawy określił, że koszty badań i przedłożenia orzeczeń ponosi posiadacz pozwolenia, a brak jest przepisów zezwalających organom Policji na zwolnienie od tych kosztów. Skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2307/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji który stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3–5. Powyżej przytoczony przepis ma charakter fakultatywny, co oznacza, że organ posiada przy wydaniu decyzji, tzw. "luz decyzyjny", a sąd administracyjny uprawniony jest jedynie do badania zasadności rozstrzygnięcia, a w szczególności do kontroli, czy wydanie decyzji było dopuszczalne na podstawie przepisów mających zastosowanie w sprawie i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i znalazło to potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżący nie poddał się wymaganym badaniom i nie przedstawił wymaganych orzeczeń i w ten sposób legitymował organ do wydania zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 czerwca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. W. zaskarżając wyrok w części oddalającej skargę i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania: • art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, w sytuacji naruszenia przez organ administracji II instancji przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do utrzymania wadliwej decyzji Komendanta Głównego Policji i nieusunięci tym samym naruszenia prawa, • art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie, że organ II instancji miał w niniejszej sprawie obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w zakresie opinii biegłego lekarza i psychiatry celem oceny spełniania kryteriów medycznych przez K. W. do dalszego posiadania broni, a także wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i sporządzenia wszechstronnego uzasadnienia co do wszystkich przyczyn wydania decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż odebrano skarżącemu możliwość poddania się wymaganym badaniom lekarskim i psychiatrycznym, a w konsekwencji odebrano mu możliwość wykazania spełnienia przesłanek do dalszego posiadania broni, w sytuacji istnienia takiej usprawiedliwionej potrzeby. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy Policji zasadnie cofnęły skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej w związku z nieprzedstawieniem przez niego aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Art. 18 ust. 5 cytowanej ustawy stanowi zaś, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3–5 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2, czyli w celu ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia, obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Analiza treści decyzji organów administracji oraz rozstrzygnięcia Sądu I instancji pozwala stwierdzić, że organy administracji oraz Sąd uznały, że ustalony w sprawie stan faktyczny dawał podstawy do cofnięcia skarżącemu kasacyjnie pozwolenia na broń. Obowiązek poddania się badaniom psychologicznym oraz obowiązek przedstawienia zaświadczenia z wynikami tych badań służy ocenie, czy posiadacz pozwolenia na broń nie stanowi, w związku z posiadaniem broni, zagrożenia dla innych osób i może ją nadal posiadać. Osoba posiadająca broń palną używając jej przeciwko innej osobie może poważnie zagrozić jej zdrowiu, a nawet życiu. Stan psychiczny posiadacza broni palnej ma istotne znaczenie dla oceny, czy osoba bezpodstawnie nie użyje tej broni wobec innych osób świadomie bądź też nieumyślnie. Nieprzedstawienie zaświadczenia z badań psychologicznych nie musi oczywiście skutkować automatycznym cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Może to mieć miejsce np. gdy nieprzedstawienie zaświadczenie spowodowane jest przyczynami niezawinionymi przez posiadacza broni lub gdy opóźnienie w przedłożeniu zaświadczenia w wymaganym przez prawo terminie jest niewielkie. Tego rodzaju okoliczności nie powodują bowiem jeszcze powstania uzasadnionego podejrzenia, że stan psychiczny posiadacza broni palnej jest taki, że nie ma on predyspozycji psychicznych pozwalających na jej posiadanie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skoro Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowej wykładni mających w niej zastosowanie przepisów prawa materialnego, to postawione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania są całkowicie bezzasadne. Sąd I instancji nie zastosował w sprawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., ponieważ te przepisy mają zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji naruszających prawo, czego nie można powiedzieć o decyzjach organów Policji, będących przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie należy wskazać, iż skarżący kasacyjnie błędnie wywodzi, że Komendant Główny Policji miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w zakresie opinii biegłego lekarza i psychiatry celem oceny spełniania kryteriów medycznych przez skarżącego do dalszego posiadania broni. Jak już powyżej wskazano przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi o obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skoro ustawodawca nakazuje posiadaczowi broni przedstawienie stosownych orzeczeń, to nie można z tego wywodzić, iż obowiązek w tym zakresie obciążą organy Policji. Dlatego też, zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt 1 i 2 należało uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.