II OSK 2640/17

Dnia 20 września 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 442/17 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 442/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na decyzję (winno być postanowienie) [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia – oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. i art. 46 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia błędnej decyzji organów administracyjnych, wydanej w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na błędnym uznaniu, że doręczenie nastąpiło w dniu [...] lutego 2017 roku i odmowę przyjęcia zażalenia do rozpoznania, w sytuacji, gdy skarżąca spółka dochowała siedmiodniowego terminu do jego wywiedzenia. Skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że że sąd I instancji nie dostrzegł naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, poczynionych przez organy administracji publicznej w toku procedury. Zgodnie bowiem z przepisem art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. W myśl natomiast art. 46 § 1 k.p.a., odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w jej imieniu postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. odebrała J. N., która poświadczyła odbiór własnoręcznym podpisem. Jednak w ocenie strony, odebranie tego pisma nastąpiło nie w dniu [...] lutego 2017 r., jak podał organ, lecz dnia następnego, tj. [...] lutego 2017 r. Odebranie przesyłki w tym dniu nakazywałoby wysnuć jednoznaczny wniosek, że zażalenie wywiedzione w dniu [...] lutego 2017 r. zostało wniesione przez stronę w przepisanym ustawą terminie. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła ponadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny. Tymczasem w niniejszej sprawie, orzekający organ administracyjny zaniechał dokonania takich ustaleń, dochodząc do jednoznacznego wniosku, że doręczenie nastąpiło w dniu wcześniejszym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowaniana administracyjnego - na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie (art. 141 § 1 i 2 k.p.a.). Termin ten ma charakter zawity i z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie - wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] lutego 2017 r. - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa, bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia, które jest ostateczne. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że zażalenie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 kpa o uchybieniu terminu do jego wniesienia, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, co wynika wprost z akt administracyjnych, postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji z [...] lutego 2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało doręczone [...] lutego 2017 r. Potwierdziła to własnoręcznym podpisem J. N. wpisując na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma adresowanego do spółki "[...]" właśnie datę "[...]02.17" (oryginał tego potwierdzenia odbioru znajduje się w aktach organu I instancji). Na zwrotce widnieje także okrągła pieczęć Urzędu Pocztowego R. z datą [...].02.2017. Z tych względów nie istnieją żadne wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma skarżącej kasacyjnie. Zupełnie niezrozumiałe i nie poparte żadnymi argumentami i dowodami są twierdzenia skarżącej spółki, że doręczenie postanowienia nastąpiło w dniu następnym t.j. [...] lutego. Skoro zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...] lutego 2017 r., a zażalenie zostało wysłane [...] lutego 2017 r. (co nie jest kwestionowane przez stronę), to ma rację [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a za nim sąd I instancji, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Ponieważ w przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że zażalenie na postanowienie PINB o nałożeniu na [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. zostało złożone z uchybieniem terminu - nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. i art. 46 § 1 k.p.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.