II OSK 2634/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 687/12 w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2. zasądza od D. A. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II OSK 2634 / 12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez D. A. postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni palnej myśliwskiej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzją z dnia [...] września 1999 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6, poz. 43 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wydał D. A. pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich. Następnie na podstawie ww. pozwolenia organ wydał stronie dwa zaświadczenia uprawniające ją do nabycia łącznie dwóch egzemplarzy broni palnej myśliwskiej. Strona nabyła jeden egzemplarz kompletnej broni palnej myśliwskiej z wymienną lufą oraz dodatkową lufą. W dniu 26 października 2011 r. D. A. złożył kolejny wniosek o wydanie zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni palnej myśliwskiej kulowej (sztucera). W piśmie z dnia 4 listopada 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż w związku z posiadaniem przez stronę broni wraz z wymiennymi lufami nie ma możliwości wydania żądanego zaświadczenia. Jeżeli strona chce nabyć kolejne egzemplarze broni do celów łowieckich, powinna wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie na podstawie art. 219 K.p.a. w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) odmówił wydania zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni palnej myśliwskiej w celach łowiecki D. A. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył D. A. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 1 w zw. z art. 144 oraz art. 219 i art. 268a K.p.a. oraz art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego pozwolenia na broń wydane pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, po jej uchyleniu i wejściu w życie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zachowały swoją ważność. Tym samym strona nie musiała odnawiać posiadanego pozwolenia po wejściu w życie nowych przepisów, jak również usankcjonowany został stan jej posiadania w zakresie ilości broni na dzień 10 marca 2011 r. (data, od której zaczęły obowiązywać znowelizowane przepisy ustawy o broni i amunicji). Organ odwoławczy uznał jednak, że brak jest podstaw, by twierdzić, że można nabywać kolejne egzemplarze broni z mocy uchylonej ustawy. W celu nabycia kolejnych egzemplarzy broni strona winna złożyć wniosek o wydanie jej nowego pozwolenia na broń, wskazując ilość wnioskowanej broni. Skargę na powyższe postanowienie złożył D. A., wnosząc o jego uchylenie, uznanie, że skarżący posiada uprawnienie do nabycia kolejnych egzemplarzy broni myśliwskiej, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.) W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wadliwe. Wskazując na treść art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, Sąd stwierdził, iż warunkiem koniecznym do tego, aby dana osoba mogła uzyskać zaświadczenie uprawniające do zakupu broni jest posiadanie przez nią ważnego pozwolenia na broń, zaś żądane zaświadczenie musi dotyczyć zakupu broni tożsamego rodzaju z tym, na jakie opiewa posiadane przez stronę pozwolenie. Ustawodawca nie dokonał jednak w ww. przepisie rozróżnienia na pozwolenia wydane na podstawie tej ustawy, czy też ustawy poprzednio obowiązującej (ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych). Doszukiwanie się istnienia takiego rozróżnienia pozostawałoby w sprzeczności z racjonalizmem ustawodawcy tworzącego przepisy prawa. Skoro, bowiem twórca aktualnej ustawy o broni i amunicji wprowadził przepisy, mocą których zachował ważność pozwoleń na broń wydanych pod rządami ustawy z 1961 r., to nieracjonalnym byłoby zakładanie, iż dawniej wydane pozwolenia nie są równe w zakresie przyznawanych uprawnień z pozwoleniami udzielanymi na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. Taki brak równości w traktowaniu ww. pozwoleń nie wynika z przepisów aktualnej ustawy o broni i amunicji. Sąd pierwszej instancji, odmowę wydania skarżącemu zaświadczenia na zakup kolejnego egzemplarza broni i wymóg złożenia wniosku o zmianę decyzji przyznającej prawo do posiadania broni w zakresie ilości jednostek uznał za nieuprawnione, wynikające z interpretacji nieznajdującej oparcia w przepisach ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Nadto Sąd podkreślił, że twierdzenia organu o braku podstaw do nabywania kolejnych egzemplarzy broni z mocy uchylonej ustawy, pozostają w oderwaniu od treści art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Źródłem uprawnień do nabycia broni nie jest, bowiem dawna ustawa, a ważne pozwolenie na broń posiadane przez stronę. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 152 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż strona, która uzyskała pozwolenie na posiadanie broni palnej na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych posiada uprawnienie do uzyskania zaświadczenia na zakup kolejnego egzemplarza broni; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustawodawca nie dokonał rozróżnienia na pozwolenia wydane na podstawie niniejszej ustawy, czy też ustawy poprzednio obowiązującej (ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych) i z pozwolenia wydanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych nie wynika ograniczenie dotyczące posiadania określonej liczby egzemplarzy broni, zatem odmowa wydania skarżącemu zaświadczenia na zakup kolejnego egzemplarza broni była nieuprawniona i wynikała z interpretacji nieznajdującej oparcia w przepisach ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jak wskazał w uzasadnieniu wniesionej kasacji Komendant Główny Policji, przepis art. 52 ustawy o broni i amunicji gwarantuje ważność pozwoleń na broń palną wydanych przed dniem wejścia w życie przepisów tej ustawy, jednak Sąd pierwszej instancji winien mieć również na względzie fakt, iż wolą ustawodawcy było zachowanie praw nabytych konkretnych osób uprawnionych do konkretnych rodzajów i ilości broni, a nie dążenie do nieograniczonego w czasie przedłużania stosowania ustawy. Świadczy o tym również treść art. 12 ust. 1 ww. ustawy. Pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. W odpowiedzi na skargę D. A. wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, a nadto o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego z art. 155 P.p.s.a. Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. skarżący wniósł o rozważanie możliwości odrzucenia skargi kasacyjnej, gdyż organ administracji publicznej powołany do wydania decyzji administracyjnej nie może być stroną lub uczestnikiem postępowania w tej sprawie oraz wniósł o przyznanie należnych mu kosztów zgodnie z przypisanymi normami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy. Wyjaśnić należy na wstępie, iż bezpodstawny jest wniosek strony skarżącej o odrzucenie wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej. Organ odwoławczy jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego z mocy art. 32 P.p.s.a. i jako taki podmiot tego postępowania na podstawie art. 173 § 2 tej ustawy jest on uprawniony do wnoszenia środków zaskarżenia jak skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odnosząc się do przedstawionych we wniesionej kasacji zarzutów stwierdzić trzeba, iż trafny jest zarzut naruszenie prawa materialnego t.j. art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, iż strona, która uzyskała pozwolenie na posiadanie broni palnej na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych posiada uprawnienie do uzyskania zaświadczenia na zakup kolejnego egzemplarza broni. Zasadny jest też zarzut naruszenia art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustawodawca nie dokonał rozróżnienia na pozwolenia wydane na podstawie niniejszej ustawy, czy też ustawy poprzednio obowiązującej to jest ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Nie można uznać, że przeprowadzona w skarżonym wyroku wykładnia przepisu art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest prawidłowa i że na podstawie pozwoleń na posiadanie broni udzielonych pod rządami wcześniejszej ustawy z 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych osoby posiadające takie pozwolenia mogą również po uchyleniu tej ustawy nabywać kolejne egzemplarze broni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1704/04 niepubl.). Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. uchyliła obowiązywanie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. i zaczęła obowiązywać od dnia 20 marca 2000 r. Oznacza to, że od tej daty zasady udzielania pozwolenia na broń są regulowane przepisami tej "nowej" ustawy z uwzględnieniem treści przepisu przechodniego t.j. art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. przewidującego, że wydane na podstawie dotychczasowych przepisów pozwolenia na broń i związane z tym legitymacje zachowują ważność. Wynika z tego, że podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tylko tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi w owym czasie przepisami. Te zachowane uprawnienia, co zasadnie wywodzi skarżący organ nie dają jednak prawa do nabywania, na ich podstawie nowych egzemplarzy broni. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21 maja 1999 r. zawiera inne, niż wcześniej obowiązujące przepisy, warunki udzielania pozwolenia na broń. Pozwolenie to jest, bowiem wydawane nie abstrakcyjnie na każdy rodzaj broni, lecz na konkretnie określony rodzaj i liczbę egzemplarzy oraz na określony cel (art. 12 ust.1). Zmieniony stan prawny charakteryzuje się też większymi wymogami w stosunku do podmiotów wnioskujących o uzyskanie pozwolenia na broń, a przejawiającymi się w konieczności uzyskiwania początkowych i okresowych badań lekarskich i psychologicznych, a także obowiązkiem zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni i umiejętności posługiwania się nią. Dlatego też osoby, które otrzymały "stare" pozwolenia, po wejściu w życie obecnie obowiązującej ustawy, ubiegając się o prawo do nabycia kolejnych egzemplarzy broni muszą spełniać warunki z "nowej" ustawy i uzyskać zgodnie z nią nowe pozwolenie na broń. Ustawa nie wprowadziła, bowiem żadnych unormowań, które pozwalałyby na zmianę "starych" pozwoleń i dostosowanie ich treści do nowego stanu prawnego. Podkreślić trzeba, iż ochrona praw nabytych dotyczy prawa do posiadania legalnie nabytych rodzajów i ilości broni, a nie może prowadzić do nieograniczonego w czasie stosowania uchylonej już ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Zważywszy na powyższe stwierdzić trzeba, iż stosownie do przepisu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji na podstawie, którego osoba posiadająca pozwolenie na broń posiada uprawnienie do żądania wydania zaświadczenia upoważniającego do nabycia określonego rodzaju i konkretnej liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem i amunicji do tej broni, przy uwzględnieniu treści art. 52 powyższej ustawy, jak również regulacji zawartej w art. 12 ust. 1 tejże ustawy. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji będzie miał zastosowanie jedynie do osób, które posiadają pozwolenie wydane na podstawie ustawy z dnia 21 maja 1999 r., ponieważ stosowanie tej normy prawnej do osób posiadających pozwolenie na broń wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych prowadziłoby do sytuacji, w której strona samodzielnie decydowałaby o ilości egzemplarzy broni, jaką chce posiadać, co jest sprzeczne zarówno z literalnym brzmieniem przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, jak i jego celem. Wskazując na powyższej wykazane naruszenie skarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i uwzględniając powyżej zaprezentowaną ocenę okoliczności prawnych sprawy, skargę D. A. jako pozbawioną uzasadnionych podstaw na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy 203 pkt 2 P.p.s.a.