II OSK 2592/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA (del.) Anna Żak (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2532/19 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] lutego 2020r. sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2532/19 oddalił skargę A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w imieniu skarżącej A. K. wniósł pełnomocnik r.pr. K.J. zarzucając na podstawie art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i w konsekwencji nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego je postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019r., w sytuacji gdy w przedmiotowym stanie sprawy istniały przesłanki do zastosowania w/w przepisu; 2. art.151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki do jego zastosowania i oddalenia skargi. W oparciu o powyższe zrzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do istoty sprawy skupiając się jedynie na kwestiach formalnych, ignorując merytoryczną treść samej skargi. Następnie wskazywano na przyczyny, które zdaniem skarżącej świadczą o nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r. nakazującej rozbiórkę budynku tartaku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, a więc wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 30 sierpnia 2019 r. znak [...], którą organ ten na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "k.p.a.") po rozpoznaniu zażalenia A. K. na postanowienie Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019r. odmawiające na podstawie art 61 a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r., którą nakazano A. i H. K. rozbiórkę budynku tartaku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na dz. ew. nr [...], nr [...] w P. W. gmina N. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolował zatem postanowienie wydane na podstawie art.61 a §1 k.p.a. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z treścią tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Celem niniejszego postępowania nie zatem analizowanie czy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r. jest dotknięta jedną z tzw. wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., ale ustalenie czy były podstawy do zastosowania art.61 a § 1 k.p.a. tj. wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Tymczasem, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie dotyczą zastosowania w tej sprawie art. 61 a § 1 k.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie będące przedmiotem kontroli Sądu I instancji. Zarzuty kasacyjne, nie odnoszą się w ogóle do przedmiotu sprawy, dlatego skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Brak zarzutu naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego powoduje bowiem, że skarga kasacyjna nie podważa słusznego stanowiska Sądu I instancji, że zasada "res iudicata" stanowiła przeszkodę we wszczęciu ponownego postępowania z wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2019 r., z uwagi na to, że decyzja Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1998r., była już weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym, zakończonym decyzją GINB z [...] sierpnia 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności. Wyjaśnić jeszcze należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak powołane w skardze kasacyjnej, art. 145 § 1 p.p.s.a., czy art. 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym jej zdaniem Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy, czego jak wyżej to stwierdzono, w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.