Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2546/21

Wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 2546/21 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
27 kwietnia 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 27 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 411/21 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia częściowych zmian studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 411/21, wydanym na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy Chlewiska z 21 czerwca 2011 r., nr XI/54/11, w przedmiocie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Chlewiska uchwalonego uchwałą Rady Gminy Chlewiska z 28 grudnia 1999 r., nr IX/67/99. 2. W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczono podstawy kasacyjne, z których wynika, że zarzuca się naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. 3. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zarzucono naruszenie następujących przepisów. 4. Art. 151 p.p.s.a. oraz art. 9 ust. 1 i 3, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) (punkt II.1 litera a i b petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że oddalono skargę, mimo że zaskarżoną uchwałą zmieniono studium, które nie obejmuje całego obszaru w granicach administracyjnych gminy Chlewiska i obejmuje obszary w granicach administracyjnych gmin sąsiednich. 5. Art. 151 p.p.s.a. oraz art. 9 ust. 3, art. 10, art. 11 pkt 10, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4, § 6, § 7 pkt 1 lit. d i e, § 7 pkt 3, 4 i 5 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz.U. nr 118, poz. 1233) (punkt II.1 litery c, d, e i f petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że oddalono skargę, mimo że załącznikiem do zaskarżonej uchwały nie była ujednolicona forma projektu zmiany studium w rozumieniu § 8 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia oraz że w takiej formie nie został wyłożony projekt zmiany studium do publicznego wglądu. 6. Art. 151 p.p.s.a., art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (punkt II.1 litera g petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że oddalono skargę, mimo że w zaskarżonej uchwale nie określono w odniesieniu do wszystkich obszarów urbanizacji ustaleń dotyczących kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, a także nie zawarto obligatoryjnych ustaleń dotyczących kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów. 7. Art. 151 p.p.s.a., art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm.) (punkt II.1 litera h petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że oddalono skargę, mimo że w zaskarżonej uchwale nie uwzględniono zmiany powołanych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jaka miała miejsce w czasie od uchwalenia studium. 8. Art. 28 ust. 1 oraz art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (punkt II.1 litera i petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, iż uznano, że powołane przepisy "stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (...) [Rady Gminy Chlewiska z 22 grudnia 2008 r., nr XII/58/08] , podczas gdy przepis ten odnosi się do sankcji w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie zmiany studium, nie zaś dopiero inicjującą ww. proces". 9. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie następujących przepisów. 10. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 11 pkt 10, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 4, § 6, § 7 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (punkt II.2 lit. a petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na wydaniu zaskarżonego wyroku wyłącznie na podstawie stanowiska gminy Chlewiska, na podstawie bliżej nieokreślonych faktów i twierdzeń nie mających poparcia w aktach sprawy, przy jednoczesnym nieodniesieniu się do konkretnych zarzutów skarżącego kasacyjnie popartych stosownymi przepisami prawa, opatrzonych stosownym materiałem graficznym ze wskazaniem stanowiska doktryny i judykatury w analogicznych sprawach. 11. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 106 § 3 i § 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 245 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.) (punkt II.2 litera b petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że zaskarżony wyrok wydano na podstawie dopuszczonej jako dowód uzupełniający "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r., sporządzonej przez S.B.. 12. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 106 § 3 i 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 245 k.p.c. (punkt II.2 litera c petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano jako jego podstawy prawnej art. 9 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 i 2, art. 11 pkt 10, art. 12 ust. 1 w zw. z art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w zw. z § 4, § 6 pkt 1 i 2, § 7 pkt 1, 3, 4 i 5 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i nie wyjaśniono właściwie tak określonej podstawy prawnej. 13. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 10 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (punkt II.2 lit. d petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że oddalono skargę, mimo że w zaskarżonej uchwale nie określono w odniesieniu do wszystkich obszarów urbanizacji ustaleń dotyczących kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, a także ustaleń dotyczących kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów. 14. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (punkt II.2 litera e petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na sporządzeniu uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom przepisów prawa, na uwzględnieniu podczas orzekania jedynie stanowiska organu administracji, na niepowołaniu konkretnych zarzutów i przepisów prawa powołanych w skardze oraz na nierozważeniu zarzutów skargi. 15. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (punkt II.2 litera f petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się do "wszystkich podstaw prawnych sformułowanych w skardze zwykłej". 16. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (punkt II.2 litera g petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na tym, że zaskarżony wyrok został wydany na podstawie twierdzeń jednej tylko ze stron postępowania oraz że w oparciu o twierdzenia tylko jednej ze stron postępowania zostało sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku, przy czym nie zostały one zweryfikowane w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy oraz nie rozważono zarzutów skargi, nie powołano i nie rozważono powołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. 17. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 6, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 i art. 151 p.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 9 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 i 2, art. 11 pkt 10, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4, § 6, § 7 pkt 1, 3, 4 i 5 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (punkt II.2 litera h petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na ocenie zaskarżonej uchwały "na podstawie kryteriów pozaprawnych o czysto subiektywnym charakterze". 18. Art. 25 § 1, art. 32, art. 34, art. 35 § 2, art. 106 § 3 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.) (punkt II.2 litera i petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na dopuszczeniu dowodu z ekspertyzy sporządzonej przez osobę, która nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu, to jest przez osobę nie występującą w charakterze pełnomocnika procesowego, nie będącą pracownikiem organu administracji, a także nie będącą uczestnikiem postępowania. 19. Art. 32, art. 106 § 3 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (punkt II.2 litera j petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na naruszeniu "zasady równości stron postępowania poprzez dopuszczenie do czynnego udziału w postępowaniu nieuprawnionej osoby, która nie ma zdolności sądowej" oraz poprzez spowodowanie, że skarżący przed wydaniem wyroku nie mógł zapoznać się ze stanowiskiem strony przeciwnej. 20. Art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 9 ust. 1 i 3, art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 i 2, art. 11 pkt 10, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 4, § 6 pkt 1 i 2, § 7 pkt 1, 3, 4 i 5 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559) (punkt II.2 litera k petitum skargi kasacyjnej). Ze skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie powołanych przepisów miało polegać na sporządzeniu sprzecznego i wzajemnie wykluczającego się uzasadnienia zaskarżonego wyroku. 21. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości wraz z postanowieniem z 23 czerwca 2021 r. w sprawie dopuszczenia dowodu z "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r., sporządzonej przez S.B. i stwierdzenia, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zrzeczono się rozprawy. 22. Rada Gminy Chlewiska w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim dotyczy ona postanowienia z 23 czerwca 2021 r. w sprawie dopuszczenia dowodu z "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r., sporządzonej przez S.B. oraz o oddalenie jej w pozostałym zakresie. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 23. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 24. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. 25. Przed odniesieniem się do konkretnych podstaw kasacyjnych w ocenie NSA rozpoznającego sprawę konieczne jest wyjaśnienie zasadniczych kwestii związanych z podstawą zaskarżenia zaskarżonej uchwały. Uchwała została zaskarżona przez organ nadzoru na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Powołany przepis ma ścisły związek z uprawnieniami organu nadzoru do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, określonymi w art. 91 powołanej ustawy. Z porównania art. 91 ust. 1 i art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że podstawą podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego mogą być jedynie istotne naruszenia prawa. Organ nadzoru rozstrzygnięcie nadzorcze może podjąć w terminie 30 dni od doręczenia mu uchwały w trybie art. 90 ustawy o samorządzie gminnym (art. 91 ust. 1 powołanej ustawy). Po tym terminie, jak stanowi się w art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały. Może natomiast wnieść na uchwałę skargę do sądu administracyjnego. Zatem, z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że określone w tym przepisie uprawnienie organu nadzoru do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest niejako kontynuacją uprawnień wynikających z art. 91 powołanej ustawy. W związku z tym należy przyjąć, że podstawą skargi wnoszonej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mogą być jedynie istotne naruszenia prawa. 26. Powyższe stanowisko ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie dlatego, że zaskarżona uchwała dotyczy zmiany studium i w związku z tym ma do niej zastosowanie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem powołanego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium, istotne naruszenie trybu jego sporządzania i naruszenie właściwości organów w tym zakresie powodują nieważność uchwały w sprawie uchwalenia studium, a więc stosownie do art. 27 powołanej ustawy także zmiany studium. W chwili podjęcia zaskarżonej uchwały art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miał nieco inne brzmienie. Wówczas każde, a nie tylko istotne naruszenie zasad sporządzania studium powodowało nieważność uchwały w przedmiocie studium. Art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obecne brzmienie uzyskał na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 485). W ustawie tej brak przepisów przejściowych regulujących to, jakie brzmienie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu należy stosować wówczas, gdy studium (zmiana studium) zostało uchwalone przed wejściem w życie tej ustawy, a skarga została wniesiona po jej wejściu w życie. Zatem wykładnia art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przyjęta w akapicie 25 uzasadnienia usuwa ewentualne wątpliwości, co do tego, jaką wersję art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy w rozpoznawanej sprawie zastosować. Rozstrzyganie tego zagadnienia nie jest potrzebne, gdyż – jak powiedziano - podstawą skargi wnoszonej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mogą być jedynie istotne naruszenia prawa. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie zdaje się przyjmować, że w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w obecnym brzmieniu. Wynika to chociażby z tego, że w skardze, mimo iż podkreśla, że zarzuca naruszenie m.in. art. 28 powołanej ustawy w brzmieniu "przed wejściem w życie ustawy z 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...)", to powołuje się (strona 2 skargi) na obowiązujące brzmienie powołanego przepisu. 27. Skoro w rozpoznawanej sprawie należało wykazać istotne naruszenie prawa, to konieczne jest rozważenie, jakie znaczenie dla oceny, czy ma miejsce istotne naruszenie prawa ma fakt długotrwałego obowiązywania i funkcjonowania aktu ocenianego pod takim kątem. Nie ulega wątpliwości, że długotrwałe stosowanie aktu wskazuje, że mimo wad prawnych spełnia on swoją funkcję, co oznacza, że te wady nie są istotne. W związku z tym NSA podziela ogólną ocenę Sądu pierwszej instancji, który zwrócił uwagę na fakt, że zaskarżona uchwała obowiązuje od chwili uchwalenia i jej stosowanie nie wywoływało dotąd wątpliwości, w tym także po stronie skarżącego kasacyjnie, który jako organ nadzoru oceniał zgodność z prawem planów miejscowych uchwalonych także w oparciu o zaskarżoną uchwałę. 28. Oceniając konkretne podstawy kasacyjne zdaniem NSA rozpoznającego skargę w pierwszej kolejności należy odnieść się do podstaw kasacyjnych związanych z faktem, że skarżąca do odpowiedzi na skargę dołączyła "Ekspertyzę merytoryczną" z 26 lutego 2021 r. sporządzoną przez S.B., zaś Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 23 czerwca 2021 r. dopuścił dowód z tego dokumentu (podstawy kasacyjne wskazane w akapitach 11, 18 i 19 uzasadnienia). Zdaniem NSA rozpoznającego sprawę wskazany dokument w istocie stanowił część argumentacji organu administracji. Na stronie ósmej odpowiedzi na skargę wyraźnie stwierdzono, że treść powołanej "Ekspertyzy merytorycznej" wyraża stanowisko organu administracji w rozpoznawanej sprawie. W związku z tym zbędne było dopuszczanie przez Sąd pierwszej instancji dowodu z tego dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji był uprawniony i zobowiązany uwzględnić ten dokument, jako stanowisko organu administracji. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że powołanie się przez stronę postępowania na opinię sporządzoną poza postępowaniem dowodowym prowadzonym przez sąd lub organ administracji (tak zwaną prywatną opinię biegłego) jest niczym innym, jak twierdzeniem tej strony (tak na przykład w wyrokach NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 760/16 i z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1683/15 oraz SN z 2 lutego 2011 r., sygn. akt II CSK 323/10, z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I CSK 778/15 i z 26 września 2000 r., sygn. akt III CKN 413/00). W związku z tym wskazać także należy, że nie było niedopuszczalne obszerne cytowanie przez Sąd pierwszej instancji fragmentów wskazanego dokumentu. Nie jest bowiem niedopuszczalne powoływanie się przez sąd administracyjny na stanowisko jednej ze stron postępowania przed sądem administracyjnym. Nie jest to niedopuszczalne, gdyż taki zabieg po prostu oznacza, że sąd administracyjny podziela stanowisko tej strony postępowania. Taki sposób postępowania nie uniemożliwia kontroli instancyjnej. Wówczas bowiem sąd drugiej instancji jest zobowiązany ocenić zasadność stanowiska strony postępowania przed sądem administracyjnym, zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji. Inną natomiast kwestią jest techniczny aspekt przedstawionego sposobu postępowania, czyli sposób zredagowania uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Jest oczywiste, że nie należy powielać błędów redakcyjnych i merytorycznych popełnionych przez stronę postępowania. Jednakże powtórzenie błędów redakcyjnych nie stanowi istotnego dla wyniku sprawy uchybienia. Natomiast powtórzenie błędów merytorycznych może mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy, ale zależy to od konkretnego zagadnienia, którego one dotyczą. 29. NSA podkreśla, że "Ekspertyza merytoryczna" z 26 lutego 2021 r. nie była dowodem z opinii biegłego w rozumieniu, jakichkolwiek przepisów postępowania. Nie była też dowodem z dokumentu. Stanowiła wyraz stanowiska organu administracji. Sąd pierwszej instancji mógł i był zobowiązany ją uwzględnić bez wydawania postanowienia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zatem, wydanie postanowienia z 23 czerwca 2021 r. o dopuszczeniu dowodu z tej "Ekspertyzy merytorycznej" stanowiło naruszenie powołanego przepisu, ale nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, odwołujące się szeroko do doktryny prawa i orzecznictwa, związane z wydaniem wspomnianego postanowienia (strony od 15 do 22 skargi kasacyjnej) są bez istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Tak samo należy ocenić wywody sprowadzające się do zarzutu, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wprost odwołał się do treści tej "Ekspertyzy merytorycznej", czy też że orzekł na jej podstawie. Według Sądu drugiej instancji wydanie zaskarżonego wyroku na podstawie powołanej "Ekspertyzy merytorycznej" i nawet jej dosłowne zacytowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powinno być oceniane z uwzględnieniem tego, że dokument ten zawiera stanowisko organu administracji, a więc, że zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o stanowisko organu administracji oraz że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dosłownie niekiedy zacytowano stanowisko organu administracji. 30. Dodać należy, że nie ma żadnego znaczenia, że "Ekspertyzę merytoryczną" z 26 lutego 2021 r. sporządziła osoba, która nie jest uprawniona do działania w imieniu organu administracji. Istotne jest, że odpowiedź na skargę, w której odwołano się do tego dokumentu, została podpisana przez osoby uprawnione do działania za organ administracji, czyli pełnomocników będących radcami prawnymi, którym pełnomocnictwa bezpośrednio i pośrednio (w ramach substytucji) udzielił wójt gminy, której rada podjęła zaskarżoną uchwałę (art. 35 § 1 i art. 39 pkt 2 p.p.s.a., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - Dz. U. z 2020 r. poz. 75 ze zm. - oraz art. 31 ustawy o samorządzie gminnym, a także stosowana odpowiednio wykładnia prawa wynikająca z uchwały NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12). 31. W podstawie kasacyjnej przytoczonej w punkcie II.2 litera j petitum skargi kasacyjnej dosłownie zarzuca się naruszenie powołanych tam przepisów "poprzez dopuszczenie do czynnego udziału w postępowaniu nieuprawnionej osoby, która nie ma zdolności sądowej". Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika o kogo konkretnie chodzi. Z przyjętej w skardze kasacyjnej koncepcji dotyczącej kwestionowania oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na "Ekspertyzie merytorycznej" z 26 lutego 2021 r. może wynikać, że chodzi o jej autora, czyli S.B.. Jeżeli tak, to ta podstawa kasacyjna polega na nieporozumieniu. Według art. 25 § 1 p.p.s.a. każda bowiem osoba fizyczna ma zdolność sądową w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestionując oparcie się przez Sąd pierwszej instancji na "Ekspertyzie merytorycznej" z 26 lutego 2021 r. przedstawia się wywody dotyczące zdolności sądowej i zdolności do czynności sądowych w sprawach ze skargi organu nadzoru na uchwałę radę gminy, a także zagadnień związanych z działaniem w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez pełnomocnika (strony od 22 do 27 skargi kasacyjnej). Wywody te w ocenie NSA rozpoznającego sprawę nie mają żadnego znaczenia wobec stwierdzenia, że wskazana ekspertyza jest niczym innym, jak częścią stanowiska organu administracji. Podkreślić należy, że nieporozumieniem jest twierdzenie, iż z uwagi na posłużenie się przez organ administracji, jak i Sąd pierwszej instancji "Ekspertyzą merytoryczną" z 26 lutego 2021 r. zachodziła podstawa nieważności postępowania określona w art. 183 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (strona 27 skargi kasacyjnej). Dla porządku należy zauważyć, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie stroną postępowania przed sądem administracyjnym jest Rada Gminy Chlewiska, gdyż to ten organ administracji podjął uchwałę, która została zaskarżona przez organ nadzoru. Organ ten (Rada Gminy Chlewiska) zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. ma zdolność sądową, zaś zdolność procesową ma w rozpoznawanej sprawie Wójt gminy Chlewiska. Zdolność procesową Wójta gminy Chlewiska wynika z wykładni, jaką przyjęto w uchwale NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12. Te okoliczności mają znaczenie - jak już powiedziano (akapit 30 uzasadnienia) - dla uznania, że "Ekspertyza merytoryczna" z 26 lutego 2021 r. stanowi w istocie stanowisko organu administracji. 32. W podstawie kasacyjnej przytoczonej w punkcie II.2 litera j petitum skargi kasacyjnej, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej (strona 14 skargi kasacyjnej), zarzuca się także, że skarżący kasacyjnie nie mógł się zapoznać przed wydaniem zaskarżonego wyroku z odpowiedzią na skargę oraz "Ekspertyzą merytoryczną" z 26 lutego 2021 r., gdyż odpowiedź na skargę została mu doręczona wraz z sentencją wydanego na posiedzeniu niejawnym zaskarżonego wyroku, zaś wspomniana ekspertyza nie została mu w ogóle doręczona. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że to, iż odpowiedź na skargę została doręczona skarżącemu kasacyjnie wraz z sentencją zaskarżonego wyroku wynika z tego, że zaskarżony wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie powołanego przepisu na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym w ocenie NSA nie stanowi naruszenia prawa doręczenie skarżącemu kasacyjnie odpisu odpowiedzi na skargę wraz z sentencją zaskarżonego wyroku. Naruszeniem prawa było jednakże niedoręczenie skarżącemu kasacyjnie wraz z odpisem odpowiedzi na skargę odpisu "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r. Skoro ten dokument w istocie zawiera stanowisko organu administracji to jego odpis powinien być doręczony skarżącemu kasacyjnie. Obowiązek doręczenia odpisu pisma strony postępowania przed sądem administracyjnym pozostałym stronom tego postępowania wynika z art. 47 § 1 p.p.s.a. Naruszenie powołanego przepisu musi być oceniane z uwzględnieniem wpływu naruszenia na wynik sprawy. W związku z tym wskazać należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie znał dokładnie treść "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r., gdyż na stronie 14 skargi kasacyjnej zarzuca, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obszernie zacytowano fragmenty tej ekspertyzy, a na stronie 39 skargi kasacyjnej konfrontuje fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku z odpowiadającymi im fragmentami "Ekspertyzy merytorycznej". Skarżący kasacyjnie miał zatem możliwość odniesienia się do "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r., tak samo jak do odpowiedzi na skargę, w skardze kasacyjnej. W związku z tym niedoręczenie skarżącemu odpisu tego dokumentu nie stanowi naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 33. Uwzględniając powyższe (akapity 28 - 32 uzasadnienia) NSA uznał, że podstawy kasacyjne wskazane w akapitach 11, 18 i 19 uzasadnienia nie są zasadne. 34. Odnosząc się do podstaw kasacyjnych przedstawionych w akapicie 4 uzasadnienia NSA zauważa, że argumentacja przedstawiona na uzasadnienie tych podstaw kasacyjnych (strony od 39 do 48 skargi kasacyjnej) koncentruje się na przedstawieniu oczywistej tezy, że studium powinno obejmować cały obszar w granicach administracyjnych gminy i nie może obejmować żadnych obszarów w granicach administracyjnych gmin sąsiednich. Nie przedstawiono jednakże przekonującej argumentacji na poparcie tezy, że w przypadku zmiany studium, które nie obejmuje całego obszaru w granicach administracyjnych gminy i obejmuje obszary w granicach administracyjnych gmin sąsiednich zmiana studium musi sanować takie wady prawne. Nie przedstawiono też przekonującej argumentacji, że uchwalenie w takiej sytuacji zmiany studium, która nie obejmuje obszarów w granicach administracyjnych gmin sąsiednich oraz nie naprawia pominięcia części obszaru gminy jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznaje się, że zmiana studium nie musi obejmować "pełnego zakresu przedmiotowego studium", że jest nowelizacją poprzedniego aktu, a nie jego derogacją oraz że oznacza modyfikację części aktu z możliwością pozostawienia bez zmian pozostałego zakresu (strona 40 skargi kasacyjnej). Poza powołaniem się na przepisy, z których wynika obowiązek sporządzenia studium dla całego obszaru w granicach administracyjnych gminy, oraz właściwość gminy do sporządzenia studium tylko dla własnego terytorium (art. 3 ust. 1 i art. 9 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie wskazano żadnego przepisu, który uzasadniałby przyjęcie niezgodności z prawem uchwały w przedmiocie zmiany studium, które nie obejmuje całego obszaru w granicach administracyjnych gminy i obejmuje obszary w granicach administracyjnych gmin sąsiednich. W ocenie NSA uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie jest wręcz sprzeczne wewnętrznie. Skarżący kasacyjnie powołując się na poglądy doktryny prawa stwierdza, że z art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż zmiana studium odbywa się w takim samym trybie, jak uchwalenie studium oraz że powołany przepis odnosi się do trybu postępowania rady gminy, a nie do przedmiotu rozstrzygnięcia (strona 40 skargi kasacyjnej). Oznacza to, że skarżący kasacyjnie uznaje, iż z powołanego przepisu wynika, że zmiana studium może się ograniczać do części terytorium gminy. W innych miejscach skargi kasacyjnej skarżący zaś twierdzi, że nieobjęcie zmianą studium całego terytorium gminy stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 i 3, art. 12 ust. 1, art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (strona 47 skargi kasacyjnej). Dodać też należy, że skarżący kasacyjnie nie twierdzi, aby zaskarżona uchwała zmieniała studium w zakresie, w którym studium obejmuje obszary w granicach administracyjnych gmin sąsiednich. Nie wskazuje bowiem konkretnych ustaleń, które odnosiłyby się do tych obszarów. Przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja kładzie nacisk na to, że Sąd pierwszej instancji lakonicznie odniósł się do zarzutów skargi związanych z tym, że zmieniane zaskarżoną uchwałą studium nie obejmuje całego obszaru w granicach administracyjnych gminy i obejmuje obszary w granicach administracyjnych gmin sąsiednich. Sąd pierwszej instancji do tych zarzutów odniósł się lakonicznie, jednakże nie może to uzasadniać uwzględnienia skargi skoro stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie niezasadności tych zarzutów jest trafne. Jak się wydaje skarżący kasacyjnie twierdzenie, że zaskarżona zmiana studium obejmuje części terenów gmin sąsiednich wywodzi z tego, że w uchwale z 22 grudnia 2008 r., nr XII/58/08, o przystąpieniu do zmiany studium nie określono granic terytorialnych tej zmiany, w tym na załączniku graficznych, gdyż ta uchwała załącznika graficznego w ogóle nie zawiera (strona 43 skargi kasacyjnej). W ocenie NSA z tego faktu nie można wywodzić, że zaskarżoną uchwałą objęto części terenów gmin sąsiednich. Konieczne jest wskazanie konkretnych ustaleń dotyczących takich terenów, a tego skarżący kasacyjnie nie uczynił. Brak załącznika graficznego do uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium nie jest istotny, gdyż przepisy, w odróżnieniu do uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, w przypadku uchwalania studium lub zmiany studium takiego załącznika nie przewidują (art. 14 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W końcu zauważyć należy, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej opiera się na tezie, że Sąd pierwszej instancji przyjął, iż Rada Gminy Chlewiska jest uprawniona do zmiany studium dla obszarów w granicach administracyjnych sąsiednich gmin. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji takiego stanowisko nie przyjął. 35. Ze strony 48 skargi kasacyjnej wynika, że według skarżącego kasacyjnie obowiązek objęcia zmianą studium całego obszaru w granicach administracyjnych gminy wynika z obowiązku ujednolicenia studium w przypadku jego zmiany. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę stanowisko to nie jest zasadne. Obowiązek ujednolicenia studium (w pewnym zakresie) w przypadku jego zmiany wynika z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przepis ten stanowi, że przepisy rozporządzenia stosuje się również do projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie objętym zmianą (ust. 1), że projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy polegającej na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykłada się do publicznego wglądu w formie ujednoliconego projektu studium z wyróżnieniem projektowanej zmiany (ust. 2) oraz że ujednolicona forma projektu studium stanowi załącznik do uchwały, o której mowa w art. 12 ust. 1 powołanej ustawy (ust. 3). W żadnym zakresie z przytoczonego przepisu nie wynika, że w razie zmiany studium należy zmianą objąć cały obszar w granicach administracyjnych gminy. 36. Na stronie 39 skargi kasacyjnej stwierdza się, że "zmiana studium sporządzona została z naruszeniem granic sąsiednich gmin". Nie wskazuje się jednak konkretnych ustaleń zawartych w zaskarżonej uchwale i jej załącznikach, które miałyby dotyczyć terenów sąsiednich gmin. 37. Z powyższych względów (akapity 34 - 36 uzasadnienia) podstawy kasacyjne wskazane w akapicie 4 uzasadnienia są niezasadne. 38. Odnosząc się do podstawy kasacyjnej wskazanej w akapicie 8 uzasadnienia NSA zauważa, że jest ona powiązana z fragmentem uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że "(z)miany pierwotnego dokumentu studium były zmianami częściowymi, których zakres określała uchwała inicjująca, czyli uchwała Nr XII/58/08 Rady Gminy z 22 grudnia 2008 r. . Ponadto, co istotne, Wojewoda w ramach kontroli nadzorczej wykonywanej w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., nie zakwestionował treści uchwały Nr XII/58/08 Rady Gminy z 22 grudnia 2008 r. inicjującej procedurę zmian studium z 1999 r.". W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, pomijając istotność powyższego stwierdzenia dla rozstrzygnięcia, wynikająca z niego teza, według której uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium mogła być objęta - co do zasady - rozstrzygnięciem nadzorczym podejmowanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez organ nadzoru jest trafna. Powołany przepis dotyczy bowiem każdej uchwały organu gminy. Oczywiście art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do uchwał o przystąpieniu do sporządzania zmiany studium, jak wynika z jego oczywistej treści, nie ma zastosowania. W tym zakresie powyższe stwierdzenie Sądu pierwszej instancji jest wadliwe. Tak samo jak wadliwe jest - wynikające w ocenie NSA z oczywistej omyłki - powołanie art. 90 ust. 1 zamiast art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Niemniej nie ma to istotnego znaczenia dla trafności ogólnego stanowiska Sądu pierwszej instancji, którego wyrazem jest także zakwestionowane w omawianej podstawie kasacyjnej stwierdzenie, że przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały konieczne było uwzględnienie także tego, że uchwała ta funkcjonuje w obrocie prawnym przez wiele lat, w tym także dlatego, że dotychczas organ nadzoru nie uznał, aby w sposób istotny naruszała ona prawo, a także, że nie uznał, iż w istotny sposób prawo naruszała uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zaskarżonej uchwały. Zatem, omawiana podstawa kasacyjna nie jest zasadna. 39. Odnosząc się do podstaw kasacyjnych wskazanych w akapicie 6 i 13 uzasadnienia wskazać należy, że z fragmentu uzasadnienia skargi kasacyjnej, który do tych podstaw się odnosi (strony od 28 do 38 skargi kasacyjnej), wynika, że skarżący kasacyjnie zarzuca, iż w zaskarżonej zmianie studium określono trzy kategorie obszarów urbanizacji: obszary zabudowane, obszary rozwoju zabudowy i obszary przestrzeni chronionej. Następnie parametry i wskaźniki urbanistyczne określono jedynie dla obszaru rozwoju zabudowy, a nie określono tych parametrów i wskaźników dla obszarów zabudowanych i obszarów przestrzeni chronionej, mimo że jest na nich dopuszczona zabudowa. Ponadto z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie skarżącego kasacyjnie w części graficznej nie określono w odniesieniu do obszarów rozwoju zabudowy kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów. W ocenie NSA wskazane podstawy kasacyjne nie są zasadne, gdyż skoro określono parametry i wskaźniki urbanistyczne dla obszarów nowej zabudowy, a nie określono takich parametrów i wskaźników dla pozostałych obszarów, na których co prawda nowa zabudowa nie jest wykluczona, ale istotnie ograniczona, to nie zachodzi istotne naruszenie prawa. Jeżeli chodzi o zarzut, że w części graficznej nie określono w odniesieniu do obszarów rozwoju zabudowy kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów należy wskazać, że na załączniku graficznym nr 2 wskazano obszary rozwoju zabudowy oraz na obszarach urbanizacji zaznaczono preferencje rozwoju zabudowy letniskowej oraz rozwoju agroturystyki, preferencje rozwoju funkcji sportu i rekreacji, preferencje rozwoju funkcji produkcyjnej i usług oraz obszary węzłowe koncentracji funkcji usługowej. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów opisano też w części tekstowej. Uwzględniając te okoliczności w ocenie NSA nie jest zasadne twierdzenie, iż w sposób istotny naruszono powołane w podstawie kasacyjnej przepisy. Należy mieć na uwadze, że - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - istotność naruszenia powołanych przepisów uzasadnia się znaczeniem ustaleń studium dla planów miejscowych. W ocenie NSA zasadność takiego twierdzenia osłabia fakt, iż zaskarżona uchwała funkcjonuje od 2011 r., stanowiąc podstawę uchwalania planów miejscowych, których zgodność z prawem podlegała nadzorowi skarżącego kasacyjnie i dopiero w 2021 r. organ ten uznał, iż wady prawne zaskarżonej uchwały są istotne. W ocenie NSA, gdyby te wady były rzeczywiście istotne z uwzględnieniem znaczenia studium dla uchwalania planów miejscowych skarżący kasacyjnie, jako organ nadzoru, wcześniej uznałby, że konieczne jest wniesienie skargi na zaskarżoną uchwałę. Ten istotny aspekt sprawy (ocena uchwały, która obowiązuje od 2011 r.) skarżący kasacyjnie pomija. Nie mają więc w sprawie istotnego znaczenia orzeczenia sądów administracyjnych, na które skarżący kasacyjnie się powołuje (strony od 31 do 38 skargi kasacyjnej), gdyż nie wykazano, aby zostały one podjęte także w takiej sytuacji, jaka występuje w rozpoznawanej sprawie. Mając to na uwadze NSA uznał, że wskazana podstawa kasacyjna nie jest zasadna. 40. Odnosząc się do podstawy kasacyjnej wskazanej w akapicie 7 uzasadnienia NSA zauważa, że - jak się wydaje - jest ona powiązana ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie o obowiązku organów gminy uaktualnienia studium podczas zmiany studium, w tym dostosowania tekstu do zmienionego stanu prawnego (strona 68 skargi kasacyjnej). Ustawodawca w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewidział przepisy, które mają na celu zapewnienie tego, aby studium było w marę możliwości aktualnym dokumentem (art. 32 i art. 33 powołanej ustawy). Jednakże ustawodawca nie nałożył na organy gminy wyraźnego obowiązku uaktualnienia studium podczas zmiany studium. Zauważyć należy, że w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały nie obowiązywał art. 9 ust. 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewidujący w pewnym zakresie obowiązek organów gminy uaktualniania studium w związku z jego zmianą. 41. Oceniając wskazaną wyżej podstawę kasacyjną należy mieć także na uwadze, że dotyczy ona - jak się wydaje - tekstu, który znajduje się na stronie 46 studium w pierwotnej wersji w części dotyczącej ochrony rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Tekst ten w odniesieniu do gruntów IV, V i VI klasy nie odpowiada stanowi prawnemu obowiązującemu w chwili podjęcia zaskarżonej uchwały. Jest jednak oczywiste, że zachowanie tego tekstu nie ma żadnego znaczenia prawnego. W szczególności nie stanowi podstawy do twierdzenia, że stanowi on obowiązujący stan prawny. 42. Uwzględniając powyższe (akapity 39 - 41 uzasadnienia) NSA uznał, że podstawa kasacyjna wskazana w akapicie 7 uzasadnienia nie jest zasadna. 43. Odnosząc się do podstaw kasacyjnych wskazanych w akapicie 5 uzasadnienia, czyli podstaw kasacyjnych dotyczących zagadnienia ujednolicenia projektu zmiany studium należy rozważyć wykładnię i zastosowanie § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, gdyż jedynie ten przepis przewidywał w czasie podjęcia zaskarżonej uchwały ujednolicenie projektu zmiany studium. Powołany przepis stanowił, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy stosuje się również do projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie objętym zmianą (ust. 1), że projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy polegającej na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wykłada się do publicznego wglądu w formie ujednoliconego projektu studium z wyróżnieniem projektowanej zmiany (ust. 2) oraz że ujednolicona forma projektu studium, o której mowa w ustępie drugim, stanowi załącznik do uchwały, o której mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ust. 3). Z powyższego przepisu wynika, że nie każda zmiana studium wymagała sporządzenia ujednoliconego projektu, lecz tylko zmiana polegająca na uzupełnieniu studium o pojedyncze ustalenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z powołanego przepisu wynika też, że projekt zmiany studium nie podlegał takiemu ujednoliceniu, jak np. zmieniane akty prawne, lecz konieczne było także wyróżnienie zmian. Nie wystarczyło zatem sporządzić tekst studium w zakresie odpowiadającym art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwzględnieniem dokonanych zmian. Konieczne jeszcze było wyróżnienie tych zmian, a więc wskazanie jaki tekst został zastąpiony nowym tekstem. Nie jest jasne, czy powołany przepis dotyczył także takiego ujednolicenia części graficznej studium w zakresie odpowiadającym art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tego rodzaju wątpliwość wynika z tego, że może się okazać technicznie niemożliwe ujednolicenie rysunku, który zawiera mapę, z wyróżnieniem zmian skoro na mapach używa się barwnych oznaczeń. W ocenie NSA zmiany w zakresie części graficznej powinny być uwidaczniane w ten sposób, że obok dotychczasowego rysunku powinien być przedstawiony rysunek po zmianie. 44. Kolejną istotną kwestią przy ocenie podstaw kasacyjnych dotyczących zagadnienia ujednolicenia projektu zmiany studium jest fakt, że Rada Gminy Chlewiska dokonała ujednolicenia studium z uwzględnieniem zaskarżonej uchwały uchwałą z 30 listopada 2020 r., nr XXIX/56/20, w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Chlewiska. W ocenie NSA, jak wskazano w uzasadnieniu wyroku z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2547/21, dotyczącego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z 5 stycznia 2021 r. odnoszącego się do uchwały z 30 listopada 2020 r., ujednolicenie to spowodowało usunięcie stanu niezgodnego z prawem (akapit 54 uzasadnienia w sprawie II OSK 2547/21). Obecnie zatem obowiązuje ujednolicona postać studium z wyróżnieniem zmian, co podważa sens stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały organu gminy powoduje, jak wynika z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, że uchwała traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, gdy w sprawie II OSK 2547/21 uznano, że późniejsza uchwała o zmianie studium (uchwała z 30 listopada 2020 r.) jest zgodna z prawem, powodowałoby destabilizację stanu prawnego. Organ nadzoru nad działalnością gminną powinien zaś mieć na uwadze, aby swoim działaniem nie stwarzał zamętu prawnego. Obszernie zacytowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (strony od 57 do 62 skargi kasacyjnej) orzeczenia sądów administracyjnych nie mają zatem istotnego znaczenia, gdyż nie zostały one podjęte w sprawie, w której zachodziła wskazana okoliczność, mianowicie sanacja wadliwości w zakresie ujednolicenia studium, późniejszą uchwałą. 45. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę nie ma istotnego znaczenia fakt, że w zaskarżonej uchwale stwierdzono, iż zarówno część graficzna, jak i część tekstowa zmiany studium zostały ujednolicone stosownie do wymogów § 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę zmiana studium w części, w której było wymagane ujednolicenie części tekstowej w zakresie zmian dotyczących treści wynikających z art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie została dokonana zgodnie z powołanym przepisem. 46. Przy ocenie podstaw kasacyjnych dotyczących zagadnienia ujednolicenia projektu zmiany studium nie można pomijać tego, że mimo w istocie braku ujednolicenia zmiana studium obowiązywała przez przeszło 9 lat, stanowiąc podstawę uchwalania planów miejscowych poddawanych ocenie co do zgodności z prawem przez skarżącego kasacyjnie, który obecnie twierdzi, że brak ujednolicenia projektu zmiany studium i wyróżnienia zmian niemal uniemożliwiał odczytanie tej zmiany (strony 50 - 53 skargi kasacyjnej). W ocenie NSA takiemu twierdzeniu zaprzecza fakt dziewięcioletniego funkcjonowania zaskarżonej zmiany studium, co świadczy, że uchybienia przepisom prawa w zakresie ujednolicenia projektu zmiany studium nie miały tak negatywnego skutku, jak twierdzi skarżący kasacyjnie. 47. Uwzględniając powyższe okoliczności (akapity 43 - 46 uzasadnienia) w ocenie NSA nie można przyjąć, że podejmując zaskarżoną uchwałę w sposób istotny naruszono § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz pozostałe przepisy powołane w omawianych podstawach kasacyjnych. Podstawy kasacyjne wskazane w akapicie 5 uzasadnienia nie są zatem zasadne. 48. Pozostałe podstawy kasacyjne (akapity 10, 12, 14, 15, 16, 17 i 20 uzasadnienia) w istocie dotyczą sposobu sporządzenia przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia zaskarżonego wyroku i podniesionej w nim argumentacji. W ocenie NSA nie są one zasadne, gdyż mimo pewnych wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku i wskazanej w nim argumentacji, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Podkreślić należy, że z art. 184 p.p.s.a. jasno wynika, że błędne uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji nie przesądza o zasadności wywiedzionej od takiego wyroku skargi kasacyjnej. W powołanym przepisie stanowi się bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Skarga kasacyjna może więc zostać oddalona nawet wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest całkowicie błędne. Wystarczy, że sprawa jest tego rodzaju, iż mimo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. 49. Odnosząc się do twierdzenia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwia jego instancyjną kontrolę zauważyć należy, że ocena, czy tak jest w istocie należy do NSA, gdyż to ten Sąd dokonuje kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA wyrok Sądu pierwszej instancji jest zgodny z prawem, gdyż brak było wskazanych w skardze podstaw do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Podkreślenia wymaga, że z powołanego już art. 184 p.p.s.a wynika, że instancyjna kontrola wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji jest możliwa nawet w razie całkowicie błędnego uzasadnienia. 50. Odnosząc się do twierdzeń, według których Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej kontroli zaskarżonej uchwały, w tym znaczeniu, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie był związany granicami skargi, a mimo tego poza te granice nie wyszedł (strony 27 - 28 skargi kasacyjnej) zauważyć należy, że aby skutecznie podnieść taki zarzut należy w skardze kasacyjnej wskazać, jakie to naruszenie prawa niewypowiedziane w skardze sąd administracyjny pierwszej instancji pominął. Z rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie wynika, jakie to naruszenie prawa, którego nie wskazano w skardze, było tego rodzaju, że konieczne było uwzględnienie skargi. 51. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone niestarannie. Jednakże nie jest to sama w sobie podstawa uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie można też mówić o istotnej wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sprzeczności wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (strony od 71 do 72 skargi kasacyjnej) to w istocie błędy wynikające z niestaranności. Niektóre rzekome sprzeczności wynikają z nadinterpretacji uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie (strona 75 skargi kasacyjnej) Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, że sporządzenie zmiany studium dla części terytorium sąsiednich gmin nie stanowi naruszenia prawa. Nie można też twierdzić, że Sąd pierwszej instancji rozpoznawał skargę na uchwałę w sprawie planu miejscowego, a nie w sprawie zmiany studium, gdyż wielokrotnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pisze nie o studium, ale o planie miejscowym. Stwierdzenia dotyczące planu miejscowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynikają ze wspomnianej niestaranności w sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nie są to jednakże uchybienia, które stanowiłyby podstawę do tego, aby sprawa była ponownie rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie NSA jest bowiem oczywiste, iż zaskarżona uchwała nie została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Przeważającym argumentem za takim stanowiskiem jest to na co także zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, a co można zamknąć w stwierdzeniu, że skoro zaskarżona uchwała była stosowana przez tak długi czas, to twierdzenie, iż jest ona dotknięta istotnymi naruszeniami prawa nie jest zasadne. 52. W tym stanie rzeczy NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. 53. Odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczącego odrzucenia skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim dotyczy ona postanowienia z 23 czerwca 2021 r. w sprawie dopuszczenia dowodu z "Ekspertyzy merytorycznej" z 26 lutego 2021 r. sporządzonej przez S.B., z uwagi na to, że postanowienie to nie należy do orzeczeń wymienionych w art. 173 p.p.s.a., jako podlegających zaskarżeniu skargą kasacyjną, NSA wskazuje na art. 191 p.p.s.a., który pozwala na skutek skargi kasacyjnej rozpoznać przez sąd drugiej instancji postanowienia, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazane postanowienie nie podlegało zaskarżeniu zażaleniem (art. 194 § 1 p.p.s.a.) i zdaniem skarżącego kasacyjnie miało wpływ na wynik sprawy. NSA zatem ocenił je uznając, jak to już wskazano (akapit 29 uzasadnienia), że było ono wadliwe, ale wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. 54. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, NSA na mocy art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. 55. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, czyli zrzekł się rozprawy, a organ administracji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 listopada 2021
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Mirosław Gdesz Zdzisław Kostka /sprawozdawca/ Zofia Flasińska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny