II OSK 253/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2802/19 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 września 2019 r. znak DOZ-OAiK.650.1130.2018.AB w przedmiocie odmowy uchylenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2802/19, oddalił skargę M.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 września 2019 r. znak: DOZ-OAiK.650.1130.2018.AB w przedmiocie odmowy uchylenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. [...]sp. z o.o. z siedzibą w K. (inwestor) przedłożył skorygowany projekt i wniósł o wydanie pozwolenia konserwatorskiego na budowę oficyny w kształcie litery "L" wraz z podpartym na słupach zadaszeniem części podwórca wzdłuż muru granicznego od strony północnej, na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: MWKZ) pozwoleniem z dnia 9 czerwca 2017 r, nr 692/17 wyraził zgodę na budowę ww. oficyny. Podstawę wydanego pozwolenia stanowiły przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) dalej: "k.p.a.", a także art. 36 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) dalej: "u.o.z.". Wnioskiem z dnia 19 marca 2018 r. M.S. (dalej: skarżąca) wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie ww. postępowania administracyjnego wskazując, że nie wiedziała o postępowaniu prowadzonym przed Urzędem Ochrony Zabytków, ani o wydanym w jego toku pozwoleniu konserwatorskim, mimo że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. na działce o nr ewid. [...], obr. [...]. W ocenie skarżącej jej nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, która w sposób niekwestionowany będzie oddziaływać na przedmiot jej współwłasności wpisany do rejestru zbytków. Po rozpatrzeniu ww. wniosku MWKZ decyzją z dnia 10 września 2018 r. nr 1029/18 odmówił uchylenia pozwolenia konserwatorskiego z dnia 9 czerwca 2017 r. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 104 w zw. z art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 89 pkt. 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 u.o.z. Organ I instancji wyjaśnił, iż postępowanie o wydanie pozwolenia konserwatorskiego jest niezależne w stosunku do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a krąg stron postępowania jest ustalany niezależnie od postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 ust. I pkt 1 u.o.z. należało uznać, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a rozstrzygnięcie konserwatora zabytków pozostaje bez wpływu na nieruchomości sąsiadujące z terenem inwestycji. Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca. W wyniku jego rozpatrzenia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 26 września 2019 r. znak: DOZ-OAiK.650.1130.2018.AB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie MWKZ tłumacząc, że pozwolenie konserwatorskie jest wydawane na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru. Tymczasem skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] w kamienicy przy ul. [...] w K., a zatem nie posiada praw do nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego. Z akt postępowania nie wynika również, aby projektowana inwestycja bezpośrednio ingerowała w strukturę oficyny kamienicy przy ul. [...]. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, tj. wydanie decyzji o utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji; art. 145 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że przepisy te nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem twierdzeń skarżącej; art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu pierwszej instancji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 28 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. przez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, konsekwencją czego była odmowa przyznania skarżącej przymiotu strony w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyżej wyrokiem oddalił skargę. W uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, iż podstawową kwestią w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy osobie, która dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością przeznaczoną dla celów inwestycji budowlanej przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym takiej inwestycji. Następnie Sąd powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1880/12, w którym wskazano, że sam fakt wpisania określonego obiektu budowlanego do rejestru zabytków nie przesądza o interesie prawnym osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości sąsiadujących z teren inwestycji. W takim wypadku właściciele nieruchomości sąsiednich muszą wskazać inne niż sąsiedztwo okoliczności faktyczne lub prawne, które w świetle przepisów materialnoprawnych są źródłem uprawnień bądź obowiązków takich osób. Sąd wojewódzki podzielił opinię organów konserwatorskich orzekających w sprawie, iż postępowanie prowadzone przez konserwatora zabytków ma charakter autonomiczny, co oznacza, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego, czy postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę odbywają się w różnych trybach, ale także to, że przy ocenie interesu prawnego osób innych niż inwestor przyjmuje się odrębne kryteria oceny, całkowicie niezależne od tych, które wynikają z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) dalej: "p.b.", a jednocześnie wymagają zastosowania art. 28 k.p.a. w związku z szczegółowymi przepisami u.o.z. Sąd I instancji wyjaśnił, że interes prawny będzie przysługiwał osobie innej niż inwestor, jeśli ta wykaże, że wartości chronione przez konserwatora zabytków byłyby lub mogłyby być naruszone oraz że wartości te wiążą się obiektywnie z obowiązkami lub uprawnieniami tej osoby. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała interesu prawnego rozumianego w powyższy sposób. Podkreślała natomiast, że jest współwłaścicielką gruntu sąsiedniego, co jest niewystarczające. Za nietrafny Sąd I instancji uznał również argument skarżącej, iż budowa oficyny w kształcie litery "L" spowoduje obowiązek zamurowania okien w lokalu należącym do skarżącej – wręcz przeciwnie, gdyż to inwestor będzie obowiązany do zachowania wymogów przewidzianych przez przepisy o warunkach technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie nie uznał także zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a., jak i naruszenia zasad postępowania administracyjnego, wobec czego skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a" w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie tj. uznanie, iż w niniejszej zaszły przesłanki o utrzymania przez organ II instancji, w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i odmowie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, brak jest legitymacji skarżącej do bycia stroną w postępowaniu zakończonym pozwoleniem nr 692/17 z dnia 9 czerwca 2017 roku, a w konsekwencji utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia konserwatorskiego nr 692/17 z dnia 9 czerwca 2017 roku; 3) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) dalej: "p.u.s.a" , art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego z pominięciem twierdzeń wnioskodawczyni - ukierunkowane na negatywne rozpatrzenie wniosku; 4) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez działanie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej; 5) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.,. poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia z pomięciem uzasadnienia niezasadności wszystkich twierdzeń podniesionych przez wnioskodawczynię; II. przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, konsekwencją czego była odmowa przyznania skarżącej przymiotu strony w toku postępowania administracyjnego (konserwatorskiego). Mając powyższe na względzie, skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 176 w zw. z art. 188 p.p.s.a., wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych w trybie art. 203 pkt 1) p.p.s.a., wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Skarżąca kasacyjnie na zasadzie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniosła także o dopuszczenie dowodów w postaci kopi "Ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu budynku przy ul. [...] (Oficyna) i wpływu projektowanej inwestycji (budynek mieszkalny wielorodzinny) na przedmiotowy obiekt. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Inwestor w piśmie z dnia 9 kwietnia 2021 r. wniósł o oddalenie wniosków zawartych w skardze kasacyjnej oraz o oddalenie w całości skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy właściciel wyodrębnionego lokalu w budynku znajdującym się na nieruchomości sąsiedniej jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., w sytuacji, gdy obie nieruchomości znajdują się na obszarze objętym ochroną konserwatorską, wpisanym do rejestru zabytków układzie historycznego założenia urbanistycznego, a istniejący obiekt objęty jest indywidualnym wpisem do rejestru zabytków. Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że właściciel lokalu znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej nie jest stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.. Odnosząc się do prezentowanego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, a zarazem do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia miedzy innymi art. 28 k.p.a w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 u.o.z., zacząć należy od wskazania, że wymieniona ustawa nie określa podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na wykonanie prac, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. Należy zatem w takiej sytuacji stosować regulacje przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. stanowiącym, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany jest pogląd, że interes prawny, o którym mowa w powyższym przepisie, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym interes prawny wyrażać się powinien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu. W niniejszej sprawie zezwolenie konserwatorskie na prowadzenie robót budowlanych związanych z budową oficyny, zostało wydane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia konserwatorskiego wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru (pkt 1). W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 36 ust. 8 wymienionej ustawy uzyskanie pozwolenia na podjęcie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego, które też określają w art. 28 ust. 2 p.b. podmioty uprawnione do udziału w tym postępowaniu. Wykładnia art. 36 u.o.z. prowadzi do wniosku, że w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu organ ochrony konserwatorskiej bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek, którym w niniejszej sprawie jest historyczne założenie urbanistyczne, czyli czy zachowany zostanie objęty ochroną układ ulic i zabudowa (art. 3 pkt 12 u.o.z.). Organy ochrony konserwatorskiej, wyposażone w odpowiednie kompetencje i specjalistyczną wiedzę, wydają decyzje m.in. w trybie art. 36 u.o.z., mając na względzie wyłącznie ochronę dziedzictwa narodowego, dokonują oceny projektowanych robót z uwagi na zachowanie zabytku, czy objętego ochroną układu przestrzennego. Właściciel wyodrębnionego lokalu w kamienicy sąsiedniej, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, posiada indywidualny interes prawny, nie w niniejszej sprawie, lecz w ochronie lokalu w sąsiedniej kamienicy przed ewentualnym oddziaływaniem robót budowlanych i może go realizować w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, a nie przepisy dotyczące ochrony zabytków, w którym to postępowaniu może mieć jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że sam fakt wpisania zabytku, jako historycznego założenia urbanistycznego, jak również wpisania do rejestru zabytków budynku, w którym skarżąca posiada odrębną własność lokalu, nie stwarza podstawy dla do bycia stroną w postępowaniach dotyczących pozwoleń udzielanych w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. dotyczących nieruchomości sąsiedniej, nawet jeśli obie nieruchomości stykają się ze sobą. Organy ochrony zabytków wydając pozwolenie mają także na względzie ochronę wartości zabytkowych sąsiednich budynków, gdyż ochrona ta leży w interesie społecznym. Z powyższego wywieść należy, że zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie dotyczącym naruszenia prawa materialnego - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. są nieuzasadnione. W konsekwencji niezasadne okazały się także zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem jeżeli ocena stanowiska organów konserwatorskich dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa, to nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., czy też naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. W ramach tej oceny nie doszło także do naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Do naruszenia powołanego przepisu mogłoby dojść, gdyby Sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego, względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane, co w niniejszej sprawie nie mało miejsca. Nie sposób również uznać aby uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełniało wymagań wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie odrębna kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony skarżącej kasacyjnie o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącej skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13). Odpowiadając na omawiany zarzut trzeba również podnieść, że wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze i może je oceniać całościowo, a najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu I instancji wynikało, dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA z: 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.