Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2513/24

Wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2513/24 – wizy

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
27 lutego 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt l SAB/Wr 464/23 w sprawie ze skargi A. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 464/23 po rozpoznaniu skargi A. H. na przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski prowadził postępowanie przewlekle (pkt I); która to przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 60 dni od daty przekazania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III); przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 złotych (pkt IV); zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt V). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. Obywatel Republiki Białorusi A. H. (dalej: "skarżący" lub "cudzoziemiec") złożył do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: "wojewoda") wniosek o udzielenie mu - jako osobie o polskim pochodzeniu - zezwolenia na pobyt stały, wraz z załączonymi dokumentami, w dniu 12 stycznia 2022 r. (data prezentaty na wniosku złożonym osobiście). Tego samego dnia w siedzibie organu pobrano od niego odciski palców, a ponadto odebrano kserokopie stron ważnego dokumentu podróży (paszportu) z adnotacjami urzędowymi, po uprzednim okazaniu jego oryginału do wglądu. Strona otrzymała także pismo z informacją o wszczęciu postępowania, przewidywanym terminie jego zakończenia do dnia 12 listopada 2022 r. wraz ze standardowym pouczeniem o odnośnych przepisach prawnych. Natomiast w sprawie ewentualnie brakujących dokumentów, wskazano, że należy oczekiwać na odrębne wezwanie. Następnie Wojewoda sporządził wystąpienie datowane na dzień 26 października 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendy Nadodrzańskiego oddziału Straży Granicznej, czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego odrębnym pismem z tego samego dnia poinformowano cudzoziemca o sposobie liczenia terminu do jego zakończenia, udzielając standardowego pouczenia o odnośnych przepisach prawnych oraz wskazano, jakie konkretne dokumenty muszą było jeszcze złożone - o ile ich dotychczas nie przedłożono w celu wydania decyzji uwzględniającej wniosek wyznaczając ku temu termin 30 dni. Pismem z 12 maja 2023 r. Wojewoda wystąpił do placówki Straży Granicznej o przeprowadzenie czynności sprawdzających w celu weryfikacji dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę (akta stanu cywilnego). W dniu 6 lipca 2023 r. wpłynęło do Wojewody pismo placówki Straży Granicznej Wrocław - Strachowice, informujące, że w wyniku weryfikacji przekazanych dokumentów cudzoziemca nie stwierdzono, aby nosiły one cechy przerabiania lub podrobienia. W dniu 27 lipca 2023 r. do Wojewody wpłynęło ponaglenie. Pismem datowanym na 22 listopada 2023 r. poinformowano cudzoziemca o zawieszeniu biegu terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm.; dalej: u.o.p.) oraz wezwano o złożenie dokumentów potwierdzających jego związki z polskością wraz z ich przysięgłym tłumaczeniem, o ile nie złożono ich w sprawie, w celu wydania decyzji uwzględniającej wniosek, wyznaczając termin 14 dni oraz termin osobistego przesłuchania na dzień 13 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 27 listopada 2023 r., zawiadomiono cudzoziemca za pośrednictwem pełnomocnika - o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania na podstawie art. 100d ustawy pomocowej. 30 października 2023 r. cudzoziemiec wniósł skargę na przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ. W odpowiedzi na powyższe Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki wniesienia skargi, ponieważ skarżący poprzedził skargę ponagleniem. Odnosząc się do kwestii zastosowania w stosunku do obywatela kraju innego niż Ukraina (w niniejszej sprawie obywatela Białorusi), który przybył na terytorium RP przed 22 lutego 2022 r. przepisów art. 100c i 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie mają one zastosowania, a w konsekwencji pozostają bez wpływu na kontrolę legalności tego postępowania dokonywaną przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że uznanie, że powyższe przepisy maja zastosowanie także do pozostałych cudzoziemców, prowadziłoby do rzeczywistego pozbawienia ochrony sądowej osób, które ma mocy ustawy pomocowej nie zyskują żadnych uprawnień. Następnie WSA we Wrocławiu wyjaśnił pojęcie przewlekle prowadzonego postępowania oraz odniósł się do terminów i zasad załatwiania spraw, określonych w k.p.a. oraz art. 210 u.c., zmienionego na podstawie art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 r., poz. 91), z mocą obowiązującą od 29 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wniosek o zezwolenie na pobyt stały wpłynął do organu przed ww. datą nowelizacji przepisów wydłużających termin rozpatrzenia wniosku. W niniejszej sprawie, do dnia wydania wyroku, Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie organ pierwsze czynności po wpływie wniosku strony podjął z jej inicjatywy w dacie osobistego złożenia, informując jedynie o wszczęciu postępowania, przewidywanym terminie załatwienia sprawy oraz udzielając standardowych pouczeń. Zlecenie placówce Straży Granicznej weryfikacji autentyczności dokumentów nastąpiło dopiero w pierwszej połowie maja 2023 r., z niewiadomych przyczyn nie uczynił tego, chociaż mógł i powinien to zrobić, już w dacie przyjęcia wniosku. Nic też nie stało na przeszkodzie, aby o weryfikację autentyczności dokumentów zwrócić się w chwili wystąpienia ze standardowym zapytaniem do organów bezpieczeństwa, a nie dopiero po kolejnych 6 miesiącach. Ponaglenie wniesione przez cudzoziemca nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia. Wobec powyższego WSA stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w sprawie wniosku cudzoziemca złożonego w dniu 12 stycznia 2022 r., naruszając zasady i terminy określone w art. 35 k.p.a., art. 36 k.p.a., art. 37 § 4 k.p.a. oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, a w konsekwencji art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 210 ustawy o cudzoziemcach. Z tych względów WSA na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał cudzoziemcowi od organu sumę pieniężną w kwocie 500,00 zł, wskazując, ze kwota ta będzie adekwatna w kontekście okoliczności faktycznych sprawy oraz sposobu postępowania organu pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. Wojewoda Dolnośląski zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest: art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 100c ust. 1 pkt 1, ust.3 i ust.4, art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 u.o.p. poprzez: - stwierdzenie, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy pomimo ustawowego zawieszenia biegu terminu załatwienia sprawy i braku możliwości stwierdzenia przewlekłości postępowania, w konsekwencji także kwalifikowania go jako rażące naruszenie prawa oraz braku możliwości uznania dokonywania z opóźnieniem czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały za podstawę prawną wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych; - przyznanie od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 500 zł, pomimo ustawowego ograniczenia możliwości zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Mając na względzie powyższe skarżący kasacyjnie wniósł: - na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi; - względnie w przypadku uznania, że istotna sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu sprawy do ponownego rozpoznania; - na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia 12 lipca 2024 roku, znak: SOC-PCIII.6152.1.105.2022.DK udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Jako zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. z art. 100c ust. 1 pkt 1, ust.3 i ust.4, art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 u.o.p. Stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. obejmują swoją dyspozycją jedynie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, jest błędne. Warto przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano art. 100c. do u.p.o.u. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.p.o.u. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa – z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. – został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. z 2024 r. poz. 232), zaś aktualnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2024 r. poz. 854). Przepis art. 100d u.p.o.u. przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100c u.p.o.u. zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. Zasadnie Wojewoda Dolnośląski podniósł, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tych przepisach. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u.). Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach: z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. W orzeczeniach tych podkreśla się, że przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. zezwoliły na tymczasowe, tj. od 15 kwietnia 2022 r., wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 i przyjmuje, że brzmienie art. 100c i 100d u.p.o.u. powinno być zestawione z celem wprowadzenia tych przepisów. Wykładnia omawianych regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym. Na etapie prac legislacyjnych wprost wyrażono bowiem stanowisko, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów i umożliwienie im, poprzez zawieszenie biegu terminów, rozpatrzenie w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z dnia 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem ustawodawcy było niewątpliwie wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą z dnia 12 marca 2022 r. Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.p.o.u. wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z ich odczytania w kontekście innych przepisów tej ustawy. Przede wszystkim w przepisach tych mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa z dnia 12 marca 2022 r. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany tą samą nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 r. art. 100a w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz art. 100d u.p.o.u. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jak przedstawione wyżej jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy przepis art. 100c i 100d u.p.o.u. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodne z art. 211 ust. 1 u.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, że status skarżącego ze względu na obywatelstwo i okoliczności przybycia na terytorium Polski pozostaje irrelewantny dla sprawy. Omawiane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. Taka wykładnia powyższych przepisów nie narusza także zasady proporcjonalności i efektywności. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. ma jedynie epizodyczny charakter. Jego wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Ta nadzwyczajna sytuacja wynika również z decyzji Rady Unii Europejskiej (2022/382) z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, jak również decyzji Rady Unii Europejskiej (2023/2409) z dnia 19 października 2023 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382 przedłużającej okres tej ochrony do 4 marca 2025 r. W tej sytuacji należy dokonać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, które miały miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez Sąd wojewódzki. Zmiana sytuacji faktycznej może natomiast skutkować odmienną oceną zasadności zawieszenia biegu terminu, o którym mowa w art. 100d u.p.o.u. Konkludując należy przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku naruszył powyższe przepisy poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że organ przewlekle prowadził postępowanie w sprawie, oceny tejże przewlekłości jako rażąco naruszającej prawo, zobowiązanie organu do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 60 dni oraz przyznania cudzoziemcowi sumy pieniężnej. Sąd wojewódzki nie dokonał zatem prawidłowej oceny zasadności skargi na bezczynność organu. Dalej zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 210 u.c. Zgodnie z art. 210 ust. 1 u.c., który w zmienionym brzmieniu wszedł w życie 29 stycznia 2022 r., decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy. Jak natomiast stanowi art. 210 ust. 2 u.c., termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Przypomnieć należy, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ służy zwalczaniu stanu, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej niż to wynika z art. 35 § 1-3a lub przepisów szczególnych, czyli sytuacji kiedy to postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na względzie przywołaną wyżej regulację art. 210 ust. 2 u.c. oraz datę złożenia wniosku (12 stycznia 2022 r.), należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt stały zarzucana Wojewodzie przewlekłość nie wystąpiła. Dodanie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a zawiesiło termin na rozpatrzenie wniosku skarżącego aktualnie do 30 września 2025 r. Tym samym nie można mówić o przewlekłości w prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powyższych względów należy uznać, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i winna skutkować stosownie do art. 188 p.p.s.a. uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 października 2024
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Cudzoziemcy Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Grzegorz Antas Jerzy Siegień /przewodniczący/ Małgorzata Miron /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny