II OSK 2511/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 765/20 w sprawie ze skargi T.H. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 września 2020 r. nr WOP.7721.216.2019.MH w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 765/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T.H. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (zwanego dalej: WINB) z dnia 3 września 2020 r., nr WOP.7721.216.2019.MH. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nowodworskim (zwanego dalej: PINB) z 5 czerwca 2020 r. (sprostowaną postanowieniem z 10 sierpnia 2020r.) nakazującą T.H., I.R. i M.M. - współwłaścicielkom działki nr [...] rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej o powierzchni zabudowy 6,18m x 6,51 m, przykrytego dachem dwuspadowym wzniesionego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] (w odległości 1,8 m od granicy północnej i w odległości 1,8 m od granicy wschodniej działki), usytuowanego przy ul. [...] w m. J., gmina S. W skardze kasacyjnej T.H. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1) art. 3 pkt. 2 w związku z art. 39 ust. 1 pkt. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 poz. 1333 ze zm.; zwanej dalej: p.b.) poprzez przyjęcie, że obiekt należący do T.H. znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...], usytuowanej przy ul. [...] w m. J., gmina S. stanowi budynek w rozumieniu wyżej cytowanej ustawy; 2) art. 29 ust. 1 pkt. 2a p.b. poprzez przyjęcie, że obiekt znajdujący się na wskazanej działce stanowi zabudowę rekreacji indywidualnej, w sytuacji gdy może być wykorzystywany do świadczenia usług turystycznych pobytowych; 3) art. 48 ust. 2 p.b. poprzez nierozważenie możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdziła, że ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości kwalifikacji prawnej obiektu jest kluczowe do wydania prawidłowego orzeczenia. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dane urządzenie jest przestawne i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza jeszcze, że można przyjąć, iż jest ono trwale związane z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania może być różny. Również fakt, że fundament jest płytko albo i wcale nie jest zagłębiony w ziemi nie przesądza tego, że dany obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Dlatego też w celu jednoznacznego określenia w przedmiocie statusu prawnego obiektu należałoby ze strony organów nadzoru budowlanego dokonać szczegółowego opisu jego stanu technicznego zwłaszcza w zakresie dotyczącym fundamentów, które budzą największe kontrowersje ze strony skarżącej. Z tych względów konieczne jest ustalenie z jakich materiałów fundamenty zostały wykonane, w jakich miejscach podpierają obiekt i jeżeli zostały wykonane punktowo, czy są stabilne i stwarzają możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, a takich ustaleń organy nadzoru budowlanego nie poczyniły. W ocenie skarżącej kasacyjnie obiekt może służyć usługom turystycznym pobytowym co powoduje, że nie narusza postanowienia uchwały Nr XL III/438/2014 Rady Gminy Stegna z dnia 12 czerwca 2014 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Jantar i w konsekwencji możliwa jest jego legalizacja. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W skardze kasacyjnej podniesiono tylko zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie zostały w skardze kasacyjnej zakwestionowane. W toku postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego ustaliły, że na działce o nr [...], położonej przy ul. G. w m. J., gmina S., wybudowany został bez pozwolenia na budowę, obiekt budowlany konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,18rn x 6,51 m, przykryty dachem dwuspadowym. Obiekt ten posadowiony został na bloczkach betonowych, ułożonych na gruncie. Organy ustaliły, że obiekt ten był od początku i jest obecnie użytkowany jako obiekt rekreacji indywidualnej. Do obiektu podłączone są media tj. prąd, woda oraz odprowadzenie ścieków do kanalizacji sanitarnej. Organy uznały, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem, bowiem został usytuowany na bloczkach betonowych, które pełniąc rolę fundamentu punktowego przenoszą jego ciężar na grunt, ponadto jest on posadowiony w sposób, który jest na tyle trwały, iż zapewnia konstrukcji drewnianej stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby ją przesunąć lub zniszczyć. Mając na uwadze, że w skardze kasacyjnej nie podważono stanu faktycznego stanowiącego podstawę orzekania, nie mógł okazać się skuteczny zarzut naruszenia art. 3 pkt 2 p.b. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano , że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2023 r., II OSK 2605/21; z 17 stycznia 2020 r., II OSK 526/18; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1500/17 z 19 grudnia 2023 r., II OSK 1769/22; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego ustalone w niniejszej sprawie cechy przedmiotowego obiektu budowlanego, uprawniały do stwierdzenia, że mamy do czynienie z budynkiem, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 p.b., a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 pkt 2 p.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt. 2a p.b., którego naruszenie polegać miało na przyjęciu, że obiekt znajdujący się na wskazanej działce stanowi zabudowę rekreacji indywidualnej, w sytuacji gdy może być wykorzystywany do świadczenia usług turystycznych pobytowych. Wskazany w podstawach kasacyjnych przepis nie określa cech jakie pozwalają na zakwalifikowanie obiektu budowlanego jako zabudowy rekreacji indywidualnej. Przepis ten wskazuje jedynie, że nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 29 ust. 1 pkt. 2a p.b. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 p.b. Z przepisu tego wynika, że wdrożenie procedury legalizacyjnej zależy od wstępnego stwierdzenia zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego oraz brakiem naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Budynek objęty nakazem rozbiórki zlokalizowany jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Położony jest w obszarze oznaczonym 11 MN/U dla którego dopuszczalne jest sytuowanie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług oraz budynku towarzyszącego o powierzchni zabudowy od 30m² - do 100m². Plan nie dopuszcza na tym terenie sytuowania zabudowy rekreacyjnej typu domki campingowe oraz usługi z wyłączeniem usług turystycznych pobytowych. W planie zdefiniowano przy tym, że pod pojęciem domków letniskowych i campingowych należy rozumieć domki przeznaczone do wypoczynku sezonowego, w tym budynki rekreacji indywidualnej, a budynek towarzyszący oznacza budynek o funkcjach uzupełniających o powierzchni zabudowy od 30m² - do 100m² i wysokości od 3,5 m do 6,5 m: np. budynki turystyczne, gospodarcze, garaże wolnostojące. Zasadnie zatem Sąd I instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że przedmiotowa samowola budowlana będąca budynkiem rekreacji indywidualnej narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie stanowi ona także funkcji budynku towarzyszącego, bowiem na przedmiotowej działce brak jest zabudowy mieszkaniowej. Okoliczności te stanowiły przeszkodę do legalizacji samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.