II OSK 2499/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku V. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej V. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2138/16 w sprawie ze skargi V. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 5 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2138/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę V. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W skardze kasacyjnej od tego wyroku sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pozostawienie skarżącemu inicjatywy we wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu pociąga za sobą konsekwencje nie tylko w postaci konieczności złożenia wniosku w tym przedmiocie, ale również wykazania w nim, że ryzyko, o którym wspomina art. 61 § 3 p.p.s.a., rzeczywiście zaistnieje w przypadku wykonania zaskarżonego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na ten akt. Konieczności takiej nie znoszą nawet ewentualne negatywne konsekwencje związane z brakiem zastosowania ochrony tymczasowej przez sąd. Ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa bowiem na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie można wyprowadzić obowiązku sądu administracyjnego samodzielnego poszukiwania powodów, od których ustawa uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w tym również decyzji w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie określił jednak żadnych konkretnych skutków, które w stosunku do niego może pociągać za sobą brak udzielenia ochrony tymczasowej, co uniemożliwiło sądowi pozytywne rozpoznanie wniosku. Skarżący nie wyjaśnił, jak w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w jego indywidualnej sytuacji rysować się będą niebezpieczeństwa związane z wykonaniem decyzji z [...] czerwca 2016 r. przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na etapie badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd nie ocenia merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, zatem argumentacja w nich zawarta nie może stanowić podstawy oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Stanowisko wnioskodawcy dotyczące meritum sprawy, która będzie dopiero rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie może zatem stanowić uzasadnienia wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na odmienność przesłanek warunkujących uwzględnienie takiego wniosku przez sąd administracyjny. Należy podkreślić, że zgodnie z ustawowymi wymogami skargę kasacyjną, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sformułował profesjonalny pełnomocnik, od którego należy wymagać wiedzy, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga odrębnego od argumentacji skargi kasacyjnej uzasadnienia w świetle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do naruszenia praw podmiotowych skarżącego, bowiem w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Charakter postępowania przed sądem administracyjnym, w toku którego sąd nie prowadzi postępowania dowodowego z wyłączeniem szczególnej sytuacji określonej przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a., wyklucza naruszenie uzasadnionych interesów skarżącego nieobecnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie biegu tego postępowania. Przyjęcie stanowiska odmiennego prowadziłoby do "automatyzmu" stosowania ochrony tymczasowej, co oznaczałoby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwości takiej nie przewidział ustawodawca stawiając w art. 61 § 3 p.p.s.a. wymóg, aby strona uprawdopodobniła określone w nim przesłanki. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.