II OSK 2484/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2545/21 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 25 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2545/21, oddalił skargę M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. E.D. wywiodła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której, zarzuciła naruszenie art. 2, 7 oraz 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, praworządności oraz równości poprzez naruszenie tych zasad polegające na zastosowaniu art. 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r. naruszające zasadę nie retrospektywności prawa. W związku z powyższym zarzutem wniesiono o rozważenie przez Sąd wystąpienia w trybie art. 193 Konstytucji RP z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego czy art. 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r. nie narusza - art. 2, 7 oraz 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, praworządności oraz równości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie, w której rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491; dalej "ustawa zmieniająca") w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust 1 i 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 października 2021 r., którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego z 6 października 1983 r., Nr [...], została wydana w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z 11 sierpnia 2021 r. Skarżąca kasacyjnie we wniesionej skardze kasacyjnej zakwestionowała konstytucyjność tego przepisu, wskazując na jego sprzeczność z normami konstytucyjnymi, zawartymi w art. 2, art. 7, art. 32 ustawy zasadniczej. Zgłoszenie w kasacji wątpliwości konstytucyjnej wobec normy stanowiącej podstawę jurysdykcji administracyjnej w kontrolowanym przez sąd postępowaniu administracyjnym ma charakter zagadnienia wstępnego, istotnego z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. K 2/22. Przeciwko zawieszeniu niniejszego postępowania nie przemawia zasada sprawiedliwego i jawnego rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP skoro już w skardze kasacyjnej wniesiono o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o konstytucyjność normy stanowiącej podstawę materialno-prawną niniejszego rozstrzygnięcia. Stąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak na wstępie.