II OSK 245/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. B., P. B., B. M., I. M. i D. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 stycznia 2025 r. znak AR-P.6730.561.2024.WR16 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. B., P. B., B. M., I. M. i D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 890/25 w sprawie ze skarg B. M., D. K. i I. M. oraz P. B. i W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2025 r. nr SKO.415/71/2025 w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 890/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi B. M., D. K. i I. M. oraz P. B. i W. B. (dalej również "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej "SKO") z dnia 9 maja 2025 r., w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W złożonej skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto w skardze kasacyjnej skarżący na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77). Decyzja o warunkach zabudowy stwierdza istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego na danym terenie, który ma podlegać zmianie zagospodarowania z uwagi na planowaną tam inwestycję. Ma zatem charakter deklaratoryjny, nie tworzy praw i nie nakłada obowiązków. Wskazuje jedynie jaki jest stan faktyczny i prawny zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. 2024, poz. 1130) decyzja ta nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Decyzja ta jest jednym z etapów procesu budowlanego tj. ma charakter "promesy" uprawniającej do ubiegania się o pozwolenie na budowę na terenie w niej wskazanym (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2022 r. II OZ 68/22). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem należy wskazać, że charakter decyzji o warunkach zabudowy nie pozwala na wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem przepis ten pozwala na wstrzymanie tylko takich decyzji lub aktów, które podlegają wykonaniu i wymagają wykonania, a decyzja o warunkach zabudowy do takich nie należy. Nie jest możliwe spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tego rodzaju decyzji, czyli nie sposób doprowadzić do jej wykonania. Dodatkowo należy wskazać, że domagając się ochrony tymczasowej w sprawie, której przedmiotem jest decyzja ustalająca warunki zabudowy, nie można powoływać się na skutki postępowań dla uruchomienia których decyzja ta jest konieczna. W złożonym wniosku strony podnoszą zagrożenia takie jak wzrost natężenia ruchu pojazdów, hałasu, obciążenia lokalnej infrastruktury, które następnie spowodują spadek wartości rynkowej ich nieruchomości. Należy podkreślić, że żadne ze wskazanych zagrożeń nie wynika bezpośrednio z objętych wnioskiem decyzji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.