II OSK 2430/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z.Z. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 844/18 w sprawie ze skargi K.K. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012 w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków postanawia: dopuścić Z.Z. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 844/18, po rozpoznaniu skargi K.K. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków, stwierdził niezgodność z prawem zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z 24 lipca 2012 r. w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków pod nr [...] budynku położonego przy ul. S. [...] – W.- [...] oraz zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K.K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Pismem z 7 maja 2024 r. Z.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o dopuszczenie zainteresowanego do sprawy w charakterze uczestnika na prawach strony oraz udzielenie dostępu do akt sprawy pełnomocnikowi zainteresowanego przez system teleinformatyczny PASSA. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zainteresowany jest nabywcą nieruchomości zlokalizowanej przy ul. S. [...] w W., będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (KW: [...], dalej: "nieruchomość"). Nieruchomość zainteresowany zakupił 11 sierpnia 2020 r. Zainteresowany nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. O fakcie jego prowadzenia powziął wiedzę dopiero w chwili jego zawisłości przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wnioskujący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, wydany na podstawie pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Trybunał ten zważył, że: "art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Podniósł też m.in., że przedmiot postępowania, jakim jest wpis do gminnej ewidencji zabytków wpływa w sposób oczywisty na interes właściciela nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Dopuszczenie zainteresowanego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu: "udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności." W powołanym przez wnioskującego wyroku, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków powoduje istotne ograniczenia w szczególności w zakresie korzystania z prawa własności (ius utendi) wiążące się z obowiązkiem uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego..." (wyrok TK z 11.05.2023 r., P 12/18, OTK-A 2023, poz. 46). Jak wynika z treści przedłożonego odpisu księgi wieczystej nr [...], Z.Z. na podstawie umowy sprzedaży z 11 sierpnia 2020 r. stał się właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy S. [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Z.Z., będąc aktualnym właścicielem nieruchomości objętej zaskarżonym zarządzeniem Prezydenta m.st. Warszawy, jest osobą, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. To zaś daje podstawy do dopuszczenia go do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego uruchomionego skargą kasacyjną Prezydenta m.st. Warszawy od wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.