Sygnatura
II OSK 2415/22
Wyrok NSA z 7 maja 2025 r., II OSK 2415/22 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 7 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.), sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 1014/21 w sprawie ze skargi R.K. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od R.K. na rzecz Gminy M. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 1014/21, oddalił skargę R. K. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. R. K., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w O., w rejonie ulic: T. i M., gmina M. – Etap B, ulica M. w części obejmującej § 9, § 10 pkt 2 i § 13 pkt 1 oraz § 14 pkt 4 lit. a. Zaskarżonej części uchwały zarzucono bezprawne naruszenie interesu prawnego oraz uprawnień skarżącego związanych z korzystaniem z prawa własności należących do niego nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości O., gm. M. oraz z prowadzeniem na nich działalności gospodarczej, a wywodzących się z przepisów art. 20, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP"), art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm., dalej: "k.c.") oraz art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 z późn. zm.), stanowiące naruszenie: art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 i ust. 3, art. 166 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1). art. 2 Prawa przedsiębiorców oraz art. 140 k.c. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 9, § 10 pkt 2 i § 13 pkt 1 oraz § 14 pkt 4 lit. a m.p.z.p. oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. W uzasadnieniu skargi podał, że jest właścicielem wyżej powołanych nieruchomości oraz że jest lekarzem weterynarii prowadzącym działalność gospodarczą o tym profilu, a także działalność rolniczą będąc właścicielem gospodarstwa rolnego obejmującego wyżej wymienione działki gruntu. Zgodnie z ww. uchwałą działki o nr ewid. [...], [...] i [...] objęte są symbolem MN/U, działki o nr ewid. [...], [...], [...] w części objęte są symbolem MN/U, a w pozostałej części symbolem R, natomiast działka o nr ewid. [...] objęta jest w całości symbolem R. Skarżący wskazał, że § 13 pkt 1 w zw. z § 10 pkt 2 oraz w zw. z § 2 pkt 9 planu formułuje bezwzględny zakaz zabudowy budynkami terenów oznaczonych symbolem R. § 13 pkt 1 planu miejscowego stanowi mianowicie, że na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem R ustala się zakaz lokalizacji zabudowy. § 2 pkt 9 tejże uchwały wskazuje, że ilekroć w uchwale jest mowa o zabudowie należy przez to rozumieć zabudowę budynkami, natomiast jej § 10 pkt 2 określa katalog obiektów, które mogą być lokalizowane na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem R. Wśród tych obiektów nie ma żadnych budynków, a zwłaszcza związanych z produkcją rolną. Z zestawienia przywołanych przepisów wynika, że na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem R, w tym na działkach skarżącego nie mogą być lokalizowane budynki związane z produkcją rolną. Ponadto § 14 pkt 4 lit. a m.p.z.p. stanowi, że na terenie objętym jej oddziaływaniem zakazuje się lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz elektrowni wiatrowych. Dalej skarżący podniósł, że na terenie objętym symbolem R, a także MN/U znajdują się budynki inwentarskie skarżącego, gdyż linia rozgraniczająca teren o przeznaczeniu rolniczym – R oraz teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług – MN/U przebiega przez istniejące budynki wykorzystywane na cele rolnicze. Na działce objętej symbolem MN/U możliwa jest lokalizacja wyłącznie jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub mieszkalno-usługowego oraz jednego budynku gospodarczo-garażowego lub jednej wiaty. Poza tym zgodnie z § 9 pkt 2 lit. e m.p.z.p. na terenie objętym tym symbolem dopuszcza się przebudowę, rozbudowę lub nadbudowę istniejących budynków z zachowaniem parametrów i zasad jak dla nowej zabudowy. Sformułowanie to jest na tyle nieostre, że może budzić poważne wątpliwości co przez nie rozumieć, a tym samym jest ono niedopuszczalne. Skarżący zaznaczył, że przepisy § 9 pkt 1 lit. e i lit. f tiret. 3 powodują, że brama projektowanego budynku garażowego może mieć maksymalnie wysokość 2,7 metra, gdy ciągnik rolniczy ma wysokość 3,3 m, co oznacza że skarżący nie może nawet na terenie MN/U zlokalizować garażu dla swojego sprzętu rolniczego. Zwrócono też uwagę, że dla sąsiednich terenów w stosunku do terenu objętego planem obowiązuje uchwała nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w O., w rejonie ulic: T. i M., gmina M. – Etap A, ul. T. W tej uchwale w związku z sąsiedztwem wału przeciwpowodziowego z uwagi na zagrożenie zalaniem w przypadku jego uszkodzenia lub zniszczenia wprowadzono zakaz lokalizowania obiektów budowlanych bez zgody właściwego organu w odległości mniejszej niż 50 metrów, przy czym w tak dużym zbliżeniu do wałów pozwolono na lokalizację budownictwa mieszkalnego, co świadczy o tym, że w przypadku przerwania wału zagrożone zostaje życie i zdrowie ludzi. Na terenach należących do skarżącego, a objętych zaskarżoną uchwałą zakaz jakiejkolwiek zabudowy wprowadzono w odległości ponad 500 metrów od wału przeciwpowodziowego, co świadczy o nierównym traktowaniu przez organy władzy publicznej mieszkańców gminy, w dodatku iż skarżący chciał mieć możliwość zabudowy swoich nieruchomości opisanych w ww. uchwale zapisem R budynkami związanym z produkcją rolną, co oznacza, że w przypadku ewentualnej powodzi zagrożone byłoby jedynie mienie przechowywane w tych budynkach, ewentualnie zwierzęta gospodarskie lecz nie ludzie, których życie i zdrowie może być zagrożone w sytuacji powodzi na terenie, którego dotyczy uchwała. Poza tym skarżący i tak nie zamierzał lokalizować tego typu budynków nawet w odległości 50 m, lecz większej, ale chciał mieć możliwość zabudowy części swoich terenów, aby móc schronić w budynkach swój sprzęt rolniczy, gromadzić w nich płody rolne, czy też hodować lub czasowo przechowywać w związku z prowadzoną działalnością weterynaryjną niewielką ilość zwierząt gospodarskich. Skarżący podkreślił, że aktualne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy dla obszaru objętego zaskarżoną uchwałą wskazuje na kierunek zagospodarowania tego terenu jako teren zabudowy mieszkaniowej oraz teren rolny. Oznacza to, że dopuszczenie w postanowieniach zaskarżonej uchwały możliwości lokalizowania budynków związanych z produkcją rolną (inwentarskich, gospodarczo-garażowych), czy też związanych z jego działalnością weterynaryjną, której profil polega przede wszystkim na leczeniu zwierząt gospodarskich nie naruszałoby ustaleń aktualnego studium, gdyż byłoby zgodne z wyznaczonymi przez nie kierunkami zagospodarowania terenu objętego zaskarżoną uchwałą. Odnosząc się do żądania stwierdzenia nieważności § 14 pkt 4 lit. a zaskarżonej uchwały skarżący wskazał, że na terenie objętym jej obowiązywaniem zakazuje się lokalizowania urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz elektrowni wiatrowych. Skutkuje to zakazem lokalizowania jakichkolwiek elektrowni wiatrowych nawet o niewielkiej mocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie niezwykle istotna jest charakterystyka zabudowy wsi jaką jest O., gdzie przeważająca większość zabudowy to jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe. Zasadnym więc było ograniczenie możliwości zabudowy w jego okolicy ogromnych budynków rolniczych, które nie tylko zakłócałyby sam ład przestrzenny, ale przede wszystkim, z uwagi na prowadzenie w nich działalności rolniczej (chlewni), w sposób całkowicie naturalny byłyby źródłem immisji – odoru, hałasu etc., co godziłoby w prawo własności właścicieli otaczających je nieruchomości. Organ więc ważąc ograniczenie wykonywania prawa własności, z uwagi na charakterystykę zabudowy wsi O., dotychczasowy sposób użytkowania oraz ustalenia studium, działając w interesie publicznym, z uwzględnieniem wniosków i skarg mieszkańców, zdecydował się na objęcie działek oznaczonych jednostką planistyczną (R) zakazem zabudowy budynkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga jest niezasadna. Sąd podniósł, że zaskarżony plan został uchwalony z zachowaniem czynności wymienionych w art. 17 pkt 1-14 u.p.z.p. regulującym procedurę planistyczną. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, że żaden z nich nie okazał się uzasadniony. Zakaz zabudowy na terenach oznaczonych w planie R dotyczy wyłącznie, zgodnie z § 13 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 9 zaskarżonej uchwały do lokalizacji budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.). Słusznie zatem – zdaniem Sądu – organ wskazuje, że zabudowa na terenach oznaczonych symbolem R nie jest całkowicie zakazana, ponieważ w pełni dopuszczalna jest lokalizacja budowli, w szczególności takich, które mają charakter rolniczy. W ocenie Sądu odczytując łącznie treść § 10 pkt 2 lit. a z § 13 pkt 1 nie można stwierdzić ich wzajemnej sprzeczności i niekonsekwencji, jak chce skarżący, ponieważ może być z jednej strony dopuszczona lokalizacja budowli rolniczych a z drugiej zakaz zabudowy, rozumianej jako zakaz lokalizacji budynków. Sąd stwierdził, że zgodnie z uregulowaniem planu, skarżący nie będzie mógł dokonać przebudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków inwentarskich, ponieważ plan nie przewiduje nowej zabudowy takimi budynkami, dopuszczając lokalizację jedynie budynków mieszkalnych, mieszkalno-usługowych i gospodarczo-garażowych. Nie jest więc możliwe zachowanie parametrów i zasad jak dla nowej zabudowy. Wiata natomiast nie jest budynkiem, więc nie jest objęta omawianym ustaleniem. Sąd podniósł, że w planie przewidziano, że powierzchnia 30 % budynku mieszkalnego może być przeznaczona na usługi, przy braku możliwości lokalizacji samodzielnych budynków usługowych. Zatem nie wyłącza to możliwości prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej o profilu weterynaryjnym. Nie uwzględniając zarzutu skargi co do wysokości bramy w budynku garażowym, Sąd wskazał, że dla takich budynków w planie przewidziano 3,5 m wysokości przy dachu płaskim i 6 m przy dachu stromym, co zdaniem Sądu sprawia, że twierdzenie skarżącego ("zapisy § 9 pkt 1 lit. e i lit. f tiret 3 powodują, że brama projektowanego budynku garażowego może mieć maksymalnie wysokość 2,7 metra, gdy ciągnik rolniczy ma wysokość 3,3 m, co oznacza że skarżący nie może nawet na terenie objętym zapisem MN/U zlokalizować garażu dla swojego sprzętu rolniczego") nie ma oparcia w ustaleniach planu i nie może doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Sąd wyjaśnił też, że nie mógł uwzględnić argumentów skargi odnoszących się do uchwały o planie miejscowym dla innych terenów, a dotyczących odległości zabudowy od wałów przeciwpowodziowych, ponieważ zaskarżona uchwała może być oceniana tylko z punktu widzenia interesu prawnego skarżącego, a inna uchwała nie jest przedmiotem skargi. Z kolei zawarty w zaskarżonej uchwale zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych stanowi w ocenie Sądu realizację ustaleń studium, które w pkt 3.5 (s. 42) wskazuje: "zaopatrzenie w energię elektryczną i ciepło realizować należy poprzez istniejące sieci energetyczne z dopuszczeniem stosowania rozwiązań alternatywnych w postaci np. kolektorów słonecznych czy też paneli fotowoltaicznych. Nie przewiduje się możliwości lokalizacji i rozmieszczenia na przedmiotowym obszarze urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") skarżonemu kasacyjnie wyrokowi postawiono te same zarzuty naruszenia prawa materialnego, które skarżący podniósł w skardze do WSA w Poznaniu na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej Gminy M. z dnia [...] 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w Orzechowie, w rejonie ulic: T. i M., gmina M. – Etap B, ul. M., rozszerzając uzasadnienie niektórych z nich, przywołane w skardze. Dodatkowo, w związku ze stwierdzeniem WSA w Poznaniu w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku, iż: Sąd stwierdza, że zaskarżony plan został uchwalony z zachowaniem czynności kolejno wymienionych w przepisie art. 17 pkt 1-14 u.p.z.p. regulującym procedurę planistyczną (s. 10, akapit 1 uzasadnienia skarżonego kasacyjnie wyroku), skarżonemu kasacyjnie wyrokowi, a pośrednio także m.p.z.p. w O. rejon ul. T. i M. zarzucono, iż zostały one wydane z naruszeniem wymogów określonych w art. 1 ust. 3 u.p.z.p., który stanowi: Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Nadto zarówno zaskarżonej uchwale, jak i skarżonemu kasacyjnie wyrokowi zarzucono, iż zostały one wydane z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1326 z późn. zm., dalej: "u.o.g.r.l.") w zw. z art. 23 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 461; dalej: "u.k.u.r.") przez ich wadliwe zastosowanie, polegające na bezzasadnej odmowie ich zastosowania w niniejszej sprawie. Nadto jeszcze skarżonemu kasacyjnie wyrokowi WSA w Poznaniu zarzucono, że został on wydany z naruszeniem art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez bezzasadne jego zastosowanie w niniejszej sprawie. Dodatkowo jeszcze, w związku z cytowanym wyżej stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku WSA w Poznaniu (s. 10 akapit 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi temu zarzucono, iż został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Pierwszy z powołanych w tym akapicie przepisów nakazuje wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu należycie zrekonstruować stan faktyczny sprawy; drugi z powołanych przepisów nakazuje natomiast wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rekonstruować stan faktyczny na sprawy na podstawie akt sprawy. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego kasacyjnie wyroku WSA w Poznaniu, stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej Gminy M. w części obejmującej postanowienia paragrafów: 9, 10 pkt 2, 13 pkt 1 oraz 14 pkt 4 lit. a oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym i o kosztach zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej lub ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Gminy M. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona zakwestionowała zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należało odnieść się do dostrzeżonych braków formalnych skargi kasacyjnej: Po pierwsze, skarżący kasacyjnie, wbrew wymogowi określonemu w art. 176 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie wskazał czy zaskarża wyrok w całości, czy w części. W tym jednak przypadku – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku (wyłącznie oddalającego skargę), wypełniający wymóg przewidziany w art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., niweluje wątpliwości co do zakresu zaskarżenia orzeczenia. Po drugie, zawarte petitum skargi kasacyjnej sformułowanie o stawianiu zaskarżonemu wyrokowi tych samych zarzutów naruszenia prawa materialnego, które skarżący podniósł w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie spełnia warunków określonych w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z którego wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Ponadto wadliwość odesłania do tych samych zarzutów naruszenia prawa materialnego, które skarżący podniósł w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, polega również na tym, że przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji były ustalenia planu miejscowego, zaś przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie Sądu I instancji. Wypada też przywołać raz jeszcze art. 174 pkt 1 p.p.s.a., który przewiduje, że naruszenie prawa materialnego (przez sąd) może wynikać z błędnej wykładni tego prawa bądź jego niewłaściwego zastosowania. W skardze kasacyjnej w części odsyłającej do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zostały podane wymienione wyżej postaci naruszenia prawa materialnego. Przywołane braki nie pozwalają na dokonanie kontroli skarżonego wyroku w tym zakresie. Kontrola kasacyjna może bowiem przeprowadzona tylko w zakresie i kierunku wyznaczonym w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać zakresu kontroli, który wprost nie został wyznaczony przez stronę skarżącą kasacyjnie, zobligowaną do jednoznacznego sprecyzowania podstaw kasacyjnych. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny poddał ocenie, jedynie zarzuty podniesione "dodatkowo", to jest zarzuty: 1) naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p.; 2) wadliwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.g.r.l. w zw. z art. 23 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 1 pkt 4 i 5 u.k.u.r.; 3) bezzasadnego zastosowania art. 64 ust. 3 Konstytucji RP; 4) naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Odnosząc się od pierwszego z wymienionych zarzutów należy zauważyć, że stwierdzenie przez Sąd, iż zaskarżony plan został uchwalony z zachowaniem czynności kolejno wymienionych w art. 17 pkt 1-14 u.p.z.p., regulującym procedurę planistyczną, nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że przy ocenie zaskarżonego planu nie były brane pod uwagę wymagania określone w art. 1 ust. 3 u.p.z.p. Skarżący kasacyjnie nie wskazał co, oprócz braku stwierdzenia expresiss verbis przez Sąd, że organy planistyczne wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 1 ust. 3 u.p.z.p., świadczyłoby o tym, że ów obowiązek nie został dopełniony. Natomiast dokumentacja procesu sporządzania i uchwalania zaskarżonego planu znajdująca się w aktach sprawy prowadzi do wprost przeciwnej konkluzji, potwierdzając wywiązanie się organów planistycznych z obowiązków wynikających z treści tego przepisu. Wyrazem tego są między innymi rozstrzygnięcia Burmistrza w sprawach złożonych wniosków, o których mowa w art. 17 pkt 1 u.p.z.p. oraz uwag do projektu planu składanych przez skarżącego kasacyjnie i inne podmioty. Mając powyższe na uwadze nie można było podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie i uwzględnić zarzutu naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p. i powiązanego z nim, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Nie sposób też zgodzić się z zarzutem wadliwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.g.r.l. w zw. z art. 23 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 1 pkt 4 i 5 u.k.u.r., które skutkowało akceptacją przez Sąd I instancji ustaleń planu wyłączających zabudowę budynkową na gruntach rolnych, przy braku jakichkolwiek argumentów stanowiących uzasadnienie dla takich ustaleń. Wprawdzie Sąd I instancji, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego kasacyjnie ustaleń w zakresie zabudowy gruntów rolnych, skoncentrował się na możliwości wznoszenia budowli rolniczych, to nie oznacza, że na etapie sporządzania i uchwalania zaskarżonego planu nie było podstaw do wyłączenia gruntów rolnych spod zabudowy budynkowej. Otóż jak wyjaśniał to wielokrotnie organ planistyczny, ustosunkowując się do wniosków i uwag skarżącego kasacyjnie, jak również w odpowiedzi na skargę, z ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, wynikało iż tereny w miejscowości Orzechowo o przeznaczeniu rolnym "powinny stanowić tereny wyłączone spod zabudowy kubaturowej". Odnosząc się zaś do zarzutu "bezzasadnego zastosowania" art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, wypada zgodzić się z wywodem skarżącego kasacyjnie, że ustalenia planu miejscowego należy oceniać, nie tyle pod kątem naruszenia bądź nienaruszenia istoty prawa własności, ile z perspektywy tak zwanego wywłaszczenia planistycznego, które stanowi naturalne konsekwencje przeznaczania oraz określania sposobów zagospodarowania terenów obejmowanych ustaleniami tegoż planu i warunków ich zabudowy. Jednak stwierdzenie przez Sąd I instancji, że dopuszczalność ingerencji planów miejscowych w prawo własności znajduje umocowanie między innymi w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP (które pojawia się dość często w orzecznictwie sądowoadministracyjnym), nie miało wpływu na wynik sprawy. Z kolei zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jak wynika z treści skargi kasacyjnej, w tym jej uzasadnienia, sprowadza się do nienależycie zrekonstruowanego stanu faktycznego sprawy, obejmującego fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd stwierdza, że: "Odnosząc się do zarzutu skargi co do wysokości bramy w budynku garażowym – w planie dla budynków gospodarczo-garażowych przewidziano 3,5 m wysokości przy dachu płaskim i 6 m przy dachu stromym. Skarżący natomiast stwierdził: "zapisy § 9 pkt 1 lit. e i lit. f tiret. 3 powodują, że brama projektowanego budynku garażowego może mieć maksymalnie wysokość 2,7 metra, gdy ciągnik rolniczy ma wysokość 3,3 m, co oznacza że skarżący nie może nawet na terenie objętym zapisem MN/U zlokalizować garażu dla swojego sprzętu rolniczego". Według Sądu wniosek taki nie ma oparcia w zapisie planu i nie mógł doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały." (s. 14-15). Skarżący kasacyjnie, kwestionując cytowany wywód wskazuje na brak technicznej możliwości realizacji budynku garażowego o wysokości 3,5 m przy dachu płaskim i 6 m przy dachu stromym, dla ciągnika rolniczego o wysokości 3,3 m, powołując się przy tym na załączoną do skargi kasacyjnej dokumentację. W kontekście podniesionego zarzutu należało uznać, za błędną tę części argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przy czym trzeba równocześnie zaznaczyć, że stanowisko Sądu I Instancji w tym zakresie nie miało wpływu na treść orzeczenia. Otóż, dokonując oceny § 9 pkt 1 lit. e i lit. f tiret. 3 zaskarżonej uchwały, zarówno Sąd I instancji, jak i skarżący kasacyjnie nie wzięli pod uwagę charakteru budynków gospodarczo-garażowych, których lokalizacja została przewidziana na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem usług (MN/U). Jeżeli bowiem organ planistyczny przeznaczył część obszaru objętego ustaleniami planu miejscowego na wyżej wymieniony cel, to sytuowanie na nim budynków gospodarczo-garażowych, należy uznać za zabudowę towarzyszącą zabudowie wiodącej, którą mają stanowić budynki mieszkalne i mieszkalno-usługowe. Zatem budynki gospodarczo-garażowe powinny odpowiadać potrzebom mieszkańców zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług, te zaś budynki w takich przypadkach są wznoszone w celu przechowywania i ochrony pojazdów osobowych (służących mieszkańcom budynków jednorodzinnych) nie zaś ciągników rolniczych. Dlatego też z tej perspektywy należało podchodzić do oceny § 9 pkt 1 lit. e i lit. f tiret 3 zaskarżonej uchwały. W tym stanie rzeczy, mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 listopada 2022
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Prezydent Miasta
- Sędziowie
- Grzegorz Antas Paweł Miładowski /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
art. 1 ust. 3, art. 17 pkt 1-14 · Dz.U. 2020 poz. 293
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj
art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 · Dz.U. 2021 poz. 1326
- Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
art. 1 pkt 4 i 5 · Dz.U. 2022 poz. 461
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Lu 85/25 · 7 maja 2025
Wyrok WSA w Lublinie z 7 maja 2025 r., II SA/Lu 85/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 783/25 · 6 maja 2025
Postanowienie NSA z 6 maja 2025 r., II OSK 783/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 2412/22 · 6 maja 2025
Wyrok NSA z 6 maja 2025 r., II OSK 2412/22 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny