Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2381/22

Wyrok NSA z 7 maja 2025 r., II OSK 2381/22 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
7 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski, sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2650/21 w sprawie ze skarg R. Z. i E. G. oraz J. P. i A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 października 2021 r. nr 792/OPON/2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2650/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargi R. Z. (właściciel działki nr [...]) i E. G. (właścicielka działki nr [...]) oraz J. P. i A. K. (współwłaściciele działki nr [...]), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 października 2021 r., Nr 792/OPON/2021, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Legionowskiego z dnia 29 marca 2021 r., znak: WA.6740.347.2019.EO, o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Legionowskiego z dnia 24 maja 2019 r., nr 771/19, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] numer [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie działki nr ew. [...], w miejscowości M., gm. W.. Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", stwierdził, że organ, dokonując oceny czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zakończonym ww. ostateczną decyzją Starosty z 2019 r., powinien był stwierdzić czy inwestycja ta jest źródłem negatywnego oddziaływania na ich nieruchomości w zakresie, w jakim oddziaływanie to potencjalnie będzie mogło utrudniać zagospodarowanie, w tym zabudowę tych nieruchomości. Sąd wskazał, że braki postępowania wyjaśniającego w tym zakresie stanowią naruszenie art. 7 art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ponieważ we wznowionym postępowaniu to przede wszystkim na organie spoczywa obowiązek dokonania takich ustaleń w sprawie, które pozwolą na dokonanie oceny czy wnioskodawcy spełniają przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. W postępowaniu odwoławczym obowiązek ten powinien realizować organ II instancji, który ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę. W tej sprawie Wojewoda Mazowiecki, pominął całkowicie fakt, że skarżący R. Z., jako właściciel działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji, został uznany przez Starostę w postępowaniu o pozwolenie na budowę za stronę postępowania, lecz nie została mu doręczona żadna korespondencja w sprawie, z uwagi na kierowanie przez organ I instancji doręczeń na nieaktualny adres strony postępowania. Kwestia ta została poruszona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (choć organ i tak wysłał decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym na poprzedni adres tego wnioskodawcy, pomimo, iż we wniosku o wznowienie wskazano prawidłowy adres), jednak organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów odwołania w tym zakresie, a nawet wskazał, że R. Z., podobnie jak pozostałym wnioskodawcom, nie przysługiwał przymiot strony postępowania o pozwolenie na budowę, co pozostawało sprzeczności z treścią decyzji Starosty z 2019 r. w zakresie ustalonego kręgu stron. Kwestia spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez R. Z., który był stroną postępowania, lecz nie brał w nim udziału z uwagi na faktyczne niedoręczenie mu korespondencji powinna więc zostać ponownie rozpatrzona i wyjaśniona przez organ odwoławczy w kontekście braku winy skarżącego w rozumieniu tego przepisu. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w tej sprawie wymaga ponadto uzupełnienia przez dokładne ustalenie położenia i odległości nieruchomości wnioskodawców względem posadowienia spornego masztu antenowego. Z ustaleń organów wynika jedynie, że J. P. i A. K. są współwłaścicielami działki nr [...] obręb [...] w miejscowości S., a A. G. – działki nr [...] w tej samej miejscowości. Ustalenia te powinny zostać skonfrontowane z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami z zakresu ochrony środowiska dotyczącymi oddziaływania anten na miejsca dostępne na pobyt ludzi. Poza tym zasadne są zarzuty skarg dotyczące braku dokonania jakichkolwiek ustaleń przez organ w zakresie regulacji obowiązującego na terenie nieruchomości wnioskodawców w dacie wydania decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali bowiem, że zgodnie z uchwałą Nr 15/XXIII/04 Rady Gminy Nieporęt z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie "Zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Nieporęt-część II" (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2004 r. Nr 153 poz. 3892) ich działki w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę znajdowały się na terenie oznaczonym w planie symbolem ROM (zabudowy wiejskiej mieszanej), a więc możliwa była na nich zabudowa, czego nie uwzględnił Starosta Legionowski, ustalając obszar oddziaływania spornego masztu i krąg stron postępowania. Sąd podzielił stanowisko skarżących dotyczące potrzeby uwzględnienia dla badania oddziaływania inwestycji nie tylko istniejącej zabudowy, ale również tej, która może powstać. Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą korzystać z przysługującej mu własności gruntu rozciągającej się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (tzw. pionowy zasięg własności nieruchomości gruntowej). To zaś oznacza, że inwestor przez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać bądź pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania, jak i przyszłego korzystania z gruntu, oczywiście w granicach przysługującego prawa własności i obowiązującego porządku prawnego w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów dotyczących ochrony środowiska. Ustawodawca, mówiąc o miejscach dostępnych dla ludzi, nie zastrzega, że chodzi o miejsca dostępne dla ludzi w danym momencie, w tej chwili, w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Jeśli przepis nie określa cezury czasowej dla dokonania oceny, czy dane miejsce jest miejscem dostępnym dla ludności, to należy przyjąć, że ustawodawca mówiąc o miejscach dostępnych dla ludności ma na uwadze nie tylko miejsca dostępne dla ludzi w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, czy też wydania decyzji przez właściwy organ, ale także w przyszłości – przy uwzględnieniu obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, jak również istniejących w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla terenów, dla których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ administracji publicznej obowiązany jest do badania i uwzględniania ewentualnej wysokościowej zabudowy działek leżących w pobliżu projektowanej stacji bazowej. Z punktu widzenia istnienia miejsc dostępnych dla ludności istotna jest bowiem okoliczność, do jakiej wysokości na terenie będącym w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej mogą sięgać budynki, w tym, czy wydano decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które określałyby parametry tej zabudowy (por. wyroki NSA: z 20 listopada 2013 r., II OSK 1421/12; z 7 sierpnia 2014 r., II OSK 419/13; z 20 kwietnia 2021 r., II OSK 247/19). Zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. W związku z powyższym ustalenia w tej sprawie przede wszystkim wymaga, czy plan miejscowy dla terenu działek wnioskodawców przewidywał w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (i czy przewiduje obecnie) zabudowę przeznaczoną na pobyt ludzi (w tym mieszkaniową). W analizie otoczenia projektowanej inwestycji (pkt 8.2 projektu zagospodarowania terenu str. 9-10) wskazano, że w niniejszej sprawie przepisy prawa miejscowego (teren nie jest objęty jakimkolwiek planem miejscowym) nie dają podstawy do stwierdzenia, że obszar oddziaływania będzie obejmował inne nieruchomości oprócz działki inwestycyjnej. W projekcie wskazano, że nie zidentyfikowano budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi na obszarach stref, w których może wystąpić gęstość mocy pola elektromagnetycznego o poziomie nie mniejszym niż 0,1 W/m2. Ustalenia te odnoszą się do stanu aktualnego na dzień sporządzania projektu, a nie do stanu potencjalnego według ustaleń planu miejscowego, który wprawdzie dla działki inwestycyjnej nr [...] w miejscowości M. nie obowiązywał, lecz obowiązywał dla działek sąsiednich w miejscowości S., w tym dla działek wnioskodawców. Dodatkowo skarżący wskazali na możliwą kumulację mocy anten zainstalowanych w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia (z uwagi na podwójną ilość anten w każdym azymucie). Przedmiotowa inwestycja posiada 6 anten sektorowych: 2 anteny w azymucie 30o: L081 o równoważnej mocy promieniowania 395,82 W oraz U091 o równoważnej mocy promieniowania 842,56 W, 2 anteny w azymucie 150o: L082 o równoważnej mocy promieniowania 395,82 W oraz U092 o równoważnej mocy promieniowania 842,56 W, 2 anteny w azymucie 270o: L083 o równoważnej mocy promieniowania 395,82 W oraz U093 o równoważnej mocy promieniowania 842,56 W. W ocenie skarżących, sumaryczny zasięg oddziaływania pól elektromagnetycznych przedmiotowej inwestycji wynosi co najmniej 70 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania elektrycznego anten sektorowych, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 r. poz. 1839). Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołań w tym zakresie, choć powinien był rozważyć, czy możliwa jest ewentualna kumulacja mocy odziaływania anten na jednym azymucie i czy mogłoby to mieć ewentualnie wpływ na interes prawny wnioskodawców w tej sprawie. W związku z koniecznością uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie i dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych przez organ odwoławczy, jako przedwczesny Sąd ocenił zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w zakresie w jakim uznał, że wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot stron postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty z 2019 r. (pomijając R. Z., który był stroną postępowania, lecz nie brał w nim udziału). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła P. sp. z o.o. w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi "zwykłej"; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organy administracji publicznej wadliwie ustaliły obszar oddziaływania inwestycji Spółki, a tym samym bezzasadnie pozbawiły skarżących statusu stron postępowania, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza działkę nr ewid. [...], jak również inwestycja nie ogranicza możliwości korzystania z nieruchomości zlokalizowanych na działkach sąsiednich, w tym możliwości usytuowania na nich obiektów budowlanych. Ponadto organ odwoławczy, nie mając podstaw do badania prawidłowości sporządzenia projektu budowlanego, zobowiązany był przyjąć dane opracowane przez projektanta, na podstawie których obszar oddziaływania nie obejmował nieruchomości skarżących, a w konsekwencji nie można było uznać ich za strony, co zostało prawidłowo stwierdzone w zaskarżonej decyzji, niesłusznie uchylonej przez Sąd I instancji; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań i wytycznych w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania przez organ administracji publicznej przy jej ponownym rozpatrzeniu, które nie znajdują oparcia w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ I instancji dokonywał doręczeń na rzecz skarżącego R. Z. na jego nieaktualny adres, podczas gdy wspomniany adres został ustalony w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, których zmianę, pod rygorem poniesienia negatywnych skutków prawnych z tym związanych, zobowiązany był notyfikować organowi sam skarżący w myśl art. 22 ust. 2 p.g.k. Jednocześnie Spółka podtrzymała stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody Mazowieckiego, iż obszar oddziaływania spornej inwestycji Spółki nie obejmuje nieruchomości stanowiącej własność skarżącego R. Z.. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. 4) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego, zwanego dalej "K.c." i art. 144 K.c. przez ich błędną wykładnię przejawiającą się w nieuprawnionym przyjęciu, że skarżącym przysługuje status strony, gdyż ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, podczas gdy zgodnie z dokumentacją techniczną sporządzoną przez uprawnionego projektanta nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, jak również bezpodstawne uznanie, że przymiot strony przysługuje również właścicielowi nieruchomości nieobjętej ponadnormatywnym oddziaływaniem inwestycji, podczas gdy bycie stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę związanego z tego typu inwestycją wymaga wykazania, iż jest to inwestycja, która bezpośrednio wpływa na ograniczenie możliwości wykonywania prawa własności nieruchomości; 5) § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. lub ewentualnie § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), gdyby Sąd uznał, że znajdą one zastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w stanie faktycznym w ocenie Sądu możliwe jest zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego, i jednocześnie nie jest możliwe dokonywanie sumowania parametrów tego typu inwestycji (parametry pojedynczej anteny nie sumują się z parametrami innej anteny). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego, ponieważ nie przystają do realiów niniejszej sprawy na tle wypowiedzianej przez Sąd I instancji oceny prawnej. Ocena ta bowiem polegała wyłącznie na stwierdzeniu, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7 art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. (zasad prawdy obiektywnej), ponieważ w istocie kwestia przymiotu strony skarżących w postępowaniu wznowieniowym nie została należycie wyjaśniona z uwagi na pominięcie norm planistycznych mających obowiązywać na ich działkach i zagadnienia prawnego na tle definicji "miejsc dostępnych dla ludzi", co ma znaczenia z punktu widzenia przymiotu strony w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę (także wznowieniowym), co wynika z treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., stanowiących lex specialis względem art. 28 K.p.a. Taka ocena była o tyle zasadna, że przedmiotem pozwolenia na budowę była inwestycja, która może emitować ponadnormatywne promieniowanie z anten sektorowych, co zasadniczo wprost wynika z projektu budowlanego, w którym wskazano na zasięg występowania obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych. Jeśli chodzi zaś o skarżącego R. Z., Sąd I instancji dodatkowo wskazał, że wadliwe stwierdzono w postępowaniu wznowieniowym, że nie przysługuje mu przymiot strony, w sytuacji gdy w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę ten skarżący został uznany za stronę postępowania. Natomiast z perspektywy zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do R. Z. jego wniosek o wznowienie wymaga oceny z punktu widzenia, czy w postępowaniu "zwykłym" z uwagi na posłużenie się przez Starostę błędnym adresem (widniejącym w rejestrze gruntów) można stwierdzić zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a mianowicie, że ten skarżący nie ze swojej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Z oceny Sądu I instancji wynika, że wydając zaskarżony wyrok nie przesądzono o istnieniu przymiotu skarżących z uwagi na powoływaną przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a co do R. Z. jedynie przywołano fakt, że Starosta w postępowaniu "zwykłym" uznał go za stronę tego postępowania, jednak Sąd I instancji i w odniesieniu do tego skarżącego nie przesądził aby także w stosunku do R. Z. wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którą wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej brak jest podstaw do twierdzenia jakoby Sąd I instancji przesądził aby organy administracji publicznej wadliwie ustaliły obszar oddziaływania inwestycji Spółki, a tym samym bezzasadnie pozbawiły skarżących statusu stron postępowania. Te bowiem kwestie, zgodnie z oceną Sądu I instancji będą dopiero przedmiotem wyjaśnienia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę. Poza tym jeżeli wnosząca skargę kasacyjną Spółka zwalcza ocenę Sądu I instancji wskazaniem, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza działkę nr [...], jak również inwestycja nie ogranicza możliwości korzystania z nieruchomości zlokalizowanych na działkach sąsiednich, w tym możliwości usytuowania na nich obiektów budowlanych, to wymagane w tym zakresie jest wykazanie konkretów, jak np. powołanie się na konkretne normy planistyczne, które obrazowałyby w jaki sposób mogły być zagospodarowane działki skarżących w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, co ewentualnie mogłoby przybliżyć sprawę do wyjaśnienia, czy w kontekście emitowanego promieniowania z anten sektorowych wykluczone jest negatywne oddziaływanie na miejsca dostępne dla ludzi. A zresztą argumentowanie w skardze kasacyjnej, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza działkę nr [...] nie znajduje potwierdzenia w świetle projektu budowlanego, skoro zobrazowano tam zasięg ponadnormatywny promieniowania, który przekracza granice działki nr [...], niezależnie czy mamy do czynienia z sumarycznym promieniowaniem, czy promieniowaniem z jednej anteny odpowiednio UMTS 900 MHz bądź LTE 800 MHz. Poza tym w odniesieniu do norm planistycznych organ architektoniczno-budowlany nie mógł przyjąć w tym zakresie wskazań projektanta za "dobrą monetę", ponieważ normy planistyczne to obiektywnie obowiązujący porządek prawny, który organ powinien brać pod uwagę z urzędu. Nie można w tym zakresie zasłaniać się argumentacją jakoby organ zobowiązany był przyjąć dane opracowane przez projektanta, na podstawie których obszar oddziaływania nie obejmował nieruchomości skarżących. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z 107 § 3 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji powyższego nie mógł zyskać akceptacji zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w uzasadnieniu wyroku właśnie zawarto wskazania i wytyczne w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania przez organ administracji publicznej przy jej ponownym rozpatrzeniu, które zasadniczo znajdują oparcie w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy. Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że kwestia przymiotu strony, a więc spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wymaga dalszego wyjaśnienia przez organ odwoławczy, z tą różnicą (modyfikacją oceny), że organ odwoławczy będzie obowiązany uwzględnić dodatkowo okoliczności związane ze zmianą stanu prawnego niniejszej sprawy, a wynikające z uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22, jak i nowelizacji Prawa budowlanego w odniesieniu do definicji "obszaru oddziaływania inwestycji (ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2020 r. poz. 471) oraz Prawa ochrony środowiska – jeśli chodzi o pojęcie "miejsc dostępnych dla ludzi" (ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2019 r. poz. 1815), mając na uwadze, że w niniejszej sprawie wnioski inicjujące postepowanie wznowieniowe zostały odpowiednio złożone 27 i 29 listopada 2019 r. Niemniej konieczności zbadania przedmiotowej sprawy w odniesieniu do nieruchomości skarżących, co do zróżnicowania dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności wynika tak czy inaczej z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448). Tym bardziej w okolicznościach niniejszej sprawy powinno nastąpić takie jej wyjaśnienie, w sytuacji gdy nieruchomość skarżącego znajduje się w kierunku osi wiązki promieniowania anteny, zabudowa nieruchomości znajduje w niewielkiej odległości od osi wiązki promieniowania, w ww. rozporządzeniu dla zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego od 400 do 2000 MHz ustalono normę gęstości mocy jako f/200 W/m2, zaś, jak sam wskazuje projekt budowlany, przedmiotowa inwestycja będzie działała w zakresie 800 MHz i 900 MHz (z uwagi na zastosowane po trzy anteny LTE i UMTS działające w zakresie tilt-u od 0o do maksymalnie 10o), co wymaga od organu odwoławczego oceny, jaka dla takiej wielkości fizycznej będzie dopuszczalna gęstość mocy i czy będzie np. występowała w miejscach dostępnych dla ludzi na nieruchomościach skarżących i czy tym samym będzie wprowadzała związane z przedmiotową inwestycją ograniczenia dla obszaru oddziaływania obiektu. W omawianym zakresie Sąd I instancji trafnie oparł swoje stanowisko na treści § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych – co jedynie potwierdza ocenę Sądu I instancji o konieczności wzięcia pod uwagę przeznaczenia terenów sąsiednich nieruchomości z uwagi na obowiązujące normy planistyczne, co także potwierdza nowa zawężona definicja "obszaru oddziaływania obiektu" odnosząca się właśnie do ograniczeń w zabudowie terenu. Także kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ jeśli chodzi o kwestię "prawidłowości" kierowania korespondencji do R. Z. Sąd I instancji w tym zakresie nie przesądził aby działanie organu wyczerpywało przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ postępowanie i w tym zakresie wymaga dalszego wyjaśnienia, o czym już wyżej była mowa. O tyle ma rację wnosząca skargę kasacyjną Spółka, że twierdzenia R. Z. będą musiały być rozważone z uwzględnieniem art. 22 ust. 2 p.g.k., który choć formułuje stosowny obowiązek określonego podmiotu, jednak jednocześnie wskazuje w jakich sytuacjach ten obowiązek nie dotyczy zmian danych. Odnośnie zaś kwestionowania przez ww. Spółkę przymiotu strony R. Z., trudno w ogóle polemizować z takim stanowiskiem skoro wręcz przeciwna ocena wynika z projektu budowlanego, a co więcej – z decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ Starosta uznał tego skarżącego za stronę postepowania o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny brak jest podstaw do stwierdzenia, że doszło do wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 140 K.c. i art. 144 K.c. oraz § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. lub ewentualnie § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z powyższego wywodu, Sąd I instancji nie przesądził, że skarżącym przysługuje status strony, a co do kwestii oddziaływania na środowisko i podnoszonej kwestii kumulacji promieniowania – Sąd I instancji nie przesądził, że możliwe jest zaliczenie inwestycji skarżącej Spółki do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jedynie ocenił, że organ odwoławczy nie odniósł się w tym zakresie do zarzutów odwołań, co stanowi wadę postępowania potwierdzającą istnienie podstaw do wytknięcia organowi odwoławczemu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Oczywiście tego rodzaju ponowna ocena organu odwoławczego będzie musiała uwzględnić wskazywaną wyżej uchwałę NSA o sygn. akt III OPS 1/22, zgodnie z którą przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, z późn. zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 października 2022
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Grzegorz Antas Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny