II OSK 2367/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr DPU.420.797.2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 13 grudnia 2022 r. nr RdU-341-1/S/22 w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z 13 grudnia 2022 r. nr RdU-341-l/S/22 utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 5 sierpnia 2022 r. nr DPU.420.797.2022 o odmowie nadania A. K. statusu uchodźcy oraz o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. A. K. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że wykonanie ww. decyzji spowoduje wszczęcie wobec niej postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu do kraju pochodzenia, natomiast wstrzymanie wykonania tych decyzji zagwarantuje jej realizację prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 5 sierpnia 2022 r. nr DPU.420.797.2022 (pkt 1 rozstrzygnięcia). W uzasadnieniu postanowienia Sąd uznał, że okoliczności wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie wskazują na spełnienie którejkolwiek przesłanki udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie wywołuje bezpośrednio skutku w postaci wydalenia skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta nie została wyposażona w walor natychmiastowego wykonania ani nie istnieją środki przymusu, które miałyby prowadzić do faktycznego wydalenia skarżącej z terytorium Polski. Opuszczenie terytorium Polski w oparciu o zaskarżoną decyzję ma charakter dobrowolny. Wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 13 grudnia 2022 r. nr RdU-341-1/S/22. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku A. K. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 5 sierpnia 2022 r. nr DPU.420.797.2022 utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Rady do Spraw Uchodźców. Uzasadniając ten wniosek wskazano, że aktualne w tym zakresie pozostaje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu analogicznego wniosku zawartego w skardze do Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 5 sierpnia 2022 r. nr DPU.420.797.2022 nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić jednak trzeba, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważenie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej należało ograniczyć do zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja organu pierwszej instancji, wobec wniesienia odwołania oraz nienadania jej przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności, nie ma przymiotu wykonalności. Podlegający obecnie rozpoznaniu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji jest kolejnym wnioskiem tego rodzaju złożonym w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, w związku z czym powinien zostać rozpoznany, stosownie do postanowień art. 61 § 4 p.p.s.a., jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że zmiana postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy za taką zmianą przemawia zmiana okoliczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które przemawiałyby za zmianą prawomocnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23 (zawartego w punkcie 1 postanowienia). Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej dotycząca żądania wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wprost odwołuje się bowiem do uzasadnienia pierwotnego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ta zaś argumentacja, dotycząca ryzyka wszczęcia wobec skarżącej postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu oraz kwestii naruszenia prawa do sądu wskutek ewentualnej deportacji, została uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za niewystarczającą do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Pełnomocnik wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wskazywać, że z innych powodów wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu stwierdzenie, że zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę punktu 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 356/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 4 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.