II OSK 2336/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (sprawozdawca) Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1932/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 13 września 2023 r. nr SKO.415/303/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A.B. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1932/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], dalej: "skarżący", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, dalej: "SKO", z dnia 13 września 2023 r. nr SKO.415/303/2023, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 20 czerwca 2023 r. nr AR-P.6730.14.43.2022.AS oraz zasądził od SKO w Rzeszowie na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.B.. Wyrok zaskarżył w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a to: - art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ustalenie przez sąd, że autor analizy urbanistycznej odstąpił od określenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, w sytuacji gdzie autor analizy wskazał, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 3,20 m do całkowitej wysokości budynku. - art. 61 u.p.z.p. w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez błędne uznanie przez Sąd, że zastosowane odstępstwo i dopuszczenie realizacji budynku z dachem płaskim, w decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie zostało należycie umotywowane, w sytuacji gdzie autor analizy odniósł się do powodów przerwania kontynuacji w zakresie tego parametru architektonicznego. 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania poprzez jego uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie przez Sąd I instancji skargi Stowarzyszenia [...] w sytuacji, gdy wniesienie skargi przez Stowarzyszenie [...] było niedopuszczalne z uwagi na brak uprawnień organu do występowania w sprawie na prawach strony. Wnoszący kasację wniósł o: - uchylenie wyroku I instancji w całości i odrzucenie skargi ewentualnie - uchylenie wyroku I instancji i oddalenie skargi, - zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie kasacyjne przed NSA oraz WSA. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie [...] wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W oparciu o art. 182 § 2 P.p.s.a. wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności rozważyć należy kwestię dopuszczalności skargi, podniesioną w zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie przez Sąd I instancji skargi Stowarzyszenia [...] w sytuacji, gdy zdaniem wnoszącego kasację wniesienie skargi przez Stowarzyszenie [...] było niedopuszczalne z uwagi na brak uprawnień organu do występowania w sprawie na prawach strony. Zarzut ten nie jest zasadny. Najpierw skonstatować można, że oczywistą wadliwością jest określenie Stowarzyszenia jako organu. Odnosząc się zaś do opisu naruszenia oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu kasacji, przypomnieć należy pogląd, z którym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się - jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać jako dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym (patrz: wyrok NSA z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OSK 94/05; wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 191/07; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 329/10; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1621/16). Ponadto, mając na uwadze interes prawny osób, warunkujący legitymację skargową organizacji społecznych, należy wskazać, że może on składać się z bliżej niesprecyzowanego nawet kręgu osób, w szczególności zamieszkujących dany teren, z których każda może mieć interes prawny w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego, realizowany przez działalność organizacji społecznych. Jeżeli więc działanie takiej organizacji następuje w ich interesie oraz mieści się w ramach statutowej jej działalności, to niepodobna odmówić takiej organizacji przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 191/07). W niniejszej sprawie występuje zaś szereg osób uznanych za strony, a zatem osób, których interesu prawnego organy nie zakwestionowały. Istnienia interesu prawnego innych osób nie podważył także skarżący. Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977), dalej: "u.p.z.p." w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MI", poprzez błędne uznanie przez Sąd, że zastosowane odstępstwo i dopuszczenie realizacji budynku z dachem płaskim, w decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie zostało należycie umotywowane, w sytuacji gdzie autor analizy odniósł się do powodów przerwania kontynuacji w zakresie tego parametru architektonicznego. Sam opis naruszenia wskazuje na "przerwanie kontynuacji w zakresie tego parametru architektonicznego". Zasadniczym wymogiem uznania, że mamy do czynienia z nienaruszeniem zasady dobrego sąsiedztwa jest zaś, w myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych. Niezależnie od wypowiedzi inwestora zawartej w opisie naruszenia analizowanego zarzutu, stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o niewystarczającym uzasadnieniu przez autora analizy tak radykalnej odmienności geometrii dachu planowanej zabudowy od geometrii zabudowy występującej na obszarze analizowanym. Do wprowadzania tego rodzaju zmian jest uprawniony planista gminny w ramach władztwa planistycznego, a nie organ wydający decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, związany dyspozycją z art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz § 8 rozporządzenia MI. Należy także zaaprobować stanowisko Sądu pierwszej instancji co do naruszenia przepisów § 7 w związku z § 3 rozporządzenia MI, a więc braku jasnego ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, szczególnie w odniesieniu do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Uzupełniająca analiza urbanistyczna uwzględniła więcej działek mających znaczenie dla wyznaczenia górnej krawędzi elewacji frontowej. Można zgodzić się z tezą organów, według której, wskazanie wysokości całkowitej budynków pozwala na odczytanie wyznaczonego parametru, od 3,20 do: od 6,00-9,00 m. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik ten realizuje wymóg określony w § 7 ust. 1. Jeśli zaś zachodzą podstawy do wyznaczenia wysokości w oparciu o § 7 ust. 3, konieczne jest jasne wskazanie średniej wysokości i uzasadnienie w jakim stopniu wyznaczona wysokość elewacji frontowej nowej zabudowy jest zgodna ze średnią wielkością. Dopuszczenie zaś innej wysokości na podstawie § 7 ust. 4 wymaga, w świetle zasad, o których mowa w § 7 ust. 1 i 3, szczegółowego uzasadnienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja ustalająca warunki zabudowy, uwzględniając wyniki analizy, wymogów tych nie spełnia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. zasądzono od A.B. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania kasacyjnego.