Sygnatura
II OSK 2333/23
Wyrok NSA z 10 marca 2026 r., II OSK 2333/23 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (sprawozdawca) sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 301/23 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz E. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 301/23, po rozpoznaniu skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2023 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr [...] z dnia 5 grudnia 2022 r. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku J. W., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu garaży i boksów magazynowych, przewidzianej do realizacji w Łodzi przy ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] i [...], w obrębie [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. K. - dalej: "skarżąca" - właścicielka nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji. Decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E. K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zawierającą usprawiedliwione podstawy. Jak podniesiono w uzasadnieniu, w przedmiotowej sprawie organ I instancji wyznaczył obszar analizowany w odległości trzykrotnej szerokości frontu działki tj. 96 m (3 x 32 m). Obszar został wyznaczony w sposób prawidłowy, jednak zdaniem Sądu meriti ma rację skarżąca, że przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje wszystkich działek, które powinny zostać poddane analizie, jeżeli chodzi o kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Jak wynika z zestawienia tabelarycznego sporządzonego w ramach analizy urbanistycznej, przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje działki o nr ew. [...], jest to działka zabudowana; działka ta w całości znajduje się w wyznaczonym obszarze analizowanym. Przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje także działek nr ew. [...]. Są to działki, które zostały w niewielkim obszarze przecięte granicami obszaru analizowanego. Jak wynika jednak z orzecznictwa sądów administracyjnych, w przypadku gdy linia rozgraniczająca obszar analizowany "przecina" daną, wyodrębnioną geodezyjnie nieruchomość, w analizie należy uwzględnić powierzchnię całej działki ewidencyjnej, zatem również tę jej część, która położona jest poza obszarem analizowanym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy działka nr ew. [...] i działka nr ew. [...] są działkami zabudowanymi. Powyższe potwierdza zatem, że przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje wszystkich działek, które powinny zostać poddane analizie, co oznacza, że analiza ta została sporządzona nieprawidłowo, czym w istotny sposób naruszony został art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.) – dalej: "u.p.z.p.". Nadto skarżąca zasadnie zarzuciła wystąpienie innych błędów w zestawieniu tabelarycznym sporządzonym w ramach analizy urbanistycznej, jak chociażby błędne przypisanie adresu dla działki nr [...] ("[...]"). W obszarze analizy nie występuje powołana w zestawieniu tabelarycznym działka nr [...] przy ul. [...]. Waga tego zarzutu jest bardzo istotna, ponieważ w oparciu o parametry dz. nr [...] ustalono w sprawie górną granicę wskaźnika powierzchni zabudowy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, chociaż adres działki świadczy, że chodzi tu o dz. nr [...], niemniej błąd ten wskazuje na nieprawidłowość sporządzenia analizy urbanistycznej. Sąd meriti uznał, że ze sporządzonej analizy, wyników analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, a ponadto projektu decyzji nie wynika, że zostały one sporządzone przez osobę uprawnioną. Na wydruku analizy oraz wyników analizy wydrukowano jedynie dane wskazujące kto jest ich autorem. Tymczasem stosownie do treści art. 60 ust. 4 u.p.z.p., sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5 u.p.z.p., albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Z powołanych regulacji wynika, że autorem zarówno projektu decyzji o warunkach zabudowy, jak i analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu otaczającego teren zamierzonej inwestycji, musi być osoba posiadająca szczególne kwalifikacje w zakresie urbanistyki lub architektury. Stanowi to gwarancję odpowiedniego poziomu merytorycznego projektu decyzji, koniecznego dla utrzymania ładu przestrzennego na obszarze pozbawionym planu miejscowego, zgodnie z warunkami określonymi w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. Do projektu decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 60 ust. 4 u.p.z.p., znajdują zastosowanie ogólne zasady sporządzania dokumentów w formie pisemnej, w świetle których podpis autora powinien być umieszczony pod tekstem, co w przypadku dokumentów wielostronicowych oznacza konieczność złożenia podpisu co najmniej na ostatniej stronie. Samo naniesienie adnotacji w formie wydruku komputerowego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie stanowi potwierdzenia opracowania projektu decyzji przez uprawnioną osobę. Załączniki takie nie mają w istocie mocy dokumentu, ponieważ niezbędnym jego elementem jest własnoręczny podpis osoby uprawnionej wraz z jego opieczętowaniem potwierdzającym niezbędne uprawnienia osoby przygotowującej stosowny projekt. Wobec powyższego, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest wymaganego potwierdzenia opracowania projektu decyzji i wyników analizy przez uprawnioną osobę, zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, przesądza to dodatkowo o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego tj.: 1) przepisu art. 60 ust. 4 u.p.z.p w związku z art. 15 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ze sporządzonej analizy, wyników analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, a ponadto projektu decyzji nie wynika, że zostały one sporządzone przez osobę uprawnioną i przez nią podpisane, w sytuacji gdy z akt sprawy przekazanych organowi drugiej instancji wynikało, że wymóg określony w art. 60 ust. 4 w związku z art. 5 u.p.z.p. dotyczący sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jak również analizy i wyników analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy został zachowany w tej sprawie gdyż zostały one sporządzone przez osobę uprawnioną i przez nią podpisane, a więc możliwe było wydanie decyzji o warunkach zabudowy; 2) przepisu art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że bowiem choć organ I instancji wyznaczył obszar analizowany w odległości trzykrotnej szerokości frontu działki tj. 96 m (3 x 32 m) w sposób prawidłowy, to jednak przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje wszystkich działek, które powinny zostać poddane analizie jeżeli chodzi o kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, ponieważ z zestawienia tabelarycznego sporządzonego w ramach analizy urbanistycznej wynika, że nie obejmuje ona działki o nr ew. [...], która jest zabudowana, nie obejmuje działek: nr ew. [...], (które zostały w niewielkim obszarze przecięte granicami obszaru analizowanego, a działka nr ew. [...] i działka nr ew. [...] są zabudowane), w tym zestawieniu tabelarycznym błędnie przypisano adresu dla działki nr [...] ("[...]"), błędnie została wpisana działka nr [...] przy ul. [...], a w oparciu o parametry dz. nr [...] ustalono w sprawie górną granicę wskaźnika powierzchni zabudowy (adres działki wskazuje, że chodzi tu o dz. nr [...]), w sytuacji gdy przeprowadzona analiza urbanistyczna co do zasady obejmuje wszystkie działki, które powinny zostać poddane analizie jeżeli chodzi o kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, co wynika nawet z uzasadnienia wyroku Sądu, gdyż zestawienie tabelaryczne działek do analizy mogło być niepełne ale nie wykluczało to tego, że wszystkie działki w prawidłowo wyznaczonym obszarze zostały poddane analizie, kiedy spór ze skarżącą sprowadza się do tego, ze jej zdaniem na działkach o nr ewid. [...] w obrębie [...] w Łodzi przy ul. [...] b.nr. nie powinno być zabudowy usługowej w postaci zespołu garaży i boksów magazynowych, ale ta funkcja usługowa jak wynika z analizy urbanistycznej nie koliduje z dominującą funkcją mieszkaniową, wobec tego dostrzeżone, ewentualne błędy w zestawieniu tabelarycznym sporządzonym w ramach analizy urbanistycznej nie dyskwalifikują tej analizy, gdyż są nieistotne, bo działka [...] została uwzględniona tylko błędnie zapisana jako dz. nr [...] i w oparciu o tą działkę (prawidłowo [...]) można było ustalić górną granicę wskaźnika powierzchni zabudowy, pominięcie części działek: nr ew. [...] znajdujących się w obszarze wyznaczonym nie miało wpływu na wynik tej analizy, tak samo jak błędne przypisanie adresu dla działki nr [...] ("[...]"), a gdyby teoretycznie próbować przyjąć, że doszło do naruszenia wskazywanych przepisów prawa materialnego to nie miały one wpływu na wynik sprawy i Sąd pierwszej instancji tego wpływu też nie wykazał; II. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 3) przepisu art. 106 § 3 w związku art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 60 ust. 4 i art. 5 u.p.z.p. poprzez wydanie wyroku przez Sąd pierwszej instancji uchylającego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu wątpliwości, co do tego czy sporządzona analiza, wyniki analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, a ponadto sam projekt decyzji o warunkach zabudowy zostały one sporządzone przez osobę uprawnioną i przez nią podpisane, bez przeprowadzenia z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów w tym zakresie, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości Sądu pierwszej instancji i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1, art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2023 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 grudnia 2022 r. ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu garaży i boksów magazynowych, przewidzianej do realizacji w Łodzi przy ul. [...] na działkach o nr ewid. [...] w obrębie [...], z powodu naruszenia przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. bez wyjaśnienia na czym dokładnie polegało naruszenie tych przepisów, w sytuacji gdy brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia naruszenia tych przepisów K.p.a., a zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z wymienionymi wyżej naruszeniami przepisów prawa, na podstawie przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów organu pierwszej instancji dotyczących uprawnień osoby sporządzającej analizę urbanistyczną, wyniki analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz podpisanych przez tą osobę: analizy urbanistycznej, wyników analizy stanowiących załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i projektu decyzji o warunkach zabudowy w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania E. K. wniosła o jej oddalenie, zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz zwrotu kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o pominięcie wniosku skargi kasacyjnej o dopuszczenie dowodu z dokumentów w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 5 pkt 4 u.p.z.p. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Celem przywołanego przepisu jest zagwarantowanie, że analiza urbanistyczna oraz projekt decyzji o warunkach zabudowy zostaną sporządzone przez osoby mające wiedzę specjalistyczną w zakresie architektury lub urbanistyki. Decyzja o warunkach zabudowy stanowi bowiem zwykle podstawę do wydania dalszych rozstrzygnięć w procesie inwestycyjnym, w tym przede wszystkim pozwolenia na budowę (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Należy w szczególności przypomnieć, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane). Równocześnie należy jednak zauważyć, że to nie autor analizy rozstrzyga sprawę ustalenia warunków zabudowy sporządzając wyniki analizy, ale organ administracji publicznej wskazany w art. 60 ust. 1 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji administracyjnej (art. 104 § 1 k.p.a.). Brak jest zatem podstaw do stosowania, w odniesieniu do analizy urbanistycznej, surowych wymagań co do warunków formalnych, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna, w tym co do kwestii podpisu (zob. art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 268a K.p.a.). Analiza urbanistyczna nie jest aktem administracyjnym, ale stanowi dowód w sprawie w postaci dokumentu przedstawiającego ocenę specjalistyczną (zob. art. 60 ust. 4 u.p.z.p.), a więc ma charakter zbliżony do dowodu z opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 535/21, LEX nr 3769220). Organ ma obowiązek poddania tego dowodu, jak każdego innego zgromadzonego w sprawie, ocenie i weryfikacji (art. 80 K.p.a.). Ta ocena i weryfikacja obejmuje, w pierwszej kolejności, kwestię sporządzenia tego dokumentu przez osobę uprawnioną. Pożądanym standardem co do wymogów formalnych analizy urbanistycznej oraz projektu decyzji o warunkach zabudowy powinno być zgromadzenie w aktach dokumentów opatrzonych oryginalnym podpisem autora analizy wraz z kopią dokumentu potwierdzającego spełnienie przez tegoż autora jednego z wymagań kwalifikacyjnych przewidzianych w art. 60 ust. 4 u.p.z.p. Trzeba równocześnie zauważyć, że obowiązujące przepisy nie przewidują wprost obowiązku złożenia własnoręcznego podpisu pod dokumentem analizy, który znajduje się w aktach sprawy, jak również obowiązku dołączenia do akt zaświadczenia o kwalifikacjach autora analizy. Tym samym, w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), organ, a następnie sąd administracyjny, może uznać, że brak oryginalnego egzemplarza analizy podpisanego przez jej autora, podobnie jak brak kopii zaświadczenia kwalifikacyjnego, nie przesądzają jeszcze per se o wadliwości analizy skutkującej koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeżeli całościowa analiza akt administracyjnych nie doprowadzi do jednoznacznej konkluzji, że projekt analizy oraz projekt decyzji został sporządzony przez podmiot uprawniony, przewodniczący wydziału wojewódzkiego sądu administracyjnego (ewentualnie sędzia sprawozdawca), mając na uwadze zasadę skuteczności kontroli sądowej (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 Konstytucji RP) oraz ochronę uzasadnionych interesów inwestora (art. 2 w zw. z art. 64 Konstytucji RP), winien w pierwszej kolejności zażądać uzupełnienia akt administracyjnych sprawy o stosowne dokumenty (art. 62 pkt 1 P.p.s.a.). W toku postępowanie możliwie jest również wydanie w tej sprawie stosownego postanowienia dowodowego przez sąd (art. 106 § 3 P.p.s.a.). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie podjęto wskazanych wyżej czynności dowodowych dotyczących analizy urbanistycznej oraz projektu decyzji. W realiach tej sprawy podejmowanie takich czynności nie było zresztą konieczne, albowiem zgromadzony materiał dowodowy, oceniony całościowo, wraz z załączonymi do skargi kasacyjnej dokumentami organu pierwszej instancji dotyczącymi uprawnień osoby sporządzającej analizę urbanistyczną, pozwalał na przyjęcie domniemania, że warunek z art. 60 ust. 4 został spełniony. W tym miejscu należy przypomnieć, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że nawet brak podpisów organu (osoby działającej w jego imieniu) na załącznikach stanowiących integralną część decyzji o warunkach zabudowy, nie stanowi istotnego uchybienia art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z § 9 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., gdy nie zachodzą wątpliwości, co do związku załącznika z decyzją (por. np. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 1448/19, LEX nr 3344546). Tym bardziej, brak własnoręcznego podpisu pod jednym z dowodów w sprawie ustalenia warunków zabudowy w postaci analizy urbanistycznej oraz brak własnoręcznego podpisu pod projektem decyzji o warunkach zabudowy, nie może, niejako automatycznie, prowadzić do pozbawienia tych dokumentów mocy dowodowej, zwłaszcza jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie domniemania faktycznego co do ich autorstwa, a w sprawie brak jest dowodów pozwalających na obalenie tego domniemania. Jednakże zasadność ww. zarzutów skargi kasacyjnej, co do kwestii autorstwa analizy urbanistycznej nie mogła doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, albowiem pozostałe uchybienia przepisom prawa stwierdzone w zaskarżonym wyroku uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 5a u.p.z.p., w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a (tj. terenu objętego wnioskiem) na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1; przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub drogi wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Wykonanie prawidłowej analizy urbanistycznej ma fundamentalne znaczenie dla sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy. To właśnie w ramach tego opracowania dokonuje się analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. na obszarze, na którym ma powstać nowa zabudowa. Natomiast, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, sporządzona w niniejsze sprawie analiza urbanistyczna zawiera szereg uchybień, które wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, miały charakter istotny, mający wpływ na prawidłowość dalszych ustaleń oraz ocen organów orzekających w sprawie, co do łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a także dotyczących wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w decyzji o warunkach zabudowy (w tym dotyczących wskaźnika zabudowy). Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje wszystkich działek, które powinny zostać poddane analizie jeżeli chodzi o kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Jak wynika z zestawienia tabelarycznego sporządzonego w ramach analizy urbanistycznej przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje działki o nr ew. [...], jest to działka zabudowana, działka ta w całości znajduje się w wyznaczonym obszarze analizowanym. Przeprowadzona analiza urbanistyczna nie obejmuje także działek: nr ew. [...]. Są to działki zabudowane, które zostały w niewielkim obszarze przecięte granicami obszaru analizowanego. Natomiast jak wynika z ugruntowanego stanowiska w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku gdy linia rozgraniczająca obszar analizowany "przecina" daną, wyodrębnioną geodezyjnie nieruchomość, w analizie należy uwzględnić powierzchnię całej działki ewidencyjnej, zatem również tę jej część, która położona jest poza obszarem analizowanym (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2726/15, LEX nr 2340939; por. także: wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., sygn. II OSK 2359/18, LEX nr 2865935). Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał również na inne błędy w zestawieniu tabelarycznym sporządzonym w ramach analizy urbanistycznej, jak chociażby błędne przypisanie adresu dla działki nr [...] ("[...]"). Nadto w obszarze analizy nie występuje powołana w zestawieniu tabelarycznym działka nr [...] przy ul. [...], pomimo że w oparciu o parametry tej właśnie działki ustalono w sprawie górną granicę wskaźnika powierzchni zabudowy. Pomimo, że adres działki wskazuje, iż chodzi tu o dz. nr [...] a nie [...], tym niemniej błąd ten wskazuje na nieprawidłowość sporządzenia analizy urbanistycznej. Należy również zaznaczyć, że organ odwoławczy nie odniósł się do szeregu podnoszonych przez skarżącą zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w tym zawartych w ekspertyzie z dnia 5 grudnia 2022 r., stanowiącej integralną część odwołania, czym, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, naruszył art. 107 § 3 K.p.a. Tak istotne uchybienia zawarte w przeprowadzonej w sprawie analizie urbanistycznej i brak i ich dostrzeżenia przez organ odwoławczy musiały skutkować uchyleniem obydwu w sprawie decyzji, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Tym samym niezasadne okazały się podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd meriti wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na czym polegało naruszenie wskazanych przepisów oraz jakie błędy zostały popełnione przez organ na etapie sporządzania analizy urbanistycznej w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 listopada 2023
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
art. 61 ust. 5a, art. 60 ust. 4, art. 5 pkt 4 · Dz.U. 2022 poz. 503
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1140/25 · 10 marca 2026
Wyrok NSA z 10 marca 2026 r., II OSK 1140/25 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Bd 802/25 · 10 marca 2026
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 marca 2026 r., II SA/Bd 802/25 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Ol 680/25 · 10 marca 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 10 marca 2026 r., II SA/Ol 680/25 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny