II OSK 2321/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. T. P. – C. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 526/23 w sprawie ze skargi A. T. P. – C. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.

ZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 526/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. T. P. – C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka, która na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), w całości zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji i zarzuciła naruszenie: - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., przez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu, którym ten bezpodstawne uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu. W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki postanowienie organu pierwszej instancji nie było obarczone uchybieniami, które nakazywałyby uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., albowiem zakres sprawy który był konieczny do jej wyjaśnienia i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ nie miał tak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i mógł zostać uzupełniony przez organ w ramach postępowania instancyjnego. W oparciu o wyżej wskazane podstawy kasacyjne skarżąca spółka wniosła o zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji normy wynikającej z art. 179a p.p.s.a. ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie zaskarżonego uprzednio postanowienia organu. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz weryfikuje jedynie zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zarzucanych Sądowi I instancji naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie uwzględnił skargi bowiem w istocie w postępowaniu organu egzekucyjnego drugiej instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co więcej podkreślić należy, że organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko zawarte w zażaleniu skarżącej spółki od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M.. W zażaleniu od postanowienia organu powiatowego skarżąca spółka złożyła wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uznając za zasadne argumenty zawarte w zażaleniu organ odwoławczy uchylając zaskarżone postanowienie wskazał, że wyznaczenie terminów przewidzianych w art. 122 § 2 u.p.e.a. jest istotnym elementem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i rolą organu jest wyznaczenie takiego terminu, by realizacja egzekwowanego obowiązku była możliwa i nie traciła charakteru środka przymuszającego do realizacji obowiązku, uznała również za konieczne uzasadnienie kwoty nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Słusznie uznał Sąd I instancji, że wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 albo pkt 2 k.p.a., stanowiłoby w realiach niniejszej sprawy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Nie kwestionując prawa strony postępowania administracyjnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od postanowienia organu odwoławczego, a następnie skargi kasacyjnej to jednak wskazać należy, że argumentacja i wnioski zawarte w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej są całkowicie bezzasadne wobec uwzględnienia w całości przez organ odwoławczy żądań skarżącej spółki. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała też, w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a." Należy podkreślić, że skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy od wykazania, że Sąd I instancji rozpoznając skargę, dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy bądź przekroczył granicę rozpoznawanej sprawy. W odniesieniu do zaskarżonego wyroku zarzut ten jest nieuzasadniony, brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic sprawy rozpoznawanej. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.