II OSK 2296/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2114/21 w sprawie ze skargi W. [...] w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr 1312/21 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dalej "WSA w Warszawie/Sąd I instancji" wyrokiem z 17 maja 2022 r., sygn. VII SA/Wa 2114/21 oddalił skargę W. [...] w W., dalej "W." na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "WINB" z 27 sierpnia 2021 r. nr 1312/21 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej. Zaskarżonym postanowieniem WINB, po rozpatrzeniu zażalenia W., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z 6 lipca 2021 r., nr I0T/173/2021 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, nakładające na W. obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy, od kiedy postanowienie stanie się ostateczne, ekspertyzy stanu technicznego tarasu i kładek stanowiących elementy konstrukcji budynków wielorodzinnych z usługami przy [...] w [...], z podaniem zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w zakresie części tarasu znajdującej się wokół budynku usytuowanego na działce o nr ewid. [...] obr. [...] przy [...] w [...] od strony północnej, zachodniej i południowej do granicy rozdzielającej ten budynek z budynkiem sąsiednim usytuowanym na działce o nr ewid. [...] (przy [...]) wraz z częścią tarasu znajdującą się pomiędzy w/w budynkami wielorodzinnymi, która w całości usytuowana jest na działce o nr ewid. [...] oraz kładką od strony południowej (znajdującą się po stronie budynku usytuowanego na działce o nr ewid. [...]). W., dalej także "skarżąca kasacyjnie" wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, co miało istotny wpływ na treść skarżonego wyroku tj. art. 61, 62 ust. 3, art. 81 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej "Pr. bud.") w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali i art. 48 k.c. poprzez oddalenie skargi, co doprowadziło do powstania obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, pomimo że tarasy i kładki nie stanowią części wspólnej tej nieruchomości, ani nie są objęte zarządem W., a stanowią obiekt będący własnością odpowiednio [...] i Skarbu Państwa, gdyż zostały posadowione na ich gruncie; 2. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść skarżonego wyroku tj. art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez niewezwanie do udziału w sprawie wszystkich podmiotów, które powinny w nim uczestniczyć tj. Skarbu Państwa i [...], gdyż postępowanie dotyczy również tych podmiotów, jako że grunt, na którym posadowione są tarasy i kładki stanowi własność tych podmiotów, a więc są oni zainteresowani udziałem w tym postępowaniu, ponieważ dotyczy to ich praw i interesów. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podczas rozprawy w dniu 23 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie poparł skargę kasacyjną w całości wraz z zarzutami i wnioskami w niej zawartymi. Podkreślił także, że kładka odnośnie której żądano sporządzenia ekspertyzy technicznej nie jest funkcjonalnie związana z całością budynku, a wyłącznie z poszczególnymi lokalami użytkowymi. Obowiązek sporządzenia ekspertyzy nie powinien obciążać W.. Na pytanie Sądu pełnomocnik przyznał, że lokale te wchodzą w skład W.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 183 § 1 p.p.s.a. (aktualny t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że kwestia stanu technicznego tarasu okalającego budynki przy [...] w [...] i kładek oraz konieczność sporządzenia ekspertyzy ich stanu technicznego była już przedmiotem oceny organów i WSA w Warszawie. Wyrokiem WSA w Warszawie z 29 września 2020 r., sygn. VII SA/Wa 2139/19 uchylone zostało poprzednie postanowienie WINB z 15 lipca 2019 r., nr 1291/19, nakładające na W. [...] i W. [...] w W., obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tarasu i kładek stanowiących elementy konstrukcji budynków wielorodzinnych z usługami, z podaniem zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd wojewódzki wskazał wówczas, że nie było podstaw prawnych do obciążenia obu [...] solidarnym obowiązkiem wykonania ekspertyzy. Każdy z budynków zlokalizowany jest bowiem na osobnej działce. Choć istnieje taras łączący oba budynki, to znajduje się on w całości na działce nr [...] – należącej do W. [...]. Przyjęcie odpowiedzialności solidarnej prowadziłoby do sytuacji, że W. zostałyby zobowiązane do wykonania ekspertyzy technicznej również tych elementów budynku, które nie są ich własnością, a częścią innego obiektu budowlanego, położonego na innej nieruchomości. Tymczasem prawidłowe rozstrzygnięcie, powinno polegać na wyszczególnieniu określonych części obiektów, za które odpowiada dana W., co pozwoli na możliwość wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Orzeczeniem tym, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. są związane zarówno rozpatrujące ponownie sprawę organy, jak i orzekający w sprawie Sąd. Przechodząc do analizy skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie, wskazać trzeba, że autor skargi kasacyjnej w zasadzie swoje zarzuty skupia na stanowisku, że taras i kładki służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, stanowiących własność [...]. W. nie jest w związku z powyższym upoważniona do zarządu tymi obiektami, ani tym bardziej do zlecenia przeprowadzenia ekspertyzy stanu budowlanego tych elementów. Zgodnie z treścią art. 62 ust. 3 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W analizowanej sprawie, z materiału dowodowego wynika, że stan techniczny tarasu okalającego budynki i kładek budzi uzasadnione wątpliwości, a zalewanie wodami opadowymi kładek i schodów może spowodować dalszą destrukcję konstrukcji oraz zalewanie pomieszczeń usługowych znajdujących się pod tarasem. Słusznie zatem organy uznały, że zaistniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tarasu i kładek z podaniem zakresu robót niezbędnych do wykonania celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje samej konieczności sporządzenia ekspertyzy, ale fakt, że to na nią nałożony został ten obowiązek. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania jasno wynika, że taras okalający budynek przy [...] w [...], jak i kładki stanowią jego części składowe. To dzięki tym elementom w/w budynek może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Kładki i tarasy służyły od początku obsłudze komunikacyjnej lokali usługowych znajdujących się w budynku W. i powiązane są z nim co najmniej funkcjonalnie tworząc również architektoniczną całość. Za ich utrzymanie w należytym stanie technicznym odpowiada [...]. Jak trafnie wskazał Sąd w zaskarżonym wyroku, częściowe umiejscowienie fragmentu danego obiektu budowlanego poza działką właściciela nie powoduje, że automatycznie powstaje odrębny od budynku obiekt budowlany. Prawidłowo organ prowadzący postępowanie określił tę część obiektów za którą odpowiada W. [...] i tylko co do stanu technicznego tej części zobowiązał skarżącą do przedstawienia ekspertyzy. Chybione są wobec tego zarzuty naruszenia art. 61, 62 ust. 3, art. 81c ust. 1 i 2 Pr. bud. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali i art. 48 k.c. Zarzuty te stanowią w rzeczywistości polemikę z uzasadnieniem prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 29 września 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2139/19, od którego W. nie wywiodła skargi kasacyjnej. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 33 p.p.s.a. Po pierwsze wskazać trzeba, że wskazany przepis podzielony jest na jednostki redakcyjne, tj. paragrafy, zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było wskazanie najmniejszej jednostki redakcyjnej, adekwatnej do zarzucanego naruszenia, czego skarżąca kasacyjnie nie uczyniła. Po drugie prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1259/17, LEX nr 2676862). W. nie ma tym samym legitymacji do podnoszenia zarzutu braku udziału w sprawie Skarbu Państwa i [...]. Przedstawiona powyżej ocena prowadzi do wniosku, iż skarga kasacyjna i jej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu, a Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli jego legalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.