Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2285/22

Wyrok NSA z 15 kwietnia 2025 r., II OSK 2285/22 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
15 kwietnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska-Gągała po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 210/22 w sprawie ze skargi L.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 210/22 oddalił skargę L. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 26 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 16 września 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w [...] (dalej: PINB) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej przy ul. [...] w [...]. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 października 2021 r. ustalono, że w budynku zostały wyodrębnione dwa lokale mieszkalne. Parter budynku z wejściem od strony wschodniej oraz dobudówką zamieszkuje L. Z., natomiast piętro z wejściem od strony zachodniej zamieszkuje M. Z. i R. Z. Właściciele obydwu lokali mają dostęp do przynależnych do tych lokali pomieszczeń w piwnicy. Instalacje grzewcze poszczególnych lokali są rozdzielone. Lokal L. Z. jest ogrzewany kotłem gazowym zlokalizowanym w pomieszczeniu na parterze. Lokal M. Z. i R. Z. ogrzewany jest kotłem na paliwo stale usytuowanym w kotłowni w piwnicy. Dym z kotła w piwnicy odprowadzany jest przewodem dymowym zlokalizowanym w kominie usytuowanym w centralnej części budynku, w ścianie wspólnej obydwu lokali mieszkalnych. Stwierdzono, że na ścianie kominowej na parterze, w lokalu L. Z., widoczne są spękania. W dniu kontroli R. Z. przedłożył protokół z dnia 1 października 2021 r. z dokonanej kontroli okresowej ww. budynku, w którym stan elementów poddanych kontroli został oceniony, jako dobry lub dostateczny bez uwag. W zaświadczeniu nr [...] z dnia 5 października 2021 r. mistrz kominiarski stwierdził drożność przewodów kominowych i prawidłowy ciąg oraz przydatność do dalszej eksploatacji. R. Z. przedłożył także protokoły badania instalacji elektrycznej z października 2021 r. stwierdzające odpowiedni stan instalacji elektrycznej w jego części budynku, zaś w dniu 22 października 2021 r. W. Z. przedłożył protokoły badania instalacji elektrycznej z października 2021 r. stwierdzające odpowiedni stan instalacji elektrycznej w części budynku należącej do L. Z., protokół kontroli instalacji gazowej i urządzeń gazowych z 16 października 2021 r. oraz protokół nr [...] z dnia 16 października 2021 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych. Mistrz kominiarski stwierdził brak kratki nawiewnej instalacji nawiewnej w pomieszczeniu, gdzie ulokowano kocioł gazowy oraz stwierdził, iż ściana kominowa jest popękana. W uwagach i zaleceniach zapisał, że na chwilę obecną użytkowanie przewodu dymowego stanowi zagrożenie i zalecił wstawienie po długości komina wkładu kominowego. Z uwagi na powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w [...] (dalej: PINB) decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b. i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a. nakazał: 1. M. Z., R. Z., i J. B. — właścicielom lokalu mieszkalnego na piętrze z wejściem od strony zachodniej w budynku na działce budowlanej nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w [...], uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kocioł na paliwo stałe zlokalizowany w piwnicy przynależnej do ich lokalu mieszkalnego poprzez wstawienie po długości komina wkładu kominowego lub w inny sposób. Nakazał też, by potwierdzenie wykonanych prac i potwierdzenie szczelności przewodu dymowego sporządzone przez osobę uprawnioną przedłożyć w siedzibie PINB w terminie do 28 stycznia 2022; 2. L. Z., A. Z., W. Z. - właścicielom lokalu mieszkalnego na parterze z wejściem od strony wschodniej w budynku na działce budowlanej nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w [...], wykonanie instalacji nawiewnej do pomieszczenia, w którym zainstalowano kocioł gazowy. Nakazał też, by potwierdzenie wykonanych prac i potwierdzenie sprawności instalacji nawiewnej, sporządzone przez osobę uprawnioną przedłożyć w siedzibie PINB w terminie do 28 stycznia 2022 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. Z. Decyzją z dnia 26 stycznia 2022 r. nr [...] po jego rozpoznaniu orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i nakazał: M. Z., R. Z., J. B., L. Z., A. Z. i W. Z. — właścicielom lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w [...], uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kocioł na paliwo stale zlokalizowany w piwnicy przynależnej do lokalu mieszkalnego na piętrze z wejściem od strony zachodniej poprzez wstawienie po długości komina wkładu kominowego lub w inny sposób oraz wykonanie instalacji nawiewnej do pomieszczenia, w którym zainstalowano kocioł gazowy przynależny do lokalu mieszkalnego na parterze z wejściem od strony wschodniej. Nakazał też, by potwierdzenie wykonanych prac i potwierdzenie sprawności instalacji nawiewnej, sporządzone przez osobę uprawnioną przedłożyć w siedzibie PINB w terminie do 30 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie wskazał na treść art. 66 § 1 pkt 1 i 3 i art. 61 p.b. Następnie podniósł, że jego zastrzeżeń nie budzi zakres nałożonych obowiązków wynikający z protokołu kominiarskiego, jednakże obowiązki te zostały niewłaściwie nałożone na poszczególnych właścicieli mieszkań, w sytuacji gdy wszystkie obowiązki dotyczące części wspólnych budynku powinny być nałożone na wszystkich współwłaścicieli budynku. Kwestie związane z dostępnością poszczególnych elementów budynku i organizacją nakazanych robót pozostają w gestii samych zobowiązanych i nie są przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego. LWINB wydłużył termin wykonania nałożonych obowiązków nie tylko z uwagi na czas jaki upłynął w postępowaniu odwoławczym, ale również z powodu znacznego zakresu nakazanych robot budowlanych. Organ II instancji zwrócił uwagę, że spękany komin i brak wentylacji nawiewnej w pomieszczeniu kotła gazowego mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W tej sytuacji, z uwagi na związany charakter przepisu art. 66 ust. 1 p.b., organ nie miał możliwości odstąpienia od wydania zaskarżonej decyzji lub wydania decyzji o innej treści, niż nakaz wykonania koniecznych robót budowlanych. Skargę na decyzje LWINB wniosła L. Z. podnosząc, że decyzja organu nadzoru budowlanego II instancji jest stronnicza i krzywdząca. Od początku użytkowania budynku do dziś przewód kominowy na paliwo stale był wykorzystywany wyłącznie przez rodzinę R. Z. Stanowiący jej własność lokal mieszkalny na parterze był podłączony do kanału kominowego (od strony wschodniej) a od 1990 r. do 2009 r. był ogrzewany piecem gazowym, zaś od 2010 r. jest ogrzewany piecem kondensacyjnym z kominem powietrzno - spalinowym z wylotem kominowym ulokowanym w ścianie zewnętrznej. PWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik skarżącej L. Z. podtrzymał skargę, do której przychylili się uczestnicy postępowania w osobach A. Z. i W. Z., natomiast uczestnicy postępowania: M. Z., J. B. i R. Z. wnieśli o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, z określeniem terminu wykonania obowiązku, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Brzmienie przepisu nie pozostawia wątpliwości, że wyraża on normy prawne o charakterze związanym. Zaś z przepisu art. 61 p.b. wynika obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.b. Te zasady obejmują nakaz użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznymi i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art. 5 p.b. Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nieprawidłowości w stanie technicznym części budynku przy ulicy [...] w [...] zostały opisane w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych, spalinowych i wentylacyjnych nr [...] z dnia 16 października 2021 r. sporządzonym przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. Z protokołu tego wynikało, że ściana kominowa jest na wysokości lokalu mieszkalnego L. Z. popękana i na chwilę obecną użytkowanie przewodu dymowego stanowi zagrożenie oraz zaleca się wstawienie na długości komina wkładu kominowego. Przy takich dowodach i jednoznacznie brzmiącym przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b, organ nadzoru budowlanego musiał wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nakaz powyższy musiał być skierowany do wszystkich sześciu współwłaścicieli budynku mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w [...], albowiem przewody kominowe i wentylacyjne zawsze należą do części wspólnej nieruchomości, na której doszło do wyodrębnienia odrębnych własności poszczególnych lokali. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła L. Z. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za organem II instancji, że uszczelnienie przewodu dymowego, do którego podłączony jest kocioł na paliwo stałe, zlokalizowany w piwnicy, przynależnej do lokalu mieszkalnego M. Z., R. Z. i J. B. poprzez wstawienie po długości komina wkładu kominowego ma być wykonane przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie tylko tych, którzy z tego wkładu kominowego będą korzystać, a zatem obciążenie kosztami prac pozostałych współwłaścicieli nie jest zasadne, gdyż wkład kominowy, którego zamontowanie nakazano, nie jest częścią wspólną budynku; 2) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), dalej: u.w.l., poprzez przyjęcie, że wkład kominowy, którego zamontowanie ma być wykonane, jest częścią wspólną nieruchomości, której obowiązek wstawienia obciąża wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, podczas gdy nieruchomość wspólna to, w rozumieniu u.w.l., część budynku lub grunt, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli mieszkań lub pomieszczeń, zatem do części wspólnych nieruchomości zaliczyć można m.in. ściany zewnętrzne, ściany nośne, fundamenty, piwnice, strychy, dach, kominy, pralnie, suszarnie klatki schodowe, przewody, korytarze, bramy, windy, a także instalacje centralnego ogrzewania, instalacje wodne, kanalizacyjne czy elektryczne, a nie wkład kominowy; 3) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a., poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący, dokonanie jego błędnej oceny i przyjęcie, że organ prawidłowo uznał, że nakazanie wykonania robot budowlanych wszystkim współwłaścicielom w pełni odpowiada prawu, co skutkowało zaniechaniem wszechstronnego i rzetelnego wyjaśnienia sprawy, gdy w odstępie kilku dni dwóch mistrzów kominiarskich wydało skrajnie odmienne opinie co do stanu przewodów kominowych, ponadto nie wzięto pod uwagę faktu, że wkład kominowy - a na jego wstawieniu polegać ma uszczelnienie przewodu dymowego - nie jest częścią wspólna nieruchomości, a więc jego wstawienie nie może obciążać wszystkich współwłaścicieli. Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę uczestnicy postępowania J. B., M. Z. i R. Z. wnieśli o jej oddalenie. W pismach procesowych z 19 października 2022 r. W. Z. i A. Z. poparli skargę kasacyjna L. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia niewłaściwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., poprzez obciążenie kosztami uszczelnienia przewodu dymowego wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], gdzie w opinii strony napraw powinni dokonać M. Z., R. Z. i J. B., gdyż do ww. przewodu podłączony jest kocioł na paliwo stałe przynależny do lokalu ww. osób. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo (pkt 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis art. 66 ust. 1 p.b. konkretyzuje obowiązki w zakresie użytkowania obiektów budowlanych wynikające z art. 5 ust. 2 i art. 61, które odnoszą się do fazy poprojektowej i powykonawczej procesu inwestycyjnego obejmującej już wyłącznie użytkowanie. Zarówno art. 61 p.b., jak i art. 66 ust. 1 p.b. zmierzają do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, dlatego ten ostatni przepis znajduje zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który następnie wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Umiejscowienie przepisu art. 66 ust. 1 p.b. w rozdziale 6 poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych potwierdza i wymaga, aby przepis ten stosować wyłącznie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych (argumentum a rubrica; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2018 r., II OSK 861/16). Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 p.b. stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być związany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny oddzielać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Warto przy tym zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b. jest mowa o obiekcie, który może zagrażać życiu lub zdrowiu itd., natomiast w art. 61 pkt 2 p.b. (wskazywanym jako norma do której odwoływać należy art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b.) jest mowa o uszkodzeniu obiektu mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia itd. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 2285/21 LEX nr 3827253). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] – tj. nieodpowiedni stan przewodu dymowego – stwierdzono przede wszystkim na podstawie protokołu nr [...] z dnia 16 października 2021 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych, spalinowych, wentylacyjnych, który został sporządzony przez mistrza kominiarskiego A. S. (nr upr. [...]). Stwierdzono brak kratki nawiewnej w pomieszczeniu kotłowni. W uwagach i zaleceniach mistrz kominiarki wskazał, że ściana kominowa jest popękana – na chwilę obecną użytkowanie przewodu kominowego stanowi zagrożenie. Zaleca się wstawienie po długości po długości komina wkładu kominowego. Analiza dokumentu wskazuje, że przewód dymowy znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym z powodu jego zużycia, co jednocześnie spowodowało niebezpieczeństwo jego dalszej eksploatacji. W sprawie zatem bezspornie wystąpiły dwie przesłanki (określone w pkt 1 i 3 zaskarżonego przepisu) do zastosowania art. 66 ust. 1 p.b. Ubocznie, wskazać należy, że wystarczające jest zaistnienie chociażby jednej z przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 i nie muszą one wystąpić łącznie, gdyż przepis ma charakter wynikowy. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 u.w.l., poprzez niezasadne w ocenie skarżącej kasacyjnie przyjęcie, że wkład kominowy, którego zamontowanie ma być wykonane, jest częścią wspólną nieruchomości. Z powyższym nie sposób się zgodzić. Powyższy przepis stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Można wyróżnić dwie kategorie elementów wchodzących w skład nieruchomości wspólnej. Pierwszą z nich stanowią elementy obligatoryjne, czyli takie, które wchodzą w skład nieruchomości wspólnej z mocy prawa. Stanowią je grunt oraz części składowe budynku, które ze swej natury nie mogą przynależeć do poszczególnych lokali, gdyż funkcjonalnie służą wszystkim właścicielom (np. kotłownia, winda, ciągi instalacyjne). Gdyby zostały one przyłączone do lokalu na podstawie umowy, to będzie ona, z mocy prawa, w tym zakresie nieważna. Ponadto pewne elementy konstrukcyjne budynku, takie jak ciągi instalacyjne czy ściany nośne, pomimo że są usytuowane w lokalu stanowiącym odrębną własność lub przebiegają przez niego, to jednak ta lokalizacja nie przesądza o ich statusie prawnorzeczowym. Ze względu na ich funkcję czy przeznaczenie pozostają one nadal w strukturze nieruchomości wspólnej, ponieważ ich brak powodowałby dysfunkcję całego kompleksu budynkowego. Ich wyłączenie z nieruchomości wspólnej mogłoby prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa prawidłowego użytkowania całego obiektu mieszkaniowego (patrz I. Szymczak (red.) (w:): "Własność lokali. Komentarz, wyd. II", LEX/el. 2023, art. 3 pkt. 2). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w tym miejscu na ugruntowana linię orzeczniczą, w myśl której kominy i przewody wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego kanału przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do konkretnego lokalu w znaczeniu prawnym (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2547/17, LEX nr 3044034). Wydając decyzję z nałożeniem obowiązków na współwłaścicieli obiektu na podstawie art. 66 p.b., organ nie kieruje się wielkością udziałów we współwłasności. Sprawy ewentualnego rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Nakładając decyzją wyżej wymienione obowiązki, organ nie ma również na uwadze względów ekonomicznych podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązków wynikających z tej decyzji. Ratio legis art. 66 ust. 1 p.b. polega na jak najszybszym usunięciu stanu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego. Dlatego przepis ten nie uzależnia nałożenia stosownego obowiązku (nakazu) od tego kto spowodował taki stan, jak i kto powinien ponieść koszty związane z wykonaniem nakazu. Nie zamyka to jednak współwłaścicielom prawa do dochodzenia wzajemnych roszczeń z tego tytułu, ale już na zasadach ogólnych wynikających z prawa cywilnego (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2011 r. nr II OSK 480/10 LEX nr 1080315 i z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1626/15 LEX nr 2287233). Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie. Artykuł 7 k.p.a. formułujący zasadę prawdy obiektywnej obliguje organ do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Niemniej przepis ten, którego naruszenie zarzucono nie stanowi źródła obowiązku badania wszystkich okoliczności, które w jakikolwiek sposób potencjalnie oddziałują na wynik postępowania. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Swobodna ocena dowodów, aby nie miała charakteru dowolnego, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, a ustalenia przyjęte przez organ powinny zostać we właściwy sposób ujawnione w treści uzasadnienia, które powinno spełniać wymagania art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 688/23, LEX nr 3849122). Skarżąca kasacyjnie upatruje przede wszystkim błędów w interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, porównując treść zaświadczenia nr [...] z 5 października 2021 r. sporządzonego przez mistrza kominiarskiego K. L., w którym stwierdzono drożność przewodów kominowych z protokołem nr [...] z 16 października 2021 r., stwierdzającym nieodpowiedni stan techniczny przewodu kominowego. Jak słusznie zauważył organ I instancji – obydwa protokoły nie są ze sobą sprzeczne pomimo odmiennych wniosków. Fakt ten wynika z tego, że mistrz kominiarski A. S. nie oceniał szczelności przewodu dymowego od strony lokalu skarżącej kasacyjnie. Spostrzeżenia te i wnioski Naczelny Sad Administracyjny uznaje za własne wskazując jednocześnie, że jeżeli organ uzyskał stosowny dowód, to skarżąca w związku ze swoimi twierdzeniami nie może oczekiwać, że postępowanie organu będzie wyłącznie nakierowane na udowodnienie jej tez. Taki "obowiązek" organów administracyjnych nie wynika z przepisów prawa. (patrz wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2465/21 LEX nr 3759949). W niniejszej sprawie uzyskanie stosownego dowodu w świetle art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 k.p.a. było wystarczające do podjęcia przez organy rozstrzygnięcia, a jeżeli skarżąca kasacyjnie uważa inaczej, to powinna przedstawić kontrdowód na poparcie swoich twierdzeń. Taka jest bowiem istota prawa procesowego, w tym prowadzonego na podstawie k.p.a., ponieważ stosowna inicjatywa dowodowa jest przyznana także podmiotom biorącym udział w postępowaniu, a nie tylko - organom. Dlatego nie można oczekiwać, że organ administracyjny powinien uwzględnić wszystkie wnioski dowodowe skarżącej, w sytuacji gdy organ ocenił, że zebrany materiał dowodowy jest już wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stąd właściwy w tym zakresie pozostaje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 października 2022
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący/ Paweł Miładowski Piotr Broda /sprawozdawca/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny