Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2225/24

II OSK 2225/24 - Wyrok NSA z 2025-05-22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 286/24 w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie nr 1082/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. znak WSE.7722.49.2023.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 286/24, oddalił skargę P. N. (dalej jako "skarżący) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. nr 1082/2023 znak: WSE.7722.49.2023.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją z dnia 8 lipca 2016 r., nr 146/2016 znak: PINB.7355.II.124.MG.2015.MB nakazał skarżącemu dokonać rozbiórki obiektu budowlanego p.n. "[...]" znajdującego się na działce nr ew. [...] w [...]. Decyzją z dnia 18 lipca 2017 r., znak: WOB.7721.561.2016.KKAD, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1272/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ww. decyzję organu odwoławczego, a wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2103/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. Upomnieniem z dnia 14 września 2022 r. PINB w Suchej Beskidzkiej wezwał skarżącego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr 146/2016 z dnia 8 lipca 2016 r., a następnie wystawił tytuł wykonawczy z dnia 5 lipca 2023 r. Skarżący 18 lipca 2023 r. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, jako podstawę prawną wskazując art. 33 § 1 i § 2 pkt 2, 3, 4, 5 oraz 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak: PINB.3300.3.MG.2023.MMŁ, PINB w Suchej Beskidzkiej na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, art. 17 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz.479 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.) oddalił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym TW-2 Nr PINB.3300.3.MG.2023.MMŁ., wystawionym w dniu 5 lipca 2023 r. W związku z zażaleniem skarżącego Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. znak: WSE.7722.49.2023.MZEG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682.), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany powołał się na nieobowiązujące już (od sierpnia 2020 r.) brzmienie art. 33 u.p.e.a., w którym określone zostały okoliczności stanowiące podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ uznał, że pomimo nieprzytoczenia precyzyjnej podstawy prawnej zarzutów, treść pisma z dnia 18 lipca 2023 r. pozwala stwierdzić, że intencją zobowiązanego było zgłoszenie zarzutów opartych na art. 33 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz że okolicznościami, które w ocenie zobowiązanego uzasadniają zarzuty są: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, błąd co do osoby zobowiązanego, oraz brak w tytule wykonawczym, za który zobowiązany poczytuje pominięcie w treści tytułu decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zamknięty katalog zdarzeń uzasadniających skorzystanie ze środka zaskarżenia, jakim jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawarty w art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ stwierdził, że spośród okoliczności wskazanych w piśmie z dnia 18 lipca 2023 r., jedynie błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) może być uznany za zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Pozostałe dwie okoliczności tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a. nie są podstawami zarzutów, ale przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionymi odpowiednio: w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zauważył, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być badane wyłącznie w trybie art. 59 u.p.e.a., który jest trybem odrębnym od trybu zarzutów. Organ rozpatrzył sprawę wyłącznie pod kątem zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Odnosząc się do tego zarzutu organ podał, że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, P. Przybysz, Wyd. 4, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 153). Wykazanie tożsamości osoby wskazanej w tytule wykonawczym jako zobowiązany z adresatem orzeczenia, stanowiącego podstawę do wystawienia tegoż tytułu, przesądza zatem, co do zasady, o bezzasadności ww. zarzutu (poza przypadkami przejścia egzekwowanego obowiązku na następcę prawnego adresata decyzji, do którego dochodzi przed wszczęciem egzekucji). Organ stwierdził, że w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2023 r., zobowiązanym jest P. N. i to na nim jako na adresacie decyzji PINB z dnia 8 lipca 2016 r. nr 146/2016 (utrzymanej w mocy decyzja MWINB w Krakowie z dnia 18 lipca 2017 r.) spoczywa obowiązek wykonania rozbiórki. W świetle powyższego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należało uznać za niezasadny. Odnośnie do kwestionowania ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej, którą nałożono na zobowiązanego nakaz rozbiórki organ wskazał, że weryfikacja decyzji ostatecznej możliwa jest jedynie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. Weryfikacji takiej nie może natomiast prowadzić organ egzekucyjny w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego. W wyniku rozpoznania skargi skarżącego na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd przywołał treść art. 33 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w podaniu zobowiązanego z dnia 18 lipca 2023 r. zawarto tylko jedną okoliczność wymienioną w art. 33 § 2 u.p.e.a. tj. błąd co do osoby zobowiązanego, która może być uznana za zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i tym samym rozpatrzony w trybie art. 33 u.p.e.a., w brzmieniu po nowelizacji. Pozostałe okoliczności tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, za który zobowiązany poczytuje pominięcie w treści tytułu decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję PINB o nałożeniu egzekwowanego obowiązku, nie mogą być aktualnie podstawami zarzutów, natomiast są przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego, ocenianymi w odrębnym postępowaniu przez organ egzekucyjny, a nie wierzyciela. Wskazanie innych przyczyn przez zobowiązanego niż wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., nie uprawnia zatem organu do rozpatrzenia takich zarzutów. Zasadnie zatem organy oceniły, że pozostałe dwie okoliczności powołane przez zobowiązanego w jego piśmie z dnia 18 lipca 2023 r. tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., nie są podstawami zarzutów, ale przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionymi odpowiednio: w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.. Sąd zauważył, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego badane być mogą wyłącznie w trybie art. 59 u.p.e.a., który jest trybem odrębnym od trybu zarzutów. Kompetencja do badania oraz rozstrzygnięcia w drodze postanowienia o istnieniu lub też braku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 u.p.e.a., przysługuje nie wierzycielowi (jak w przypadku zarzutów – z art. 34 § 2 u.p.e.a.), ale organowi egzekucyjnemu ( art. 59 § 4 u.p.e.a.). Sąd uznał, że pozostałe podniesione w skardze kwestie nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w sprawie zgłoszonych zarzutów, bo tylko treść zgłoszonego zarzutu stanowi treść żądania wiążącą organ egzekucyjny w kontrolowanej sprawie. Postępowanie w sprawie zarzutów toczy się w takim zakresie, jaki określony został ściśle przez zobowiązanego poprzez zgłoszenie konkretnych zarzutów. Zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego, nadto z terminem siedmiodniowym do ich zgłoszenia. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części, i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty. Skoro zatem skarżący podniósł okoliczności nie mieszczące się w katalogu zarzutów egzekucyjnych z art. 33 § 2 u.p.e.a., to kwestie takie nie mogą być obecnie przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w sprawie zgłoszonych zarzutów. W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie nie stwierdziły błędu co do osoby zobowiązanego. Zachodzi bowiem tożsamość osoby wskazanej w tytule wykonawczym z adresatem decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu. Niewątpliwie zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2023 r. nr PINB.3300.3.MG.2023.MMŁ - jest P. N., jak również P. N. jest adresatem decyzji PINB w Suchej Beskidzkiej nr 146/2016 z dnia 8 lipca 2016 r. znak: PINB.7355.II.124.MG.2015.MB, utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr 511/2017 z dnia 18 lipca 2017 r. znak: WOB.7721.561.2016.KKAD. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd podkreślił, iż zarzut skarżącego, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, uszczegółowiony jako brak możliwości wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na niesprecyzowanie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, ma na celu w rzeczywistości zakwestionowanie prawidłowości decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. Środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu, w tym zarzuty do postępowania egzekucyjnego, mają na celu ochronę zobowiązanego wyłącznie w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że nie służą weryfikacji ostatecznych decyzji. Powyższą zasadę wyraża wprost art. 29 § 1 u.p.e.a. stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie dokonuje także oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej. Decyzje ostateczne, zgodnie z zasadą trwałości takich decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a., mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych, w przypadkach przewidzianych w K.p.a. Środki odwoławcze w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być też traktowane jako kolejne instancje w postępowaniu rozpoznawczym. Sąd wyjaśnił, że w przypadku, gdy decyzją ostateczną utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, niepowołanie decyzji ostatecznej w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji, nie ma znaczenia prawnego dla istnienia egzekwowanego obowiązku. W ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, wykonaniu nie podlega bowiem decyzja ostateczna, ale obowiązek wynikający z decyzji ostatecznej. W myśl art 2 § 1 oraz art 3 § 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki i stosuje się ją do obowiązków. Powołanie zatem w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji decyzji nieostatecznej w sytuacji, gdy decyzja ostateczna nakłada na adresata decyzji dokładnie taki sam obowiązek, jaki nałożony był decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy tą pierwszą decyzją, pozostaje bez wpływu na kształt obowiązku ciążącego na adresacie decyzji obu instancji. Obowiązek wynikający z obu decyzji będzie bowiem taki sam. To zaś w przypadku, gdy postępowanie egzekucyjne w administracji służy urzeczywistnieniu obowiązku, nie pozwala przyjąć tezy, że uchybienie formalne, jakim w istocie jest powołanie w tytule wykonawczym decyzji nieostatecznej, miało znaczenie prawne dla bytu postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6.05.2015 r., sygn. aktu SA/Kr384/15). P. N. reprezentowany wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art.7, art. 7a i art. 8 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady uwzględnienia słusznego interesu obywatela i zasady zaufania do organów państwa, co w konsekwencji wpłynęło na nieuwzględnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutu braku możliwości wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na niesprecyzownie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oraz wskazanie w tytule wykonawczym jedynie decyzji organu jednej instancji oraz nieuwzględnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie osoby zobowiązanej tj. skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja, która w ocenie skarżącego kasacyjnie czyni podniesione względem wyroku zarzuty uzasadnionymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd miał obowiązek zbadać czy organy zasadnie odmówiły uwzględnienia zarzutu skarżącego złożonego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez PINB w Suchej Beskidzkiej na podstawie tytułu wykonawczego z 5 lipca 2023 r. w celu wyegzekwowania obowiązku stwierdzonego w ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 8 lipca 2016 r. znak: PINB.7355.II.124.MG.2015.MB nakazującej P. N. dokonać rozbiórki obiektu budowlanego p.n. "[...]" znajdującej się na działce nr ew. [...] w [...]. Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia miało ustalenie czy zarzuty wniesione w piśmie skarżącego z 18 lipca 2023 r. w zakresie toczącego się postępowania egzekucyjnego były skuteczne. Jak wynika z pisma skarżącego z 18 lipca 2023 r. stanowiącego zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżący powołał się na zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, który odpowiadał treści art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., błąd co do osoby zobowiązanego z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. a także na pominięcie w treści tytułu wykonawczego decyzji organu II instancji, co odpowiada normie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., czyli niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Ponownie podkreślić należy, że wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wyłącznym uprawnieniem zobowiązanego, którego dotyczy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym i może on kwestionować toczące się postępowanie egzekucyjne takim właśnie środkiem zaskarżenia. Jednak nie może podnosić w nim wszystkich uwag jakie ma w stosunku do prowadzonej egzekucji bowiem ustawodawca w art. 33 § 2 u.p.e.a. stworzył katalog zamknięty podstaw jakich mogą dotyczyć kierowane do postępowania egzekucyjnego zarzuty. Wskazanie innych okoliczności uniemożliwia rozpoznanie zarzutów bowiem wówczas dochodzi do niedopuszczalności tych zarzutów. Zatem zobowiązany formułując zarzuty ma obowiązek wskazać na takie okoliczności, które odpowiadać będą sytuacjom enumeratywnie wymienionym w art. 33 § 2 u.p.e.a. jako sformalizowane podstawy prawne zarzutów. W niniejszej sprawie organy jaki i Sąd I instancji po analizie treści zgłoszenia zarzutów przez skarżącego pismem z 18 lipca 2023 r. słusznie zauważyli, że jedyną prawidłowo powołaną podstawą jest błąd co do osoby zobowiązanego wskazany w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Zatem tylko w tym zakresie organy i Sąd sformułowały merytoryczną ocenę podniesionego zarzutu, przy czym uznały go za niezasadny albowiem w istocie w okolicznościach sprawy do błędnego wskazania osoby zobowiązanego nie doszło. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że pozostałe okoliczności tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, za który zobowiązany poczytuje pominięcie w treści tytułu decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję PINB o nałożeniu egzekwowanego obowiązku, nie mogły stanowić podstawy zarzutów. W istocie okoliczności te są przesłankami z art. 59 u.p.e.a. tj. przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego, ocenianymi w odrębnym postępowaniu przez organ egzekucyjny, a nie wierzyciela. Wskazanie przyczyn odmiennych niż wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., uniemożliwiło organowi rozpatrzenie tak sformułowanych zarzutów. Wobec tego zasadnie organy uznały, że nie wskazano prawidłowych podstaw zarzutów i organ musiał ograniczyć się do zbadania tylko jednego z nich art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Pozostałe zarzuty jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione odpowiednio: w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. podlegały rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, gdzie to wyłączną kompetencją organu egzekucyjnego byłaby ocena ich zaistnienia w sprawie. Zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego może nastąpić w dwojakiej sytuacji. Może do niego dojść kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli takiej błędnie określonej osobie tytuł wykonawczy oraz pouczyli ją o prawie zgłoszenia zarzutów. Jako powyższy błąd uznać należy także sytuację wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Weryfikacja stwierdzonego błędu sprowadza się do porównania danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zaistnienie różnicy w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W ocenie NSA, Sąd słusznie uznał, że żadna z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie miała miejsca i wobec tego zarzut należało oddalić jako bezzasadny. W istocie zachodziła bowiem tożsamość osoby wskazanej w tytule wykonawczym z adresatem decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2023 r. nr PINB.3300.3.MG.2023.MMŁ, zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym do wykonania obowiązku niepieniężnego z decyzji z 8 lipca 2016 r. nr 146/2016 o nakazie rozbiórki jest P. N.. Jest on również adresatem decyzji PINB w Suchej Beskidzkiej z dnia 8 lipca 2016 r. Nr 146/2016 znak: PINB.7355.II.124.MG.2015. MB, utrzymanej w mocy decyzją MWINB z dnia 18 lipca 2017 r. znak: WOB.7721.561.2016.KKAD, którą nakazano rozbiórkę obiektu. Wobec tego organy jak i Sąd I instancji nie miały wątpliwości, że nie doszło do naruszenia art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a, a zatem należało oddalić tak sformułowany zarzut. Wskazywana przez skarżącego niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz pominiecie w treści tytułu wykonawczego decyzji organu II instancji nie mogły stanowić zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym bowiem takich zarzutów nie przewidywał art. 33 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu z chwili orzekania przez organ odwoławczy czyli według stanu na 22 grudnia 2023 r. Słusznie podniesiono, że tak sformułowane zastrzeżenia odpowiadają przesłankom umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. Jednak o umorzeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny orzeka w odrębnym postępowaniu a nie przy okazji rozpoznawania zarzutów. Zatem organ nie mógł rozpoznać tych przesłanek w ramach rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i poza wskazaniem, że należy je kwalifikować jako podstawy umorzenia postępowania nie wypowiadał się odnośnie ich zasadności. Skarżący kasacyjnie podnosi, że organy jak i Sąd I instancji nie rozważyły wszystkich zarzutów podniesionych w zgłoszeniu zarzutów z 18 lipca 2023 r. Jednak, w ocenie NSA, taka sytuacja nie miała miejsca. Okoliczności kwalifikowane jako podstawy zarzutów z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.) i z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu prawa) zostały zbadane i uznano, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zdaniem NSA, obowiązek określony w tytule wykonawczym odpowiadał treści obowiązku wskazanego w decyzji rozbiórkowej PINB w Suchej Beskidzkiej z 8 lipca 2016 r. następnie utrzymanej w mocy decyzją MWINB z 18 lipca 2017 r. Niewątpliwie tytuł wykonawczy w rubryce B nr 5 opisuje obowiązek jako rozbiórka obiektu budowlanego p.n. "[...]" położonego na działce nr [...] w [...] wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowani przestrzennego dla obszaru obejmującego wieś [...]. W istocie jest to obowiązek, którego dotyczyła decyzja rozbiórkowa będąca podstawą wydania tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny precyzyjnie i prawidłowo wskazał podlegający egzekucji obowiązek i nie było w tym zakresie żadnych wątpliwości. Wobec tego w stanie sprawy niezasadny był zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. Również nie wystąpiło wadliwe określenie obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. bowiem zakres nakazu rozbiórki formułował organ a nie przepis prawa. Nie można też było mówić o niewykonalności obowiązku albowiem okoliczność, że skarżący nie ma tytułu prawnego do nieruchomości nie oznacza automatycznie, że obowiązek rozbiórki stał się niewykonalny. Skarżący kasacyjnie nie wykazał, że właściciel tej nieruchomości uniemożliwi mu wykonanie tego obowiązku. Kwestię tą rozstrzygnął WSA w Krakowie w wyroku dotyczącym nakazu rozbiórki tj. wyroku z 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1272/17 oddalającym skargę. Stwierdził wówczas, że "bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji wobec faktu, że inwestor nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie będzie mógł jej wykonać. Słusznie MWINB wskazał na treść art. 52 ustawy Prawo budowlane, który wśród możliwych adresatów nakazu rozbiórki wymienia inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Już samo takie sformułowanie omawianego przepisu świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. Dodatkowo w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób ustalić właściciela nieruchomości, a jedynie osoby władające gruntem. W tej sytuacji nakazanie rozbiórki inwestorowi było prawidłowe i nie można mówić o niewykonalności zaskarżonej decyzji.". Również Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2103/18, którym oddalił skargę kasacyjną skarżącego odnośnie do decyzji rozbiórkowej w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził m.in., iż: "wyznaczenie skarżącego przez organ nadzoru budowlanego, jako zobowiązanego do wykonania rozbiórki było następstwem ustalenia, że jest on inwestorem. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. póz. 1332; dalej: Prawo budowlane) organ nadzoru budowlanego orzekający o nakazie rozbiórki może wskazać jako zobowiązanego do jej wykonania inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Treść art. 52 Prawa budowlanego świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. W niniejszej sprawie organy nadzoru obu instancji, mając m.in. na uwadze nieuregulowany stan prawny nieruchomości, wykazały zasadność obciążenia skarżącego, będącego inwestorem przedmiotowego obiektu, obowiązkiem jego rozbiórki. Inwestor, jako podmiot zobowiązany do wykonania rozbiórki na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 48 ust. l Prawa budowlanego, nie musi legitymować się tytułem własności nieruchomości, na której w sposób samowolny zrealizowano obiekt budowlany podlegający rozbiórce. To organ nadzoru budowlanego decyduje w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zobowiązanym do nakazu rozbiórki ma być inwestor, czy ewentualnie właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego. Podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane nie ma wpływu na wykonalność decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, natomiast potwierdza brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej". Wobec tego zarzut kwestionujący wykonalność nakazu rozbiórki tym, że skarżący nie jest właścicielem działki gdzie znajduje się obiekt przewidziany do rozbiórki nie świadczy o niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Ponadto jak słusznie zauważa organ odwoławczy akta przedmiotowej sprawy nie wskazują, by po zapadnięciu w/w wyroków, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaszły takie okoliczności, które by uzasadniały przejście obowiązku z adresata decyzji PINB nr 146/2016 z dnia 8 lipca 2016 r. znak: PINB.7355.II.124.MG.2015.MB, P. N., na inną osobę lub innego rodzaju podmiot. Również sam zobowiązany w treści pisma formułującego zarzuty, jak i w treści skierowanego do MWINB pisma z dnia 23 sierpnia 2023 r. zawierającego zażalenie na postanowienie PINB nr 114/2023 z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak: PINB.3300.3.MG.2023.MMŁ w przedmiocie oddalenia zarzutu nie wskazał na takie zdarzenia. O wadliwości wskazania obowiązku nałożonego na skarżącego i poddanego egzekucji administracyjnej nie świadczy wskazanie w tytule wykonawczym oznaczeń identyfikujących decyzję PINB w Suchej Beskidzkiej z 8 lipca 2016 r. Nr PINB.7355.II.122.MG.2015.MB bowiem wobec utrzymania w mocy tej decyzji przez MWINB decyzją z 13 czerwca 2017 r. a następnie prawomocnego oddalenia skargi na tą ostatnią decyzję przez WSA w Krakowie wyrokiem z 11 lutego 2018 r. sygn. akt II SA.Kr 1092/17 w związku z wyrokiem NSA z 13 października 2021 sygn. akt II OSK 2599/18 oddalającym skargę kasacyjną, obowiązek został sformułowany w sposób ostateczny tak jak opisuje go decyzja organu I instancji. Wskazywanie w tytule egzekucyjnym decyzji organu II instancji nie miało uzasadnienia skoro decyzja te nie modyfikowała obowiązku a utrzymywała w mocy decyzję, która go określiła. W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie uznał, że organ postąpił zgodnie z prawem wydając postanowienie o oddaleniu zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 września 2024
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Anna Szymańska Anna Żak /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny