Sygnatura
II OSK 2210/23
II OSK 2210/23 - Wyrok NSA z 2026-02-12
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1529/22 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr SKO.4103.80.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 16 czerwca 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1529/22, oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 18 sierpnia 2022 r., nr SKO.4103.80.2022, umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z 21 kwietnia 2022 r., nr 226, ustalającej sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu o powierzchni 810 m2 obejmującego działkę nr [...] i część działki nr [...] z obrębu [...], położonego w Częstochowie przy (...), dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku wielorodzinnego polegającą na dobudowie zewnętrznej windy osobowej od strony południowej, wraz z niezbędną zmianą konstrukcji dachu i niezbędną infrastrukturą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., stwierdziło, że odwołującej się nie przysługuje status strony w sprawie warunków zabudowy dla opisanej inwestycji, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego ze względów podmiotowych w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie odnośnie braku legitymacji procesowej skarżącej w przedmiotowym postępowaniu. Sąd uznał, że skarżąca legitymuje się prawem odrębnej własności lokali w opisanym budynku, z którym pozostaje związany udział w nieruchomości wspólnej (księga wieczysta nr [...]– lokal nr [...], nr [...] – lokal nr [...], nr [...] – lokal nr [...]). Do przylegających do siebie lokali nr [...] i [...] przynależy balkon (kondygnacja [...]). Natomiast planowana winda ma być zlokalizowana pomiędzy tymi balkonami. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że co do zasady to wspólnota mieszkaniowa, reprezentująca ogół właścicieli wyodrębnionych lokali, posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy w zakresie nieruchomości wspólnej. Natomiast członkowie wspólnoty, aby uzyskać przymiot strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy muszą wykazać się własnym, indywidualnym interesem prawnym, niezależnym od interesu prawnego wspólnoty. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarżąca nie wykazała, że parametry planowanej zabudowy wpływały na jej nieruchomość lokalową. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że planowana w ramach tego etapu inwestycja polegająca na dobudowie zewnętrznej windy osobowej, nie zakłada już rozbiórki jakichkolwiek fragmentów balkonów, które służą do użytku strony, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby stwierdzenie interesu prawnego skarżącej na gruncie rozpoznawanej sprawy. Kwestia dotycząca balkonów, a dokładnie ich częściowej rozbiórki, na które skarżąca powołuje się w ramach rozpoznawanej sprawy wywodząc z tego swój interes prawny, nie jest w ogóle objęta przedmiotem niniejszego postępowania. W skardze kasacyjnej A. K., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez zaniechanie uwzględnienia skargi i niestwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie nieuchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd Administracyjny pomimo naruszenia przez organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji i w efekcie tego także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny: - art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i tym samym utrzymanie w mocy decyzji organu drugiej instancji umarzającej postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na brak przymiotu strony postępowania administracyjnego skarżącej, podczas gdy skarżąca jest osobą mającą interes prawny w sprawie z uwagi na fakt, iż jest ona właścicielką lokali mieszkalnych o nr [...],[...] oraz o nr [...],[...]w budynku przy (...) w C. i tym samym współwłaścicielką nieruchomości znajdującej się pod ww. adresem, a przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego polegającą m.in. na dobudowie szybu zewnętrznej windy osobowej od strony południowej, która to inwestycja mająca na celu przeprowadzenie szybu windy biegnącego pomiędzy częściami balkonów i w miejscu skutych balkonów, przynależnych do lokali skarżącej i stanowiących cześć składową lokali mieszkalnych o nr [...] i [...] należących do A. K., tj. w połowie loggi, które inwestor - F. S. w sposób nieuprawniony zdewastował skuwając je, narusza prawa osoby trzeciej, tj. właściciela ww. lokali, których częścią składową są balkony, tj. przynależąca wcześniej do nich loggia i jej powierzchnia, w miejsce której inwestor planuje przeprowadzić szyb windy, co oznacza tym samym, że pozbawienie skarżącej przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym jest rażącym naruszeniem prawa ze strony organu odwoławczego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, co z kolei stanowi kwalifikowaną wadę decyzji organu drugiej instancji w postaci rażącego naruszenia prawa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego podlegającego merytorycznemu rozpoznaniu, co implikowało konieczność stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ewentualnie jej uchylenie; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, tj. błędne, dowolne i niepełne zebranie, rozpatrzenie i ocena materiału dowodowego i stanu faktycznego w niniejszej sprawie zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, co zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny, w szczególności polegające na niezbadaniu przez organy okoliczności, że w miejscu planowanej inwestycji doszło do bezprawnego skucia części balkonów stanowiących własność osób trzecich, w tym skarżącej i bez uzyskania ich zgody, nieuwzględnienie, iż planowana inwestycja w postaci szybu windy będzie bezpośrednio i negatywnie oddziaływać na lokale skarżącej oraz na ich mieszkańców, albowiem szyb windy przylegać będzie do okien lokali skarżącej oraz do pozostałej po skuciu części balkonów, co spowoduje hałas, drgania, wibracje oraz zagrożenie bezpieczeństwa (możliwość wejścia z windy przez balkon do jej lokalu przez osoby niepowołane), a także nieznalezienie podstaw przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy oraz Sąd Administracyjny w materiale dowodowym do zawieszenia przedmiotowego postępowania bądź odmowę do wydania decyzji o warunkach zabudowy; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuprawnioną i dowolną odmowę zawieszenia niniejszego postępowania przez organ rozpoznający sprawę w pierwszej instancji, co zostało zaaprobowane przez organ drugiej instancji i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który to organ drugiej instancji umarzając bezpodstawnie postępowanie odwoławcze nie odniósł się do powyższej kwestii, podczas gdy takie zawieszenie było konieczne, albowiem rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależne było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzonego jako postępowanie naprawcze przed tym organem zmierzające do odtworzenia skutych balkonów przynależnych do lokali skarżącej, a zlokalizowanych w miejscu planowanej windy, o co skarżąca wnosiła, a czego organ nie uczynił. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo naruszenia przez organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji i w efekcie także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny: - art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503), zwanej dalej u.p.z.p., poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o warunkach zabudowy i umorzenie postępowania przez organ odwoławczy, który nie odniósł się do powyższej kwestii związanej z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, co zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo iż planowana inwestycja naruszyła - i nadal narusza - chroniony interes osób trzecich, a żądania inwestora stoją w sprzeczności z interesem publicznym oraz słusznym interesem innych osób, a inwestor nie wykazał posiadania ani od A. K. ani od pozostałych współwłaścicieli ani od wspólnoty mieszkaniowej zgody na budowę szybu windy w miejscu skutych balkonów, albowiem uchwała w tym przedmiocie została zaskarżona do Sądu Okręgowego w Częstochowie oraz uchylona w I instancji, tym samym inwestor nie wykazał tytułu prawnego do posiadania wskazanej we wniosku przestrzeni i powierzchni elewacji (miejsce skutych balkonów przynależnych do lokali skarżącej), na której planuje zrealizować wskazaną inwestycję - budowę szybu windy a organ pierwszej instancji nie zawarł w zaskarżonej decyzji takiego warunku, tj. konieczności uzyskania zgody właścicielki lokalu nr [...] i [...] oraz lokali położonych bezpośrednio powyżej i poniżej na budowę szybu windy w miejscu balkonów przynależnych do tych lokali, do której to kwestii nie odniósł się merytorycznie także organ drugiej instancji i co zaaprobował Sąd; - art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o warunkach zabudowy bez kumulatywnego spełnienia wszystkich warunków uprawniających do wydania takiej decyzji, tj. niewzięcie przez organ pod uwagę, że wydawana decyzja była niezgodna z uchyloną co prawda decyzją Wojewody Śląskiego z 23 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt IFXIV.7840.12.55.2021 uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Częstochowy z 17 czerwca 2021 oraz w sprawie o sygn. akt IFXIV.7840.77.2021 uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Częstochowy z 23 listopada 2020 r., jednakże postępowanie administracyjne dalej jest w toku, a decyzja zezwalająca na wyburzenie balkonów przynależnych do lokali skarżącej nie jest ostateczna, do której to kwestii nie odniósł się także organ drugiej instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny; - art. 62 u.p.z.p. poprzez odstąpienie przez organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, co zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż w ocenie organu pierwszej instancji wnioskowany teren nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy wnioskowany teren objęty jest uchwalonym przez Radę Miasta Częstochowy zabytkowym układem urbanistycznym Miasta Częstochowy, a także wobec tego obszaru przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niezbadanie przez organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny czy inwestor w zakresie planowanych robót budowlanych posiada prawo do dysponowania nieruchomością w zakresie objętym inwestycją do wskazanej we wniosku przestrzeni i powierzchni elewacji (miejsce skutych balkonów przynależnych do lokali skarżącej), a co za tym idzie wydania decyzji o warunkach zabudowy przewidującej zamontowanie szybu windy w miejscu do tego nieuprawnionym, w którym inwestor skuł przynależne do lokali nr [...] i [...], których właścicielem jest skarżąca, balkony bez jej zgody i bez uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli, w której to zakres inwestycji wchodzi przestrzeń balkonowa w miejscu planowanej windy a także nieuwzględnienie, iż planowana inwestycja w postaci szybu windy będzie bezpośrednio i negatywnie oddziaływać na lokale skarżącej oraz na ich mieszkańców, albowiem szyb windy przylegać będzie do okien lokali skarżącej oraz do pozostałej po skuciu części balkonów, co spowoduje hałas, drgania, wibracje oraz zagrożenie bezpieczeństwa (możliwość wejścia z windy przez balkon do jej lokalu przez osoby niepowołane), co prowadzi do wniosku, iż skarżąca ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu, czego nie uwzględnił Wojewódzki Sąd Administracyjny. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego podlegającego merytorycznemu rozpoznaniu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i tym samym o uchylenie w całości poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości nr [...] przy (...) w C. wniosła o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez zawodowego pełnomocnika, jak również kosztu opłaty skarbowej, wedle norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując kontroli wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania oraz istnienie przesłanek odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. W niniejszej sprawie brane pod uwagę z urzędu przesłanki zastosowania art. 189 p.p.s.a. nie zachodziły, podobnie jak podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji zakres kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku dokonywanej w granicach skargi kasacyjnej został wyznaczony sformułowanym w niej wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zarzutami w ramach podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie uczyniono decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem A. K. od decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z 21 kwietnia 2022 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku wielorodzinnego położnego w Częstochowie przy (...) obejmującej dobudowę zewnętrznej windy osobowej od strony południowej wraz z niezbędną zmianą konstrukcji dachu i niezbędną infrastrukturą. Kluczowa dla oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest charakterystyka inwestycji objętej procedowanym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Przedmiot tej inwestycji z jednej strony wyznacza zakres poddanej osądowi organów sprawy administracyjnej, a z drugiej określa granice, w ramach których organ winien był zweryfikować interes prawny skarżącej kasacyjnie jako właściciela odrębnych lokali nr [...],[...] i [...] we wskazanym budynku oraz współwłaściciela części wspólnych w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla dobudowy windy zewnętrznej na elewacji budynku. W świetle art. 127 § 1 k.p.a. tylko bowiem strona ma uprawnienie do wniesienia odwołania, przy czym w sprawie ustalenia warunków zabudowy badanie statusu strony winno odbywać się w aspekcie art. 28 k.p.a., co też miało w sprawie miejsce. W sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie windy zewnętrznej wraz z niezbędną infrastrukturą, w zakres której nie wchodziła rozbiórka balkonów ani remont istniejących płyt balkonowych, status strony uzależniony jest od wpływu przedmiotu postępowania na jej sferę prawną, albowiem, jak wymaga tego art. 28 k.p.a., sprawa ma "dotyczyć" interesu prawnego strony. Interes prawny musi być z kolei rozumiany jako odnoszący się do sfery prawnej określonego podmiotu, tj. pewnego przysługującego mu zbioru praw, wolności i uprawnień. W ten sposób udział w charakterze strony nie może być oparty wyłącznie na okolicznościach faktycznych, czy to obiektywnych (np. fizyczne sąsiedztwo nieruchomości), czy to subiektywnych (np. obawach o immisje pośrednie: hałas, drgania). Interes prawny tym różni się od faktycznego zainteresowania, że ma osadzenie w sferze prawa materialnego określonego podmiotu. Z kolei sprawa może dotyczyć interesu prawnego, jeżeli jej przedmiot wpływa na zakres praw i obowiązków określonego podmiotu poprzez jego kształtowanie, ograniczenie lub powiększenie. Dotyczy to również właściciela odrębnych lokali w budynku wielomieszkaniowym, na którego ścianach zewnętrznych, konstrukcyjnych i elewacji zaprojektowano dobudowę windy zewnętrznej, który w swoim prawie własności upatruje uzasadnienia interesu prawnego. W takim wypadku ustalenie interesu prawnego polega na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na wykonywanie lub treść jego własności (lub innego skutecznego prawa podmiotowego), zgodnie z prawnie chronionym i gwarantowanym modelem tego prawa. Nie chodzi przy tym o sam preferowany, czy oczekiwany sposób wykonywania uprawnień właścicielskich, ale o jego normatywny zakres i treść. Z uwagi na to, że każdy ma prawo do ochrony swoich praw składających się na jego sferę prawną w pełni uzasadniony jest udział podmiotu tych praw w postępowaniach, które mogą na tę sferę wpłynąć, ale i na odwrót, nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia, ażeby w postępowaniu dotyczącym interesu prawnego określonego podmiotu brały udział podmioty, które są tylko tym zainteresowane ze względów faktycznych. W sprawach zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu w postępowaniu może być skutecznie realizowane poprzez odniesienie do konkretnego przepisu prawa materialnego. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Ochroną prawną objęta jest wyłącznie sfera interesu prawnego. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zaskarżonego wyroku potwierdza, że interes prawny skarżącej kasacyjnie w tym postępowaniu został oceniony w aspekcie kształtu inwestycji objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, jej lokalizacji w granicach części wspólnych budynku (elewacja, ściany konstrukcyjne budynku, dach), przy uwzględnieniu eksponowanych przez skarżącą kasacyjnie okoliczności związanych z realizacją inwestycji objętej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Częstochowy z 23 listopada 2020 r., nr 1568, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę wraz z niezbędną przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi oraz zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe w Częstochowie przy (...). Z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z wyroków sądów administracyjnych wydawanych w zainicjowanej przez skarżącą kasacyjnie sprawie wznowienia postępowania zakończonego wskazanym pozwoleniem na budowę (sprawy o sygn. akt II SA/Gl 322/22 i II SA/Gl 267/24), o których Sąd a quem posiada wiedzę z urzędu wynika, że objęta nim inwestycja budowlana poza nadbudową wraz z niezbędną przebudową budynku, zmianą sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe, obejmowała również remont elewacji budynku, prace dociepleniowe, remont istniejących płyt balkonowych i loggi, a także rozbiórkę trzech balkonów na elewacji południowej. W tych uwarunkowanych Sąd pierwszej instancji kontrolując stanowisko organu odwoławczego trafnie wyeksponował i odróżnił oba odmienne w znaczeniu materialnoprawnym przedsięwzięcia, tj. inwestycję polegającą na dobudowie windy zewnętrznej na elewacji południowej budynku objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, w zakres której nie wchodziła ani rozbiórka balkonów ani ingerencja w płyty balkonowe, od inwestycji objętej ostatecznym i funkcjonującym w obrocie prawnym pozwoleniem na przebudowę budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania poddasza i rozbiórką trzech balkonów, w tym balkonu przynależnego do lokali skarżącej kasacyjnie. Konfrontacja ta doprowadziła Sąd do prawidłowych wniosków o zasadniczej odrębności prawnej obu inwestycji, pomimo niewątpliwego ich faktycznego związku. Pierwszy etap inwestycji obejmując w ramach nadbudowy budynku i zmiany sposobu użytkowania poddasza roboty budowlane polegające na remoncie elewacji wraz z częściową rozbiórką balkonów oczywiście faktycznie stanowi swoistego rodzaju przygotowanie do realizacji inwestycji polegającej na dobudowie windy zewnętrznej na elewacji południowej budynku. Ten faktyczny związek w postępowaniu o warunki zabudowy dla dobudowy windy nie skutkuje jednak takim wpływem na sferę interesu prawnego skarżącej, który mógłby kształtować jej interes prawny w tym postępowaniu jako indywidualnego właściciela lokalu. Przesądza o tym charakter decyzji ustalającej warunki zabudowy, która jako pierwsza decyzją wydawana w procesie inwestycyjnym ma walor ogólny i wstępny i nie upoważnia do podjęcia i realizacji inwestycji, lecz stanowi podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Dopiero w następnym etapie procesu inwestycyjnego organ architektoniczno-budowlany ustala szczegóły techniczne dotyczące planowanej inwestycji adekwatnie do istniejącego stanu zainwestowania i ocenia, czy w świetle przepisów Prawa budowlanego i wydanych do niego przepisów wykonawczych możliwe jest udzielenie pozwolenia na realizację zamierzonej inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy przede wszystkim ma rozstrzygnąć, w aspekcie ładu przestrzennego, o dopuszczalności realizacji określonej inwestycji na terenie objętym wnioskiem inwestora, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Innymi słowy, celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla której nie został uchwalony miejscowy plan, jest dopuszczalna (tak wyroki NSA: z 6 września 2013 r., II OSK 813/12, z 13 grudnia 2017 r., II OSK 717/17). Na etapie ustalania warunków zabudowy dla inwestycji skonkretyzowanej we wniosku Wspólnoty, uprawnionej do inicjowania działań dotyczących nieruchomości wspólnej, interes skarżącej kasacyjnie nie jest zagrożony jakąkolwiek ingerencją czy zmianą niosącą za sobą ograniczenia w dotychczasowym zakresie jej uprawnień właścicielskich. Skoro przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę windy zewnętrznej stanowiącej w istocie kolejny etap już zrealizowanej na podstawie pozwolenia na przebudowę inwestycji obejmującej m.in. roboty rozbiórkowe w obrębie balkonów umożliwiające wykonanie windy zewnętrznej, to samo określenie warunków jej lokalizacji z punktu widzenia wymogów ładu przestrzennego pozostaje bez wpływu na interes prawny skarżącej w tej sprawie. Pozwala to przyjąć, że organ odwoławczy poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie sposobu i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej kasacyjnie w zakresie, jaki odpowiada przedmiotowi kontrolowanego postępowania. Poza tym zakresem pozostaje oddziaływanie na sferę uprawnień skarżącej, które podlega weryfikacji w postępowaniu o pozwolenie na budowę, tj. zgodność z warunkami technicznymi, immisje pośrednie (hałas, drgania) oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tak scharakteryzowany związek potwierdza niezasadność zarzutów kasacyjnych odnoszących się do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia przedmiotowego postępowania ze względu na toczące się postępowania nadzwyczajne i nadzorcze w przedmiocie zrealizowanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z 23 listopada 2020 r. robót budowlanych, w tym rozbiórki części balkonów i remontu płyt balkonowych. Ani zainicjonowane przez skarżącą postępowanie wznowieniowe zakończone wskazanym pozwoleniem na budowę, ani toczące się z jej inicjatywy przed organami nadzoru budowlanego postępowanie, w którym skarżąca dąży do przywrócenia balkonów do stanu poprzedniego, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy, jak błędnie oczekiwałaby tego skarżąca. Powiązania faktyczne pomiędzy inwestycją objętą warunkami zabudowy a robotami wykonanymi w ramach zwalczanego pozwolenia na budowę nie kreują takiej przeszkody, która wykluczałaby orzekanie o warunkach zabudowy jako potwierdzenia normatywnej dopuszczalności inwestycji w perspektywie potrzeb zagospodarowania przestrzennego, bez względu na możliwość techniczną jej realizacji. Podobnie niezasadny okazał się zarzut braku zawieszenia postępowania ze względu na przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zobrazowany ogólnie wskazanym przepisem art. 62 u.p.z.p., którego poszczególne ustępy obejmują różne normy prawne. Już względy konstrukcyjne tego zarzutu powodują trudności w odtworzeniu jego istoty, a brak wskazania szczegółowych argumentów, które w nawiązaniu do specyfiki inwestycji przemawiałyby za zawieszeniem postępowania w obliczu niewielkich modyfikacji w zakresie dotychczasowych warunków zagospodarowania, z jakim wiąże się dobudowa windy zewnętrznej, czyni ten zarzut bezpodstawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie dokonało kompleksowej oceny sytuacji A. K. w aspekcie posiadania przez nią legitymacji procesowej w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, z zachowaniem reguł procesowych zawartych w k.p.a. i wyczerpująco uzasadniło swoje stanowisko, co oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo potwierdził dając temu wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Okoliczności powołane przez skarżącą kasacyjnie prawidłowo zostały ocenione przez organ odwoławczy i Sąd a quo jako niedające podstaw do uznania jej za stronę postępowania w sprawie warunków zabudowy dla dobudowy windy zewnętrznej na elewacji południowej przedmiotowego budynku. Sformułowane w podstawach kasacyjnych zarzuty procesowe, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3, art. 105 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048), art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ani materialnoprawne naruszenia przepisów niemających zastosowania w niniejszej sprawie, tj. art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351), z przyczyn już wyłuszczonych powyżej nie zdołały powyższej oceny podważyć. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 października 2023
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Grzegorz Czerwiński Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
art. 6 ust. 2, art. 62 · Dz.U. 2022 poz. 503
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 28, 97, 127 · Dz.U. 2021 poz. 735
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny