II OSK 2184/22

Dnia 23 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. R. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Małgorzatę Masternak-Kubiak w sprawie ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 77/22 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 listopada 2021 r. nr SOIa.621.60.2021 w przedmiocie wymeldowania postanawia: odrzucić wniosek. POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. R. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Jerzego Siegienia w sprawie ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 77/22 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 listopada 2021 r. nr SOIa.621.60.2021 w przedmiocie wymeldowania postanawia: odrzucić wniosek.

Wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 77/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z 10 listopada 2021 r. w przedmiocie wymeldowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca. Zarządzeniem z 22 maja 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wyznaczyła termin rozprawy (23 września 2025 r., godz. 14:30, sala E) oraz skład orzekający do rozpoznania sprawy, w tym także sędziego zastępcę. Przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy i informację o wyznaczonym składzie orzekającym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie odebrał 9 lipca 2025 r. (k. 358 akt sądowych). Pismem z 19 września 2025 r. skarżąca kasacyjnie złożyła, sporządzony osobiście, wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Małgorzaty Masternak-Kubiak z powodu wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej wynikających z czynów, które ww. sędzia popełniła jako pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego. Wnioskodawczyni powołała się w tym zakresie na publikację w Gazecie Wyborczej z 4 marca 2017 r. Jako podstawę prawną wniosku skarżąca kasacyjnie wskazała art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.). Zarządzeniem z 22 września 2025 r., mając na uwadze treść wniosku i wskazaną w nim argumentację uznano jednak, że intencją strony było złożenie przedmiotowego wniosku w oparciu o art. 5a § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.; dalej: p.u.s.a). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Co również istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5a § 4 p.u.s.a. zdanie czwarte, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 175 p.p.s.a. wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub przez inny podmiot określony w tym przepisie. Wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Małgorzatę Masternak-Kubiak w sprawie rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącą osobiście. Jednocześnie wnioskodawczyni nie wykazała, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 p.p.s.a. Zatem wniosek już tego powodu podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny, został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony. Ponadto stwierdzić należy, że złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego NSA został wniesiony po upływie terminu, o którym mowa w § 4 tego przepisu. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 lipca 2025 r. Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego ww. sędziego NSA został złożony dopiero w dniu 19 września 2025 r., a więc po upływie przewidzianego prawem, tygodniowego terminu określonego w art. 5a § 4 p.u.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Maternak-Kubiak, złożony na podstawie art. 5a § 1, 2 i 4 p.u.s.a., podlega odrzuceniu, bowiem złożony został przez podmiot do tego nieuprawniony oraz wniesiony został po terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i § 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. UZASADNIENIE Wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 77/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. R. na decyzję Wojewody Śląskiego z 10 listopada 2021 r. w przedmiocie wymeldowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca. Zarządzeniem z 22 maja 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wyznaczyła termin rozprawy (23 września 2025 r., godz. 14:30, sala E) oraz skład orzekający do rozpoznania sprawy, w tym także sędziego zastępcę. Przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy i informację o wyznaczonym składzie orzekającym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie odebrał 9 lipca 2025 r. (k. 358 akt sądowych). Pismem z 19 września 2025 r. skarżąca kasacyjnie złożyła, sporządzony osobiście, wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Jerzego Siegienia (sędziego zastępcę) z powodu wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej wynikających z faktu uzyskania przez niego nominacji na Wiceprezesa NSA "za czasów upolitycznionych nominacji PIS i ministra Zbigniewa Ziobry". Ponadto wnioskodawczyni powołała się na okoliczność pochodzenia ww. sędziego z miejscowości położonej przy granicy z Białorusią, co w jej ocenie budzi podejrzenia o możliwość udzielenia przez niego wsparcia sędziemu WSA Tomaszowi Szmydtowi. Jako podstawę prawną wniosku skarżąca kasacyjnie wskazała art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.). Zarządzeniem z 22 września 2025 r., mając na uwadze treść wniosku i wskazaną w nim argumentację uznano jednak, że intencją strony było złożenie przedmiotowego wniosku w oparciu o art. 5a § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.; dalej: p.u.s.a). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym, wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (art. 5a § 2 p.u.s.a.). W art. 5a § 4 p.u.s.a. określono, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Co również istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5a § 4 p.u.s.a. zdanie czwarte, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 175 p.p.s.a. wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub przez inny podmiot określony w tym przepisie. Wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 5a § 6 p.u.s.a.). W niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Jerzego Siegienia w sprawie rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącą osobiście. Jednocześnie wnioskodawczyni nie wykazała, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 p.p.s.a. Zatem wniosek już tego powodu podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny, został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony. Ponadto stwierdzić należy, że złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego NSA został wniesiony po upływie terminu, o którym mowa w § 4 tego przepisu. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozpoznania sprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 lipca 2025 r. Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego ww. sędziego NSA został złożony dopiero w dniu 19 września 2025 r., a więc po upływie przewidzianego prawem, tygodniowego terminu określonego w art. 5a § 4 p.u.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Siegienia, złożony na podstawie art. 5a § 1, 2 i 4 p.u.s.a., podlega odrzuceniu, bowiem złożony został przez podmiot do tego nieuprawniony oraz wniesiony został po terminie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 i § 18 p.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.