II OSK 216/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Fundacji [...] z siedzibą w O. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej J. C. i M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2982/19 w sprawie ze skargi J. C. i M. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 października 2019 r. nr WSO-I.6231.1.31.2019 w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa postanawia: odmówić dopuszczenia Fundacji [...] z siedzibą w O. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.

Pismem z dnia 17 grudnia 2025 r. Fundacja [...] z siedzibą w O. (dalej: "Fundacja") wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi J. C. i M. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 października 2019 r. nr WSO-I.6231.1.31.2019 w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa (zagranicznego dokumentu stanu cywilnego). W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że przystąpienie do sprawy jest konieczne ze wzglądu na realizację jej celów statutowych. Fundacja swymi działaniami chroni dobro dzieci, w szczególności dzieci, które doznały krzywdy oraz stoi na straży porządku moralnego opartego na wierze katolickiej, w szczególności na przykazaniu miłości. Zdaniem przedstawiciela Fundacji niniejsza sprawa może doprowadzić do zrównania małżeństwa kobiety i mężczyzny z małżeństwem ludzi tej samej płci i przyznania takim małżeństwom prawa do adopcji dzieci. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Fundacji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "P.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym, jeżeli przedmiot tego postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Fundacja domagając się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie w zakreślonym powyżej przedmiocie powinna wskazać konkretne postanowienia statutu uzasadniające jej udział w postępowaniu. Wymóg przewidziany w art. 33 § 2 P.p.s.a. dotyczący statutowej działalności organizacji społecznej konieczny dla ustalenia, że działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cele statutowe organizacji. Powinien być on stwierdzony wprost w statucie. Tymczasem cele Fundacji (§ 9 statutu) nie zawierają takich postanowień i w powiązaniu z przedmiotem niniejszej sprawy, jakim jest odmowa wpisania (transkrypcji) do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa, nie uzasadniają żądania zawartego we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Nie zostało bowiem wykazane ścisłe powiązanie skonkretyzowanych celów statutowych organizacji z przedmiotem postępowania. Wskazać należy, że ze statutu wynika, że celem Fundacji jest: 1. wspieranie rodzin najuboższych w procesach dydaktyczno-wychowawczych oraz pomoc w zapewnieniu im odpowiednich warunków materialnych, niezbędnych do właściwego rozwoju dzieci, 2. współdziałanie z rodzinami wielodzietnymi i pomoc w procesie wychowawczym, zarówno od strony materialnej, jak i dydaktycznej, 3. wspomaganie indywidualnego rozwoju i kształtowanie poczucia własnej wartości dzieci z rodzin dotkniętych patologią społeczną, 4. pomoc dzieciom niepełnosprawnym i ich rodzinom w integrowaniu się ze środowiskiem lokalnym, 5. wspomaganie indywidualnego rozwoju dzieci niepełnosprawnych, pomoc w kształtowaniu poczucia własnej wartości i rozwoju sprawności psychofizycznej. Również sposób realizacji celów statutowych Fundacji (§ 10 statutu) nie przemawia za przyjęciem, aby jej udział w postępowaniu sprzyjał realizacji sądowej kontroli administracji. Sąd nie dopatrzył się zarazem motywów uzasadniających przyjęcie, że za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Fundacja nie wykazała, że przedmiotowa sprawa mieści się merytorycznie w celach jej działalności, zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł o odmowie dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.