II OSK 2154/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. B. i E. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. B. i E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1946/21 w sprawie ze skargi A. B. i E. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1946/21 oddalił skargę A. B. i E. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. B. i E. B.. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że nieuprawniona budowa dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej [...] kV relacji O. – O. O. – P. (...) na terenie należącej do nich nieruchomości stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i to także po stronie inwestora. Posadowienie bowiem słupów wysokiego napięcia o znacznych gabarytach na nieruchomości skarżących związane będzie z koniecznością usunięcia drzewostanu istniejącego sadu, którego odtworzenie do stanu sprzed realizacji inwestycji nie będzie możliwe. Ponadto usunięcie takich słupów z nieruchomości skarżących stanowić będzie również duży koszt finansowy dla inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej. A zatem cel instytucji wstrzymania wykonania sprowadza się do zapobieżenia skutkom wywołanym wykonaniem zaskarżonego aktu. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r. uchylającego postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego z odwołań od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2021 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej [...]kV relacji O. – O., O. – P. o długości około [...] km wraz z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej [...] kV na odcinku od [...] do słupa nr [...] w W.. Postanowienie to w swej istocie oznacza, że podjęte zostaną przez organ odwoławczy dalsze czynności w postępowaniu administracyjnym, które dotąd nie mogło się toczyć, albowiem organ uznał, że istnieje konieczność rozpoznania zagadnienia wstępnego dotyczącego kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień czy też obowiązków. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących lub drugiej strony postępowania. Dopiero w wyniku toczącego się postępowania administracyjnego wydana zostanie odrębna decyzja organu odwoławczego rozstrzygająca kwestię prawidłowości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Rozstrzygnięcie to będzie mogło podlegać odrębnej kontroli sądowej, w ramach której, na ogólnych zasadach, skarżący będą posiadali nowe uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślić zatem należy, że postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2021 r. wywołuje jedynie skutki procesowe. Natomiast ewentualne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może dopiero powstać po wydaniu decyzji organu odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Dodać również należy, że także uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. sprowadza się do wykonania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, która to decyzja nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. A zatem uznać należy, że skarżący nie przedstawili konkretnych danych, które przemawiałyby za tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub wyrządzi znaczną szkodę. Nie ulega bowiem wątpliwości, że samo złożenie wniosku rozumianego jako zgłoszenie samego żądania bez przedstawiania jakichkolwiek twierdzeń na jego poparcie, w sytuacji gdy okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynikają w sposób oczywisty z akt sprawy, nie może odnieść zamierzonego skutku. Same obawy skarżących dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków sprowadzające się w zasadzie do obawy przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.