II OSK 2144/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. sp. z.o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1089/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. w przedmiocie ujęcia budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 9 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., odrzucił skargę spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. w przedmiocie ujęcia budynku przy ul. [...] w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 165/16, odrzucił skargę spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w G. wskazując, że czynność organu w postaci wpisania budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie przybiera formy decyzji ani postanowienia. Zaskarżona czynność nie jest również aktem ani czynnością o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. sygn. II OSK 1771/16 uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu sąd wskazał, że niezasadne było odrzucenie wniesionej skargi na czynność włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zbytków. W ocenie NSA, ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków należy oceniać jako czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślono, że zakres obowiązków spoczywających na właścicielu bądź posiadaczu zabytków w związku z faktem włączenia ich do wojewódzkiej ewidencji zabytków kształtuje legitymację procesową strony skarżącej i uprawnia ją do wniesienia skargi na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zdaniem NSA z powyższych względów dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w postaci wpisu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że na podstawie art. 190 P.p.s.a., związany został wykładnią prawa dokonaną w wyżej wskazanym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia 9 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że zaskarżona czynność podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zatem zastosowanie mają terminy do wniesienia skargi wskazane w art. 53 § 2 P.p.s.a. Strona skarżąca powinna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym dowiedziała się lub mogła dowiedzieć się o podjęciu czynności. W ocenie sądu I instancji wniesione pismo do organu z dniem [...] października 2015 r. nie nosiło znamion ustawowo wymaganego wezwania i zostało wniesione z naruszeniem terminu z art. 52 § 3 P.p.s.a., co uzasadnia ocenę, że skarga została wniesiona po terminie i dlatego należało ją odrzucić. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła S. sp. z o.o. w G., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art 52 § 3 P.p.s.a. i art 53 § 2 P.p.s.a. poprzez nieskuteczne wniesienie skargi; 2) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art 52 § 3 P.p.s.a. i z art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. 2011, nr 113, poz.661) poprzez nie przeprowadzenie weryfikacji zgodności danych zawartych w doręczonej skarżącej kserokopii karty ewidencyjnej ze stanem faktycznym i nie dokonania oględzin nieruchomości; 3) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. i art. 53 § 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą analizę prawną wniosku strony skarżącej z dnia [...] października 2015 r.; 4) art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 K.p.c., poprzez dowolną i błędną ocenę dokumentu z dnia [...] września 2015 r.; 5) art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 K.p.c. poprzez dowolną i błędną ocenę dowodów z dokumentów przedłożonych do akt sprawy przez stronę skarżącą; 6) art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 K.p.c. poprzez dowolną i błędną ocenę kserokopii zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji kierowanej przez Miejskiego Konserwatora Zabytków do spółki S. sp. z o.o. w dniach [...] marca 2012 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2012 r.; 7) art. 163 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; 8) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z oświadczeń z dnia [...] marca 2017 r. pracowników spółki S. sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi, biorąc z urzędu jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy. Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca kasacyjnie przekroczyła termin wynikający z art. 52 § 3 P.p.s.a. do wezwania organu do naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W świetle § 3 powołanego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. ujęcia budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków, tj. czynność o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. W związku z powyższym skuteczne wniesienie skargi do Sądu wymagało od skarżącej uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie czternastu dni od dnia, w którym dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o tej czynności. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż sporny budynek został włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków w [...] r. W dniu [...] lutego 2012 r. W. D., w imieniu skarżącej kasacyjnie spółki, oświadczył na piśmie, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością (na której usytułowany jest sporny budynek) na cele budowlane wynikające z umowy dzierżawy. Jak prawidłowo ustalił sąd I instancji, Miejski Konserwator Zabytków pismem z dnia [...] marca 2012 r. poinformował Spółkę S. sp. z o.o. za pośrednictwem W. D. (który nieprzerwanie od tej daty jest jej prezesem oraz prezesem skarżącej kasacyjnie spółki) o tym, że [...] wchodzi w skład zespołu [...]. Poinformował również, że zespół ten jest wpisany do wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz jest objęty ochroną konserwatorską. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że ww. spółce, której prezesem zarządu jest W.D., pismo Miejskiego Konserwatora zabytków doręczono w dniu [...] marca 2012 r. (k.- 137 akt sadowych). Skarżąca kasacyjnie dowiedziała się zatem o wpisie spornego budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków już w dniu [...] marca 2012 r. i od tej daty biegł termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismo wzywające do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione natomiast w dniu [...] października 2015 r. tj. po upływie terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie zauważyć należy, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a.: Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Wobec niezasadności zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1, oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, albowiem o zwrocie kosztów stosownie do art. 209 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniach, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 cyt. ustawy.