II OSK 2135/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Z. i S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1992/20 w sprawie ze skargi E. Z. i S. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2020 r. nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1992/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę E. Z. i S. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 sierpnia 2020 r. nr 929/20 w przedmiocie nakazu rozbiórki. E. Z. i S. Z. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 75, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący znaczne wątpliwości, a który przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mógł przechylić szalę na korzyść skarżących. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o wadliwy materiał dowodowy świadczący na niekorzyść Skarżących. II. Naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 81 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu w szczególności uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w kwestii materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało wydanie błędnej decyzji. III. Naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. IV. Naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo wystąpienia licznych naruszeń przepisów prawa materialnego i postępowania opisanych powyżej, w sytuacji, gdy zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. P. wskazał, że ponowne wybudowanie ogrodzenia wraz z bramą wjazdowa miało miejsce w czerwcu 2018 r., a nie jak podają skarżący przed 2010 r., tj. przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem całkowicie niezasadny okazał się zawarty w niej zarzut odnoszący się do naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 75, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew argumentacji strony skarżącej, przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny sprawy oparty został na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, który pozwolił na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie mogły budzić wątpliwości ustalenia dotyczące czasu realizacji przedmiotowego ogrodzenia objętego nakazem rozbiórki, orzeczonym przez organ powiatowy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Po pierwsze, słusznie Sąd Wojewódzki wskazał w uzasadnieniu wyroku, że budowa przez skarżących ogrodzenia w zbliżonym usytuowaniu była już przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego oraz sądów obu instancji. Mianowicie w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1423/13, utrzymującym nakaz rozbiórki ogrodzenia, przesądzono, iż ogrodzenie powstało po 2010 r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt 706/14. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano na bezpodstawność powoływania się w skardze kasacyjnej na budowę ogrodzenia w latach 1998-2000. Po drugie, prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, że w następstwie wymienionych orzeczeń poprzednie ogrodzenie zostało rozebrane, zaś nowe wybudowano w 2018 r. Wynika to w sposób ewidentny z dokumentacji zdjęciowej zgromadzonej w aktach, obrazującej stan nieruchomości, gdy brak było fragmentu ogrodzenia od strony ulicy, a następnie, gdy było ono budowane w 2018 r. Skoro ze zdjęć wynika, że przed rozpoczęciem rozbudowy frontowej części ogrodzenia z bramą wjazdową miejsce to było puste, to oznacza, że wcześniejsze ogrodzenie na tym odcinku było rozebrane. Tym samym, jeżeli poprzednie ogrodzenie powstało po 2010 r. i zostało rozebrane, to nowe ogrodzenie nie mogła powstać przed 2010 r., jak twierdzą skarżący. Nie można też pominąć faktu, że podczas oględzin 6 listopada 2018 r. sama skarżąca potwierdziła budowę spornego fragmentu ogrodzenia w czerwcu 2018 r., co koresponduje również z pozostałym materiałem dowodowym. Tym samym kwestionowanie tych ustaleń w skardze kasacyjnej nie mogło być skuteczne. Podkreślić zwłaszcza należy, że twierdzenia skarżących co do budowy przedmiotowego ogrodzenia w latach 1998-2000 są pozbawione logiki i jakiejkolwiek wiarygodności, a przy tym zostały sformułowane w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Całkowicie niezrozumiałe jest pomijanie przez autora skargi kasacyjnej wspomnianych wyżej wyroków WSA i NSA, mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. W rezultacie nietrafna okazał się argumentacja skarżących wskazująca na to, iż zrealizowane przez nich ogrodzenie nie powinno być oceniane według wymogów ustanowionych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym 19 maja 2010 r. Z podanych względów za prawidłową należało uznać ocenę Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało niezgodność zrealizowanego fragmentu ogrodzenia z ustaleniami planu miejscowego, wprowadzającymi nakaz sytuowania ogrodzeń od strony dróg i ulic w liniach rozgraniczających, z możliwością miejscowego wycofania ich w głąb działki. Skoro w niniejszej sprawie bezsporne było przesunięcie frontowej części ogrodzenia i bramy wjazdowej poza linię rozgraniczającą w głąb działki drogowej, to w konsekwencji orzeczony nakaz jego rozbiórki był niezbędny, aby przywrócić stan zgodny z prawem. Jako bezzasadny uznać również należało zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Zarówno w skardze, jak też w skardze kasacyjnej nie wykazano, aby uchybienie wymogom art. 10 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób wyczerpujący wyjaśnił z jakich względów nie miała wpływu na wynik sprawy okoliczność, iż skarżący nie byli powtórnie zawiadomieni przez organ powiatowy o możliwości zapoznania się z aktami. Nie bez znaczenia był fakt wstrzymania przyjmowania w siedzibie Urzędu interesantów w związku z epidemią covid, jak też to, że organ powiatowy poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem poprzedniej decyzji z 20 stycznia 2020 r. W rezultacie brak było podstaw do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, wynikających z wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto bezpodstawnie zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd Wojewódzki sporządził uzasadnienie wyroku w sposób odpowiadający wymogom ustawowym. Z kolei zarzut kasacyjny w zakresie naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. nie odnosi się do kontrolowanego wyroku, lecz do postanowienia, które podlegało odrębnemu zaskarżeniu. Wobec powyższego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4