II OSK 2126/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. W. w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2022 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1581/23 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 września 2023 r., nr 404/2023, znak: WOB.7721.167.2022.KJAS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia: odrzucić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1581/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. W. na decyzję nr 404/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 września 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych (I.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (II.) zasądził zwrot kosztów postępowania. M. W. wywiódł skargę kasacyjna od powyższego wyroku. Skarżący kasacyjnie reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 10 września 2024 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł "na podstawie art. 152 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 193 p.p.s.a. o ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 404/2023 z dnia 25 września 2023 roku, znak sprawy: WOB.7721.167.2022.KJAS (dalej jako: "Decyzja II instancji") oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 90/2022 z dnia 11 lutego 2022 roku, znak sprawy: ROIK 1.5160.206.2019.GTE (dalej jako: "Decyzja I Instancji"), których dotyczy niniejsze postępowanie, wywołują skutki prawne do momentu uzyskania prawomocności przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej jako: "WSA") z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1581/23 (dalej jako: "Wyrok")." W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jednym z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez WSA art. 152 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie rozpoznania i podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w zakresie złożonego przez skarżącą kasacyjnie wniosku o ustalenie przez WSA w wyroku, że Decyzja II instancji oraz Decyzja I instancji (których dotyczy niniejsze postępowanie) wywołują skutki prawne do momentu uzyskania prawomocności przez wyrok. Aktualnie, w ocenie skarżącego kasacyjnie z uwagi na wydanie przez WSA wyroku uwzględniającego skargę złożoną przez skarżącego i brak wyrzeczenia co do dalszych skutków decyzji II instancji i decyzji I instancji, weryfikacja przeprowadzonych przez skarżącą kasacyjnie prac budowlanych nie jest możliwa. W odpowiedzi na powyższy wniosek M. W. wniósł o odrzucenie wniosku jako niedopuszczalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepis art. 152 p.p.s.a. stanowi: W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (§ 2). W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki w wyroku nie orzekł w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a. o tym, że uchylone decyzje wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku. W rezultacie stosownie do zasady wyrażonej w tym przepisie przedmiotowe decyzje uchylone wyrokiem nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 152 § 1 p.p.s.a. to wojewódzki sąd administracyjny w wyroku uwzględniającym skargę uprawniony jest zamieścić dodatkowe orzeczenie określające kwestię wykonania uchylonego nieprawomocnie aktu lub czynności. Tymczasem w niniejszej sprawie strona wniosła aby Naczelny Sąd Administracyjny, modyfikując zasadę wynikającą z art. 152 § 1 p.p.s.a. ustalił, że uchylone wyrokiem WSA decyzje wywołują skutki prawne, przy czym jednocześnie z akt wynika, iż w złożonej skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia art. 152 § 1 p.p.s.a. W takim stanie prawnym należało zatem przyjąć, że złożony wniosek jest niedopuszczalny. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wykluczona jest możliwość orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, że skoro rozstrzygnięcie sądu o skorzystaniu z uprawnienia przewidzianego w art. 152 § 1 p.p.s.a. jest elementem sentencji orzeczenia, to niedopuszczalne jest, by Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tegoż Sądu wyroku – nawet, jeśli ocena Sądu Wojewódzkiego w zakresie kwestii procesowej, jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji, przybiera postać braku rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. może być przedmiotem kontroli merytorycznej Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną, o ile mieści się to w granicach przez nią wyznaczonych (por. postanowienie NSA z 25 stycznia 2024 r. II OSK 2047/23, postanowienie NSA z 18 kwietnia 2024 r. II GSK 574/24). Wobec powyższego należało przyjąć, że złożony przez stronę wniosek nie jest dopuszczalny na etapie postępowania kasacyjnego, gdyż jego ewentualne uwzględnienie spowodowałoby uchylenie skutków prawnych wyroku Sądu Wojewódzkiego przed kontrolą instancyjną w związku ze złożoną skargą kasacyjną. W konsekwencji wniosek podlegał odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 § 2 p.p.s.a.