II OSK 2117/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. M. N. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1304/16 w sprawie ze skargi J. M. N. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1304/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. N. (dalej jako Skarżący) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego płodów rolnych z aneksem biurowym na działce ew. [...] .przy ul. P. w D., gmina O. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że Skarżący w postępowaniu legalizacyjnym nie przedstawił zgodnego z przepisami technicznymi projektu zamiennego tj. w zakresie sytuowania obiektu budowlanego względem sąsiedniej działki § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przewidującym odległości 4 m i 3 m (ścianą bez okien) od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przeznaczony do rozbiórki budynek przechowalni warzyw i owoców typu [...] został zaś usytuowany w odległości 1,5 m - 2,5 m od granicy z działką nr ew. [...] i około 2,0 m od granicy z niezabudowaną działką ew. nr [...]. Ponadto istniejący obiekt budowlany jest niezgodny z § 43 ust. 1 pkt 3 obowiązującego na tym terenie planu miejscowego - uchwała 453/06 Rady Miejskiej w Ożarowie Mazowieckim z dnia 27 lipca 2006 r. W związku z tym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja stwierdzająca brak możliwości zatwierdzenia przedstawionego projektu a w konsekwencji nakładająca nakaz rozbiórki była prawidłowa. Sąd mając na uwadze przedłożone po złożeniu skargi akty notarialne dotyczące umowy sprzedaży działki nr [...] i umowy przedwstępnej sprzedaży działki [...] stwierdził, że przedstawienie umowy przedwstępnej sprzedaży działki [...] (działki inwestycyjnej) a nie działki [...] nie doprowadziłoby do usunięcia braku zgodności spornej inwestycji z §12 rozporządzenia, jak i zapisami planu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "P.p.s.a.") do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia. Konieczność taką uzasadnił tym, że z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów wynika, iż zostało wszczęte postępowanie wznowieniowe w stosunku do decyzji będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, a także zmienił się stan faktyczny w związku ze sporządzonym aktem notarialnym jeśli chodzi o granice działki, co zmienia całkowicie stan prawny i faktyczny w zakresie decyzji MWINB z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. W związku z powyższym M. R. nie jest już stroną postępowania. Zgodnie z treścią § 10 umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, nr repertorium A [...] z dnia [...] lipca 2017 r. M. R. oraz J. i B. małżonkowie N. oświadczyli, że zawierają umowę sprzedaży, mocą której: 1. M. R. sprzedaje J. i B. małżonkom N. część nieruchomości, oznaczoną jako działki o numerach: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, przeznaczoną na przyłączenie do sąsiedniej działki nr [...] oraz udział w wysokości 1/2 części w działce nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczoną na przyłączenie do sąsiedniej działki numer [...] - w stanie wolnym od obciążeń i praw osób trzecich za cenę w kwocie [...] zł ([...] złotych), a J. i B. małżonkowie N. nieruchomość w tym kształcie kupują; 2. J. i B. małżonkowie N. sprzedają M. R. udział w wysokości 1/4 części nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na przyłączenie do sąsiedniej działki numer [...] - w stanie wolnym od obciążeń i praw osób trzecich za cenę w kwocie [...] zł ([...] złotych), a M. R. udział w nieruchomości w tym kształcie kupuje; 3. Wobec wzajemnego zbycia udziałów w działkach o numerach [...] i [...] strony wyrażają zgodę na połączenie tych działek w jedną nieruchomość o łącznej powierzchni [...] ha i oświadczają, że nie ma przeszkód do ich połączenia. Dalej Skarżący poinformował, że decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obręb D. I, gm. O., dla której Sąd Rejonowy w Pruszkowie prowadził księgę wieczystą [...] na następujące działki: - działka nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczona pod przyłączenie do działki na [...] pod drogę wewnętrzną, - działka nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczona pod poszerzenie drogi gminnej ul. P. - w wyniku podziału powstaje działka nr [...] o pow. [...] ha Wymienione działki zostały wykazane na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ewidencyjnym [...] w dniu [...].01.2017 r. WINB w Warszawie w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 KPA decyzji MWINB z dnia [...] marca 2016 r. Skarżący zwrócił uwagę, że postanowieniem Burmistrza Ożarowa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2017 r., znak [...] wraz z mapą zasadniczą poinformowano o zgodności projektu podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] i nieruchomości uregulowanej w KW [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonych w obrębie D. I, z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru O., przedstawionego we wstępnym projekcie podziału działek: - [...] łącznie z działką nr [...], przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - [...] - przeznaczoną pod poszerzenie drogi gminnej ul. P.. Biorąc pod uwagę powyższą argumentację Skarżący podtrzymał wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla Skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] lipca 2011 r., którą nakazano Skarżącemu rozbiórkę budynku magazynowego płodów rolnych z aneksem biurowym na działce ew. [...] .przy ul. P. w D., gmina O. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skutkiem oddalenia przez WSA w Warszawie skargi na zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2016 r. będzie pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. nakazującej wykonanie rozbiórki budynku magazynowego płodów rolnych z aneksem biurowym, która może zostać wykonana. Generalną zasadą przyjętą w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji powinien uprawdopodobnić, w przeciwieństwie do udowodnienia, a zatem jednie wywołać przekonanie Sądu, że wykonanie tej decyzji spowoduje powstanie okoliczności, które można zakwalifikować jako znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżący we wniosku co prawda nie przywołuje warunkujących wstrzymanie zaskarżonej decyzji przesłanek w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków ale jasno formułuje, że wnosi o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem przedstawia argumenty i dowody świadczące, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne z uwagi na zmieniony stan faktyczny i prawny w zakresie zaskarżonej decyzji. Nadmienić należy, że do wstrzymania wykonania aktu wystarczy stwierdzenie, że zachodzi jedna z wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, opierając się o całokształt okoliczności sprawy wynikających z akt zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. Sprawa dotyczy rozbiórki budynku magazynowego płodów rolnych z aneksem biurowym a zatem przyjąć należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, iż Skarżący będzie zobowiązany zaprzestać prowadzonej w tym budynku działalności gospodarczej, z której czerpie dochody na swoje utrzymanie. Z oczywistych względów rozbiórka obiektu budowlanego o powierzchni całkowitej [...] m2 wyposażonego w [...] komór chłodniczych i wszelkie instalacje niezbędne do magazynowania warzyw i owoców pociągnie bardzo wysokie koszty a w razie uchylenia zaskarżonego wyroku spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci odbudowy obiektu. Nie powinno budzić wątpliwości, że poniesienie tych wysokich kosztów może wpłynąć na sytuację finansową Skarżącego i wywołać znaczną szkodę dla jego sytuacji finansowej a przede wszystkim ograniczy lub nawet uniemożliwi prowadzoną dotychczas w tym budynku działalność, a przez to spowoduje brak dochodu. Takie okoliczności uprawdopodabniają wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Istotne znaczenie dla oceny przesłanek wstrzymania ma także okoliczność zawarcia aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2017 r., mocą którego m.in. Skarżący nabył sąsiadujące z jego nieruchomością działki gruntu w celu doprowadzenia do zmiany odległości przedmiotowego budynku magazynowego od działki M. R. co umożliwi mu doprowadzenie do zgodności odległości przedmiotowego budynku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Także wszczęcie na wniosek Skarżącego przez MWINB postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 K.p.a. zaskarżonej decyzji świadczy o tym, że dopuszczenie do rozbiórki obiektu przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej i toczącego się równolegle z nim postępowania o zmianę zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować dla Skarżącego trudne do odwrócenia skutki lub szkodę, o której była mowa wyżej. Nie rozstrzygając merytorycznie sprawy, gdyż jest to niedopuszczalne na etapie tego postępowania incydentalnego, NSA stwierdza, że należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji bowiem może okazać się, że zaistniała w sprawie mocą aktu notarialnego zmiana okoliczności faktycznych wpłynie na rozstrzygnięcie. Zakup działek a w ich wyniku zmiana granic i odległości przedmiotowego budynku od sąsiadujących nieruchomości wymaga oceny sądowej. Na pewno świadczy o tym, że póki sąd ostatecznie nie rozstrzygnie sprawy zaskarżona decyzja nie powinna być wykonana. Biorąc z urzędu pod uwagę ewentualne zagrożenie dla życia i zdrowia osób trzecich jakie mogą stwarzać przeznaczony do rozbiórki obiekt budowlany NSA stwierdza, że budynek hali magazynowej służy do prowadzenia działalności a zatem znajduje się w co najmniej w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia. Nie wydziela oparów czy zapachów, ani nie emituje hałasu zatem nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia osób trzecich, co wymagało by jego natychmiastowego usunięcia. Wstrzymanie wykonania decyzji do momentu prawomocnego zakończenia sprawy przez sąd nie spowoduje więc zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, zdrowia i życia innych osób. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.