II OSK 2109/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. Z. i A. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych M. Z. i A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 148/16 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 148/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Od powyższego wyroku M. Z. i A. O. (dalej również jako "skarżące kasacyjnie"), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyły skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że wykonanie decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji spowodowałoby trudny do odwrócenia skutek w postaci "trwałej zmiany rzeczywistości". W ocenie pełnomocnika zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie S. Sp. z o.o. (dalej "Spółka") pozwolenia na budowę regionalnego składowiska odpadów wraz z infrastrukturą wpłynie m.in. na spadek wartości nieruchomości skarżącej, gdyż żaden z potencjalnych nabywców nie będzie zainteresowany nabyciem nieruchomości, w sąsiedztwie której miałoby powstać składowisko odpadów (ze wszystkimi towarzyszącymi temu uciążliwościami). Ponadto we wniosku pełnomocnik wskazuje na naruszenia prawa jakie, w ocenie skarżących kasacyjnie, miały miejsce przy wydawaniu decyzji organu I i II instancji. Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym pełnomocnik skarżących wykazuje zmianę okoliczności jakie w jego ocenie miały miejsce od momentu wydania przez WSA w Warszawie postanowienia z dnia 19 kwietnia 2016 r., którym Sąd odmówił wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę. Pełnomocnik w piśmie podnosi, że inwestor podjął czynności przygotowawcze do skonsumowania pozwolenia na budowę. Dowodem na rozpoczęcie takiej czynności jest w ocenie pełnomocnika modernizacja przyłącza energetycznego, w tym roboty ziemne w bezpośredniej bliskości odstojnika, który jest objęty zamierzeniem inwestycyjnym. W piśmie pełnomocnik skarżących kasacyjnie wniósł ponadto o zobowiązanie Spółki do przedłożenia Sądowi dziennika budowy z aktualnymi wpisami, wniosków o uzgodnienia oraz realizację działań okołoinwestycyjnych składanych do organów administracji w ciągu ostatniego roku oraz pism od tych organów w odpowiedzi na wnioski na okoliczności podejmowania działań zmierzających do realizacji decyzji o pozwoleniu na budowę. Do obu powyższych pism odniósł się pisemnie pełnomocnik Spółki wnosząc o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę uzasadniając to przede wszystkim faktem, iż wniosek taki był już przedmiotem rozpoznania WSA w Warszawie, który postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na w/w postanowienie oddalił wniesione zażalenie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik Spółki wskazał, że zmiana tego stanowiska w myśl orzecznictwa możliwa byłaby tylko w sytuacji zmiany okoliczności sprawy, bądź ujawnienia okoliczności dotąd nieznanych. W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. pełnomocnik Spółki odniósł się do kwestii przyłącza energetycznego i potencjalnych czynności przygotowawczych do skonsumowania pozwolenia na budowę. Jak wskazuje pełnomocnik Spółki modernizacja przyłącza energetycznego jest realizowana przez innego inwestora – Spółkę P. S.A. Obiekt ten nie jest objęty pozwoleniem na budowę inwestycji – składowiska w K. Ponadto pełnomocnik wskazuje, że domaganie się od inwestora niewykonywania działań zmierzających do realizacji inwestycji jest uzasadnione wyłącznie w sytuacji wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla rozpoznania złożonego przez pełnomocnika skarżących kasacyjnie wniosku kluczowe znaczenie ma postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r., którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2015 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnie 23 sierpnia 2016 r. oddalił wniesione od powyższego postanowienia zażalenie. U podstawy obu tych orzeczeń legło niedostateczne wykazanie przez stronę skarżącą zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołane przez M. Z. na etapie zażalenia argumenty przemawiające, jej zdaniem, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny rozważył i uznał za niewystarczające do "wstrzymania inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny". Sąd już na tamtym etapie wskazał, że to inwestor ponosi ryzyko rozpoczęcia inwestycji przed prawomocnym wyrokiem sądu i to on poniesie szkodę w sytuacji gdy wyrok ten będzie dla niego niekorzystny. Za wstrzymaniem inwestycji w tej sytuacji przemawiałaby tylko kwestia związana z wystąpieniem realnego niebezpieczeństwa, które strona wnosząca o wstrzymanie powinna starannie udokumentować. W zaistniałej sytuacji trudno mówić o nowych okolicznościach uzasadniających zmianę stanowiska Sądu skoro do argumentów dotyczących m.in. przykrego zapachu, wzrostu populacji gryzoni czy rozprzestrzeniania się odpadów lekkich skarżąca dodaje na obecnym etapie w zasadzie jedynie spadek wartości nieruchomości w sytuacji ewentualnej sprzedaży. Pozostałe okoliczności podniesione we wniosku o wstrzymanie z dnia [...] listopada 2017 r. sprowadzają się do merytorycznej oceny decyzji organu, która na tym etapie sprawy jest niedopuszczalna. Odnosząc się natomiast do pisma z dnia [...] stycznia 2018 r., będącego uzupełnieniem wniosku o wstrzymanie, Sąd podziela ocenę pełnomocnika Spółki, że nawet w sytuacji wykonywania pewnych czynności zmierzających do realizacji przedmiotowej inwestycji nie stanowi to przesłanki, z której wynika zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę stanowiska Sądu w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji. Strona też nie ma podstaw domagania się od inwestora niewykonywania działań zmierzających do realizacji inwestycji objętej pozwoleniem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie w art. 61 § 3 w związku z art. 193 orzekł jak w sentencji.