II OSK 2107/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 200/14 o odrzuceniu skargi Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni na uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. Nr 142/VII/11 w przedmiocie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 200/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni na uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. Nr 142/VII/11 w przedmiocie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Sejmik Województwa Pomorskiego podjął uchwałę z dnia 27 kwietnia 2011 r. Nr 142/VII/11 w sprawie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni, po uprzednim wezwaniu Sejmiku Województwa Pomorskiego do usunięcia naruszenia prawa (dwa pisma z dnia 20 stycznia 2014 r.), działając w trybie art. 90 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na działanie Sejmiku Województwa Pomorskiego, polegające na naruszeniu uprawnień ustawowych Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w zakresie jego wyłącznych kompetencji do ustanawiania przepisów prawa miejscowego w granicach morskich wód wewnętrznych oraz ustanawiania zakazów żeglugi na morskich wodach wewnętrznych, żądając uchylenia zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 1, § 3 pkt 14 oraz § 4 ust. 3 i 5. W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa Pomorskiego wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając powyższe okoliczności Sąd wyjaśnił, że skarga wskazuje w istocie na powstały spór kompetencyjny między organami administracji publicznej, w związku z czym nie może być w ogóle rozpatrywana w kategoriach naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jednego z tych organów tj. w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. W stosunku do organu administracji publicznej nie można rozważać naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia (poza szczególnymi przypadkami, gdy organ reprezentuje jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa, której przysługują np. określone prawa do nieruchomości, z których tego rodzaju interes mogłaby wywodzić). Interes prawny organów administracji publicznej jest zabezpieczony poprzez ustawowe uregulowania wyznaczające ich zakres działania oraz ściśle określone kompetencje. W celu wyeliminowania mogących powstać sporów kompetencyjnych nie jest dopuszczalne wykorzystywanie procedury skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu, lecz należy skorzystać z procedury określonej w art. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kierując się dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni podniósł zarzuty: 1. naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj: - art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na odrzuceniu skargi na działanie Sejmiku Województwa Pomorskiego, z powołaniem się przez Sąd na art. 4 P.p.s.a. i co za tym idzie, uznanie skargi za niedopuszczalną; - art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U z 2013 r. poz. 596 z późn. zm), poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni nie ma interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu; - art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną orzeczenia; 2. naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj: - art. 217 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U z 2012 r. poz.145) (dalej: prawo wodne) i art. 43 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz. U. z 2014 r. poz.518), polegającą na nie zastosowaniu tych przepisów, które statuują interes prawny właściciela wód - Skarbu Państwa Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni jako trwałego zarządcy wód morskich; - art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 2 oraz w związku z art. 42 i 44 oraz 48 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U z 2013 r. poz. 934 z póżn. zm), polegającą na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu; 3. błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i wyprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwych wniosków ze stanu faktycznego sprawy. W oparciu o wskazane powyżej podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 203 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podstawą do odrzucenia w niniejszej sprawie skargi wniesionej przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni był art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), który Sąd I instancji zastosował wobec przyjęcia, że skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn. Jak wynika z zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu argumentacji, Sąd przyjął, iż intencją skarżącego było w istocie rozstrzygnięcie w zakresie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Dyrektorem Urzędu Morskiego w Gdyni a Sejmikiem Województwa Pomorskiego. Wychodząc z tego założenia Sąd wywodził, że w celu wyeliminowania mogących powstać sporów kompetencyjnych nie jest dopuszczalne wykorzystywanie procedury skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu, lecz należy skorzystać z procedury określonej w art. 4 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taką interpretację pisma skarżącego należy uznać za błędną. Po pierwsze Sąd I instancji bez należytego zbadania przyjął, iż skarżący zamiast skargi chciał i powinien był wnieść o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, w sytuacji gdy zarówno z treści skargi, jak i poprzedzającego ją wezwania do usunięcia naruszenia prawa okoliczność ta nie wynika w sposób jednoznaczny. Sformułowane w skardze zarzuty nakierowane były na wykazanie wadliwości, jakimi obarczona była uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. Nr 142/VII/11 w przedmiocie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Skarżący w związku naruszeniem swoich uprawnień ustawowych domagał się w istocie uchylenia zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 ust. 1, § 3 pkt 14, § 4 ust. 3 i ust. 5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd wobec wadliwej interpretacji przedmiotu zaskarżenia, przedwcześnie zastosował art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i odrzucił skargę. W przypadku powzięcia przez Sąd I instancji wątpliwości co do rzeczywistych intencji skarżącego, Sąd winien był zobowiązać autora skargi o sprecyzowania powyższej kwestii, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie więc zbadanie dopuszczalności wniesienia skargi, a w przypadku stwierdzenia, że jest ona dopuszczalna, merytoryczne rozpoznanie sprawy i ustosunkowanie się do powołanych przez skarżącego zarzutów. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów postępowania, zauważyć należy, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/3/42).