II OSK 2083/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Lu 146/20 w sprawie ze skargi [...] na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji postanawia I. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, II. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, II. zwrócić [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Lu 146/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], orzekł następująco: I. stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...]; II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia odwołania wskazanego w punkcie I; IV. oddalił skargę w pozostałej części; V. zasądził od Wojewody [...] na rzecz [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok Sądu I instancji został wydany w związku ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., która wpłynęła do organu administracji 17 grudnia 2020 r., a do Sądu pierwszej instancji 29 grudnia 2020 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda [...], zaskarżając pkt I oraz pkt V tego wyroku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania sądowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 15 § 1 pkt 3 i pkt 4 w związku z art. 187 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania przepisu mającego na celu ujednolicanie zasad interpretacji i stosowania prawa oraz sposobu rozstrzygania spraw oraz brak zastosowania uchwały siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19); b) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w sprawie prowadzonej przez Wojewodę [...] za sygn. akt [...] dotyczącej rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...] doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania; c) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 200 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia w zastanym stanie faktycznym i prawnym podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie (pkt I i V wyroku) oraz oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, jednocześnie zrzeczono się rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, wskazano jednak, że od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 183 § 1 p.p.s.a., przewidziane są istotne odstępstwa. Jedno z nich zostało sformułowane w art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Powyższe wynika z punktu pierwszego powołanej uchwały, w którym wskazano, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 tej ustawy, polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego. Uwzględniając powyższe należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie zostało zaskarżone przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania przez ten organ administracji odwołania skarżącego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...]. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten sam organ administracji oraz w tej samej sprawie zostało zaskarżone przez skarżącego także w skardze z 30 listopada 2020 r., która wpłynęła do organu administracji 2 grudnia 2020 r., a do Sądu pierwszej instancji 22 grudnia 2020 r., gdzie została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Lu 142/20. Zatem, skoro w rozpoznawanej sprawie skarga zarówno do organu administracji, jak i do Sądu pierwszej instancji wpłynęła odpowiednio 17 grudnia 2020 r. i 29 grudnia 2020 r., to skarga ta została wniesiona w sprawie, która była w toku. W tych okolicznościach skarga powinna była być odrzucona przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 142/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok 20 maja 2021 r., czyli tego samego dnia, co w rozpoznawanej sprawie, przy czym, tak jak w rozpoznawanej sprawie, stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia odwołania, a nadto oddalił wnioski o wymierzenie organowi administracji grzywny i przyznania skarżącemu sumy pieniężnej i zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 580 zł. Organ administracji od wskazanego wyroku wniósł skargę kasacyjną, która wyrokiem z 25 listopada 2021 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2082/21, została oddalona. W związku z tym wyrokiem NSA w rozpoznawanej sprawie zachodzi także nieważność postępowania z powodu prawomocnego osądzenia sprawy (art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Mając to wszystko na uwadze NSA na podstawie art. 189 w zw. z art. 158 § 1 pkt 4 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i skargę odrzucił, przy czym z uwagi na nieważność postępowania na podstawie art. 186 p.p.s.a. uchylił także wyrok w niezaskarżonej części. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji. W odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego Sąd kasacyjny uznał, że ustalone okoliczności uzasadniają przyjęcie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (punkt II sentencji). Jednocześnie w związku z punktem I sentencji Sąd kasacyjny na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi (punkt II sentencji). Wobec tego, że organ administracji w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów