II OSK 2063/18

Dnia 29 sierpnia 2018 r. r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2018 r. r., sygn. akt II SA/Kr 13/18 w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2017 r. r., sygn. akt II SA/Kr 529/17 w sprawie ze skargi A.J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z 16 lutego 2018 r. r., sygnatura akt II SA/Kr 13/18, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Krakowie odrzucił skargę K. w K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 lipca 2017 r. r., sygnatura akt II SA/Kr 529/17, którym uwzględniono skargę A. J. i uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody M. z [...] lutego 2017 r. r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r. r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, przyjmując, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie. Sąd pierwszej instancji ustalił, że K. w K. o wyroku z 14 lipca 2017 r. r. dowiedział się w dniu 4 września 2017 r. r., kiedy ten wyrok został mu doręczony. W związku z tym uznał, że skarga o wznowienie postępowania, wniesiona dopiero 3 stycznia 2018 r., nie została wniesiona w terminie przewidzianym w art. 277 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej K. w K. podniósł zarzut naruszenia art. 67 § 2 w zw. z art. 277 i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wyrok z 14 lipca 2017 r. r. odebrał w dniu 4 września 2017 r. r. Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący kasacyjnie podniósł, że wyrok z 14 lipca 2017 r. r. do dnia wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie został mu prawidłowo doręczony. Kwestionując ustalenie Sądu pierwszej instancji, że wyrok ten został mu doręczony 4 września 2017 r. wskazał, iż na zwrotnym potwierdzeniu jego odbioru widnieje pieczątka innego podmiotu, mianowicie "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa o tym samym adresie co skarżący kasacyjnie, z nieczytelnym podpisem osoby odbierającej. W związku z tym, powołując się na art. 67 § 2 p.p.s.a., twierdził, że nie doszło do skutecznego doręczenie mu wyroku z 14 lipca 2017 r. W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. J. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna opiera się o uzasadnione podstawy. W szczególności zasadny jest zarzut naruszenia art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy – Dz.U. z 2018 r. r., poz. 1302). Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu trzech miesięcy od dnia, w którym skarżący kasacyjnie dowiedział się o wyroku z 14 lipca 2017 r., bowiem ustalenie, że wyrok ten został mu doręczony 4 września 2017 r. nie uwzględnia sposobu potwierdzenia odbioru na zwrotnym poświadczeniu odbioru wyroku. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru, w miejscu przeznaczonym na potwierdzenie odbioru, widnieje bowiem pieczątka "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w [...] i nieczytelny podpis osoby odbierającej pismo. Ta okoliczność może świadczyć, że odpis wyroku z uzasadnieniem nie został doręczony skarżącemu kasacyjnie, lecz podmiotowi wskazanemu w treści pieczątki. Jednocześnie nie można wykluczyć, że odpis wyroku z uzasadnieniem został jednak skutecznie doręczony skarżącemu kasacyjnie 4 września 2017 r., co mogłoby by mieć miejsce m.in. wówczas, gdyby osoba odbierająca pismo była pracownikiem skarżącego kasacyjnie upoważnionym do odbioru pism (art. 67 § 2 p.p.s.a.). Na taką możliwość wskazują powiązania pomiędzy skarżącym kasacyjnie, a "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w [...], wynikające z tego, że oba podmioty działają pod tym samym adresem. Ponadto, wskazać należy, że jest możliwe ustalenie, kto potwierdził odbiór odpisu wyroku z uzasadnieniem, gdyż doręczyciel na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazał imię i nazwisko tej osoby (prawdopodobnie R. O.). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ustalenie, iż skarżący kasacyjnie o wyroku z 14 lipca 2017 r. dowiedział się 4 września 2017 r. jest przedwczesne. Tym samym nie jest uzasadnione stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 277 p.p.s.a. Zauważyć należy, że co prawda w samej skardze o wznowienie postępowania tego nie wskazano, jednakże w równolegle ze skargą o wznowienie postępowania wniesionym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 14 lipca 2017 r., skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że o tym wyroku dowiedział się z treści postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. r. doręczonego mu w dniu [...] grudnia 2017 r. Gdyby to twierdzenie okazało się zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to skarga o wznowienie postępowania została by wniesiona w terminie. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania z uwagi na uchybienie terminu było niezasadne. Z tego powodu, na podstawie art. 185 § 1 i art. 182 § 1 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji wyjaśni, z uwzględnieniem przedstawionego w niniejszej sprawie stanowiska NSA, czy odpis wyroku z 14 lipca 2017 r. został skarżącemu kasacyjnie doręczony 4 września 2017 r. Sąd pierwszej instancji weźmie przy tym pod rozwagę, że zgodnie z art. 281 p.p.s.a. zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i oparcie jej na ustawowej podstawie może być badane na rozprawie. Taki sposób postępowania w rozpoznawanej sprawie byłby uzasadniony tym, że ze skargi o wznowienie postępowania wynika, że jej podstawą jest zarzut pozbawienia skarżącego kasacyjnie w skutek naruszenia przepisów postępowania możności działania, co miało polegać na tym, że nie został on zawiadomiony o wniesieniu skargi i rozprawie oraz że nie doręczono mu wydanego w sprawie wyroku. W związku z tym do rozstrzygnięcia o tym, że skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie konieczne jest ustalenie, czy prawidłowo skarżący kasacyjnie został zawiadomiony o rozprawie w dniu 14 lipca 2017 r. oraz o tym, czy 4 września 2017 r. skutecznie doręczono mu wyrok z 14 lipca 2017 r. Ustalenie, czy skarżący kasacyjnie został prawidłowo zawiadomiony o rozprawie będzie przesądzać o tym, czy został pozbawiony możności działania. Natomiast ustalenie, czy skarżącemu kasacyjnie doręczono 4 września 2017 r. odpis wyroku z 14 lipca 2017 r. ma znaczenie zarówno dla rozstrzygnięcia o tym, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie, jak i dla rozstrzygnięcia, czy został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. z powodu pozbawienia możności działania nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. Prawidłowe doręczenie skarżącemu kasacyjnie odpisu wyroku z uzasadnieniem 4 września 2017 r. oznaczałoby, że niemożność działania ustała, gdyż wówczas mógłby wnieść skargę kasacyjną, podnosząc zarzut nieważności postępowania z powodu niezawiadomienia go o rozprawie, po której wydano wyrok (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).Ponadto, prawidłowe doręczenie skarżącemu kasacyjnie wyroku z 14 lipca 2017 r. w dniu 4 września 2017 r. oznaczałoby, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania upływałby w dniu 4 grudnia 2017 r. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania NSA stwierdza, że w świetle art. 203 i art. 204 p.p.s.a., brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia w przypadku, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie, co jednak nie oznacza, że koszty związane z wniesieniem tej skargi kasacyjnej nie mogą być rozliczone w następnie wydanym wyroku, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 p.p.s.a. (uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. r., sygn. akt I OPS 4/07).