II OSK 2035/23

Dnia 10 stycznia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.K. i W.S. o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 788/22 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.C. i H.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 788/22 oddalającego skargę M.C. i H.K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 23 września 2022 r. nr WOP.7721.81.2022.ASN w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 6 kwietnia 2023 r., II SA/Bk 788/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: "WSA") w Białymstoku, oddalił skargę M.C. i H.K. ("skarżący" lub "inwestorzy") na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("PWINB") w Białymstoku z 23 września 2022 r. nr WOP.7721.81.2022.ASN w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący. Wnioskiem z 15 września 2023 r. uczestnicy postępowania – M.K. i W.S., zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634, "Ppsa") wnieśli o uchylenie postanowienia WSA w Białymstoku z 6 grudnia 2022 r., którym wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem uczestników postępowania w sprawie ustały wszystkie okoliczności, które stanowiły podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawcy podnoszą, że inwestorzy posiadają środki finansowe, które byli w stanie zainwestować w realizację nowego budynku i znaczną przebudowę istniejącego budynku. Mogli więc te środki przeznaczyć np. na przeniesienie działalności pralni do innej lokalizacji. Wskazują nadto, że inwestorzy posiadają oficjalną stronę internetową, co także wiąże się z kosztami, a z danych tam zawartych (ale częściowo także z danych na CEiDG) wynika, że inwestorzy posiadają aż 6 punktów pralniczych, na co przedstawiają dowody w postaci wydruków ze strony internetowej pralnia[...], z Facebooka oraz dokumentację zdjęciową mającą dowodzić, że inwestorzy przystąpili do realizacji robót budowlanych – o znacznym rozmiarze. W odpowiedzi inwestorki – M.C. na wniosek uczestników postępowania wniesiono o: 1. jego oddalenie, 2. przeprowadzenie dowodu z: - bilansu chemicznej pralni ekologicznej "[...]" s.c. za październik 2023 r., - bilansu chemicznej pralni ekologicznej "[...]" s.c., za okres od stycznia do października 2023 r ., - bilansu firmy "[...]" M.C. za październik 2023 r.; - bilansu firmy "[...]" M.C. za okres od stycznia do października 2023 r., - potwierdzenia przelewu świadczeń z ZUS za listopada 2023 r. na rzecz M.C. i H.K. - harmonogramu spłat kredytów dla podmiotów gospodarczych - wyciągu z rachunku bankowego - fiskalnych raporty sprzedaży - [...] z dn. 30.11.2023 r., na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej skarżących, tj. na fakt ustalenia, iż od daty wydania postanowienia z dnia 6 grudnia 2022 r. w przedmiocie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji nie uległa ona poprawie, ale pogorszeniu, 3. przyznanie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zdaniem inwestorki żadna z przesłanek, która legła u podstaw przedmiotowego postanowienia, nie tylko nie odpadła, ale też z uwagi na coraz wyższe koszty pracownicze, przesłanka znacznych nakładów finansowych z tym faktem związanym wzrosła. Dochody uzyskiwane z prowadzenia działalności gospodarczej nie wzrosły, a wręcz przeciwnie, zmalały. Całość argumentacji w przedmiotowym zakresie pozostaje aktualna. Odpowiedź na wniosek uczestników postępowania wywiódł również drugi z inwestorów – H.K., wnosząc o jego oddalenie, podnosząc że stan faktyczny stanowiący podstawę wydania postanowienia z 6 grudnia 2022 r. nie uległ zmianie. Inwestor poparł stanowisko i argumentację pisma skarżącej M.C. z 19 grudnia 2023 r. oraz przychylając się do zgłoszonych tam wniosków dowodowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 4 Ppsa, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten, na mocy art. 193 Ppsa, stosuje się odpowiednio również do postanowień wydanych przez NSA. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, tj. były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu. W doktrynie podnosi się, że uchylenie postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 Ppsa, albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie. Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności (tak: J. Borkowski, Monitor Prawny 2005.14.675, Lex 48620/4). Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez wnioskodawczynię wniosku o zmianę postanowienia WSA z 6 grudnia 2022 r. w sprawie wstrzymania wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. Złożony zatem wniosek – w trybie art. 61 § 4 Ppsa – o zmianę postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji może być uwzględniony w razie zmiany okoliczności. Ustawodawca formułując przesłankę zmiany okoliczności nie precyzuje jej bliżej, jednak dokonując wykładni tej przesłanki bezspornie można stwierdzić, że nie każda zmiana każdych okoliczności będzie uzasadniała uwzględnienie wniosku, ale tylko zmiana takich okoliczności, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia potrzeby utrzymania ochrony tymczasowej. W rozpoznawanej sprawie uczestnicy nie wskazali istotnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu przez WSA w Białymstoku postanowienia z 6 kwietnia 2023 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazywane okoliczności powinny kwestionować ziszczenie się tych przesłanek. Faktem jest, że przedmiotowym wyrokiem z 6 grudnia 2022 r. WSA w Białymstoku uznał niezasadność skargi inwestorów na decyzję PWINB w Białymstoku w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku, z uwagi jednak, iż została wniesiona skarga kasacyjna, wyrok ten jest nieprawomocny. Tym samym kwestia badania legalności zaskarżonej decyzji nie została zakończona. Uczestnicy swoje uwagi koncentrują na tym, iż inwestorzy posiadają środki finansowe, które byli w stanie zainwestować w realizację nowego budynku i znaczną przebudowę istniejącego budynku, inwestorzy posiadają aż 6 punktów pralniczych. Na te okoliczności przeciwdowody przedstawili jednak inwestorzy w złożonej odpowiedzi na wniosek uczestników postępowania, z których wynika, że odnośnie budowy budynku usługowego - warsztatu rzemieślniczego, aby realizować powyższe prace budowlane skarżący uzyskali kredyty, które spłacają do dziś: 1. kredyt związany z przebudową budynku spłacany będzie do kwietnia 2024 r., 2. na budowę nowego, ale bardzo małego budynku na własnej działce uzyskano również kredyt uruchomiony 25.10.2022 r. w wysokości 150.000 zł - spłata zgodnie z harmonogramem do końca października 2025 r. Budynek realizowany jest systemem gospodarczym. Jedynie prace przede wszystkim w zakresie instalacji realizowane są z pomocą wyspecjalizowanych firm. Cała reszta budowy jest realizowana jak najniższym kosztem. Budowany budynek jest o powierzchni zabudowy 116m², nie ma zatem mowy o znacznym rozmiarze i rozmachu prac budowlanych. Odnosząc się z kolei do "aż sześciu punktów pralniczych" posiadanych przez inwestorów. Jak wyjaśniali inwestorzy wniosek punkt pralniczy oznacza punkt przyjęć odzieży, dywanów do prania. Innymi słowy - punkt przyjęć "zbiera" przedmioty, które należy uprać, a następnie są one przywożone do pralni. W tym miejscu nie należy tracić z pola widzenia dochodów, jakie przynoszą owe punkty. Nie należy też tracić z pola widzenia, o czym świadczą zresztą dołączone przez inwestorów dowody w postaci fiskalnych raporty sprzedaży punkt przyjęć w M. za m-c 11.2023 r miał łączny obrót 1.401 zł, punkt przyjęć w dzielnicy [...] w sklepie wielobranżowym - 169 zł za m-c 11.2023 r., przy czym sama opłata za podnajem punktu wyniosła 50,70 zł. Główne lokalizacje pralni w B., których właścicielem jest skarżąca lub działająca w spółce cywilnej to siedziba pralni [...] przy ul. [...] oraz siedziba drugiej firmy przedsiębiorcy Firma [...] wraz z punktem przyjęć pralni [...] od 1999 roku przy ul. [...]. Zakłady w wymienionych dwóch lokalizacjach istnieją ćwierć wieku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podniesione w obecnie rozpoznawanym wniosku nie dają podstawy do zmiany postanowienia z 6 grudnia 2022 r. Należy bowiem przyjąć, że wskazane przez uczestników postępowania okoliczności nie można zakwalifikować jako mające istotne znaczenie i wpływ na rozpoznanie wniosku o uchylenie postanowienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej, jak wynika z dowodów nadesłanych przez stronę przeciwną – inwestorów dochody uzyskiwane z prowadzenia działalności gospodarczej nie wzrosły, a zmalały. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.