II OSK 2030/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku V. K. i S. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej V. K. i S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 547/23 w sprawie ze skargi V. K. i S. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2023 r. nr 697/2023 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych obejmujących budowę budynku handlowo-usługowego postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 547/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę V. K. i S. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2023 r. nr 697/2023 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych obejmujących budowę budynku handlowo-usługowego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (powinno być postanowienia). Wskazali, że podstawową działalnością skarżących jest prowadzenie działalności w ramach stacji unowocześniania pojazdów bez napraw i serwisu. Uniemożliwienie doprowadzenia do zakończenia budowy, która była prowadzona przez skarżących zgodnie z przepisami prawa docelowo doprowadzi do wręcz natychmiastowej utraty przez nich głównego źródła ich przychodu, a w konsekwencji doprowadzi do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej i narazi skarżących na znaczną i niepowetowaną szkodę finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Wskazać należy, że objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienie, zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego obiektu lub nakazem jego rozbiórki. Tym samym na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych co do zasady nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem strona skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji przedmiotowego obiektu. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci nakazu rozbiórki, ponieważ, jak wskazano, dopiero od działań strony skarżącej będzie zależało czy w odrębnej decyzji organ będzie mógł ewentualnie wydać stosowny nakaz lub wydać decyzję o legalizacji. Zaskarżone postanowienie nie ma więc charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji budowy wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Skutkiem zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w tym zakresie. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych istotnie byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (zob. postanowienie NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 228/22). Oznacza to tym samym, że brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.