Sygnatura
II OSK 2018/25
Wyrok NSA z 15 kwietnia 2026 r., II OSK 2018/25 – ochrona cudzoziemca
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 15 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 228/25 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 30 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz L. D. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 228/25, oddalił skargę obywatela Rosji narodowości czeczeńskiej L. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 30 października 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 14 marca 2018 r. o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. Wskazany wyrok został wydany w następujących istotnych okolicznościach faktycznych sprawy. Skarżący wnosząc w 2017 r. o udzielenie mu ochrony międzynarodowej m.in. twierdził, że 1 czerwca 2016 r. w Czeczeni podczas przesłuchiwania w związku z zamachem terrorystycznym 9 maja 2016 r., w którym udział brał m.in. jego brat, został poddany torturom. Organy administracji obu instancji twierdzenia skarżącego o przesłuchaniu go w związku z działalnością jego brata i zamachem z 9 maja 2016 r. uznały za wiarygodne. Nie uznały natomiast za wiarygodne twierdzeń skarżącego o poddaniu go podczas tego przesłuchania torturom. W związku z tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 14 marca 2018 r. odmówił udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej, zaś Rada do Spraw Uchodźców decyzją z 7 grudnia 2018 r., rozpoznając odwołanie skarżącego, tę decyzję utrzymała w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 224/19 oddalił skargę skarżącego na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 7 grudnia 2018 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej skarżącego wyrokiem z 28 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 3306/19, uchylił wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2019 r. oraz decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 7 grudnia 2018 r. NSA uznał za zasadne podstawy kasacyjne, dotyczące naruszenia przepisów postępowania w związku z oceną twierdzenia skarżącego, że podczas przesłuchania 1 czerwca 2016 r. był poddany torturom. W związku z tym uchylając także zaskarżoną decyzję wskazał, aby organ odwoławczy we wskazanym w uzasadnieniu zakresie uzupełnił postępowanie dowodowe. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z 27 kwietnia 2022 r. ponownie utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 14 marca 2018 r., zaś WSA w Warszawie wyrokiem z 18 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1566/22, oddalił skargę skarżącego na tę decyzję. Z kolei NSA na skutek skargi kasacyjnej skarżącego wyrokiem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23, uchylił wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2022 r. oraz decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 27 kwietnia 2022 r. NSA w powołanym wyroku wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Rada do Spraw Uchodźców za udowodniony uzna fakt, że skarżący został pobity podczas przesłuchania 1 czerwca 2016 r. Nadto Rada do Spraw Uchodźców miała uwzględnić, że to pobicie może być uznane za przejaw tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania w rozumieniu art. 15 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz że determinuje to konieczność zastosowania w sprawie domniemania z art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W końcu, Rada do Spraw Uchodźców miała, w kontekście ogólnej zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) oraz możliwości obalenia wspominanego domniemania, przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że akty wyrządzania poważnej krzywdy skarżącemu nie powtórzą się w razie jego powrotu do kraju pochodzenia (art. 18a in fine ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). NSA przy tym podkreślił, że krajem pochodzenia skarżącego nie jest Republika Czeczeni, ale Federacja Rosyjska (art. 2 pkt 9 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Ma to, w ocenie NSA, znaczenie w kontekście art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż w świetle tego przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Zdaniem NSA w realiach rozpoznawanej sprawy konieczność zbadania tej okoliczności jest szczególnie aktualna jeżeli zważy się, że skarżący przez znaczny okres czasu przed wyjazdem z kraju pochodzenia zamieszkiwał w innych częściach Federacji Rosyjskiej niż Czeczenia i nie był wówczas poddawany przemocy ze strony struktur siłowych Republiki Czeczeni. Zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z 30 października 2024 r. została wydana na skutek wskazanego wyroku NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23. W skardze na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z 30 października 2024 r. skarżący przede wszystkim zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego Rada do Spraw Uchodźców nie zastosowała się do wiążącej ją oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23. Sąd pierwszej instancji uznał, że Rada do Spraw Uchodźców zastosowała się do wiążącej ją oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W skardze kasacyjnej skarżący przytoczył następujące podstawy kasacyjne. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) skarżący zarzucił naruszenie: - art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez "nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że Organ II instancji wykonał wytyczne sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23, którymi Organ był związany, co stało się przyczyną uznania, że zachodzą podstawy do odmowy objęcia Skarżącego ochroną międzynarodową oraz oddaleniem skargi"; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez "niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, co skutkowało stwierdzeniem Rady do Spraw Uchodźców: , w tym: a) wybiórczo potraktował zeznania złożone przez Skarżącego; b) dowolnie uznał, że działania jakich dopuścili się przedstawiciele władz państwowych względem Skarżącego, powinny być tylko rozważane pod kątem przekroczenia uprawnień, bez dokonania wykładni , w świetle której zasadnym jest stanowisko, że Skarżący w kraju pochodzenia doświadczył poważnej krzywdy; c) celowo pominął, że Skarżący w kraju pochodzenia doświadczał również długotrwałej przemocy psychicznej ze strony przedstawicieli władz; nie wziął pod uwagę w tym zakresie, jak również przy ocenie stopnia dotkliwości i trwałości skutków przemocy fizycznej, której był ofiarą, opinii psychologicznych złożonych do akt; d) dowolnie uznał, że przesłuchania Skarżącego były standardowym działaniem służb; m.in. zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanym w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1395/06: ; co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową oraz oddaleniem skargi"; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez "nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że Organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie: , podczas gdy Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do należytego i wszechstronnego udzielenia odpowiedzi na ww. pytanie oraz dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, w tym: a) Organ dokonał ustaleń odnoszących się do osoby Skarżącego, tj. jedynie czy widnieje na ogólnodostępnych listach - i jakkolwiek z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców (...) wynika, że Skarżący nie figuruje na takich listach, to jednocześnie [Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców] (...) podkreślił, że nie może to prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest on osobą poszukiwaną, co już Organ, jak i Sąd I instancji - wydaje się - celowo pomijają; b) Organ dokonał w sposób dowolny stwierdzenia, że na niekorzyść Skarżącego przemawiać ma okoliczność wyrobienia w M. paszportu zagranicznego, a następnie opuszczenia kraju pochodzenia, podczas gdy w skardze podnoszono, że przede wszystkim Organ nie dokonał oceny zeznań Skarżącego w tym zakresie; c) Organ dokonał w sposób dowolny stwierdzenia, że Skarżący może bezpiecznie zamieszkać w innej części Federacji Rosyjskiej, co jest wynikiem wybiórczej oceny złożonych przez niego zeznań, dotyczących wydarzeń po zatrzymaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. oraz niedokonania ustaleń dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia, czy osoba o profilu Skarżącego może faktycznie znaleźć schronienie w innej części Federacji Rosyjskiej, w szczególności mając na uwadze, że służby federalne ściśle współpracują z przedstawicielami czeczeńskich władz (tak m.in. przywołany w skardze do Sądu I instancji i w dalszej części niniejszej skargi raport Helsińskiej Fundacji); co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową oraz oddaleniem skargi"; - art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 43 pkt 1 i art. 18a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1504 ze zm.) oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez "niedostrzeżenie przez Sąd I instancji (brak odniesienia się do zarzutów i argumentacji skargi w tym zakresie), że Rada do Spraw Uchodźców: a) nie dokonała rozważań dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia, mając na uwadze zasadność zastosowania art. 18a (...) [ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej] - nie jakichkolwiek, a mających istotne znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. dokonanie ustaleń czy osoba, która pozostawała w kręgu zainteresowania władz państwowych z powodu nie tylko pokrewieństwa z potwierdzonym bojownikiem, ale również udzielenia pomocy bojownikom i dopuszczenia przez bojowników do tajemnic poprzez pokazanie bomb domowej produkcji, o czym władze pozyskały wiedzę, poddawana przemocy, wielokrotnie zatrzymywana, przesłuchiwana, jest w dalszym ciągu narażona na doświadczanie krzywdzących działań ze strony przedstawicieli władz w razie konieczności powrotu do kraju pochodzenia? Jakiego rodzaju działań? Czy osoba w opisanej sytuacji może liczyć na skuteczną ochronę w kraju pochodzenia? Czy osoba o takim profilu jest zagrożona bezprawnymi działaniami władz?; b) nie dokonała ustaleń, jak przedstawia się sytuacja osób o profilu Skarżącego - czy mogą one znaleźć w sposób skuteczny bezpieczne schronienie w innej części Rosji (...); takie wszechstronne ustalenia powinny poprzedzać wydanie decyzji, w której Organ bezpodstawnie doszedł do przekonania, że Skarżący może zamieszkać w innej części Federacji Rosyjskiej; c) w zakresie sytuacji w kraju pochodzenia dokonała wyłącznie ustaleń dotyczących mobilizacji w związku z agresją Rosji na Ukrainę, a nawet w tym zakresie ustalenia zostały dokonane w oderwaniu od indywidualnych problemów Skarżącego, w tym faktu, że już wcześniej doświadczył krzywdzących i bezprawnych działań ze strony władz i jako członek rodziny byłego bojownika i osoby, o której władze wiedziały, że pomagał bojownikom, może być szczególnie narażony na bezprawne działania w tym zakresie, co Organ powinien szczegółowo rozważyć; co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową oraz oddaleniem skargi"; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez "niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów niniejszej sprawy przez Sąd I instancji, w których są wątpliwości, i w których ustalenia Organu są odmienne od wniosków i twierdzeń Skarżącego, bądź zostały pominięte przez Organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, powielenie stanowiska Organu bez należytego odniesienia się do stanowiska prezentowanego przez Skarżącego, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi i argumentacji powołanej celem uzasadnienia zarzutów, co miało istotny wpływ, gdyż skutkowało oddaleniem skargi"; Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 15 pkt 2 w zw. z art. 18a i art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez "nieprawidłowe uznanie, że Skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co jest wynikiem nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym". We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano zastosowania art. 188 lub art. 185 § 1 p.p.s.a. Nadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Zasadne są w szczególności te podstawy kasacyjne, w których zarzuca się naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim dotyczą one ustaleń koniecznych do zastosowania powołanego art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23, wyraźnie wskazywały na konieczność zastosowania w sprawie art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności jego końcowej części przewidującej możliwość obalenia domniemania faktycznego zawartego w pierwszej części powołanego przepisu. W sprawie konieczne zatem było jedynie wykazanie, że istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że wobec skarżącego akty wyrządzania poważnej krzywdy się nie powtórzą. Nie było natomiast konieczne wykazywanie czy okoliczności faktyczne mające miejsce przed przybyciem skarżącego do Polski w 2017 r. uzasadniają rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w razie powrotu do kraju pochodzenia. Ten fakt wynikał bowiem z domniemania opartego na art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z ustalonego faktu, że skarżący został pobity 1 czerwca 2016 r., który przez NSA w wyroku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 706/23, został uznany za przejaw tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania w rozumieniu art. 15 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. NSA przesądził zatem, że istnieje okoliczność faktyczna (podstawa domniemania), uzasadniająca w świetle art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przyjęcie domniemywanego faktu, mianowicie rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy. Zauważyć przy tym należy, że w art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w istocie zawarte są dwa domniemania prawne. Po pierwsze, ustawa nakazuje z faktu prześladowania lub bezpośredniego zagrożenia prześladowaniem domniemywać fakt uzasadnionej obawy cudzoziemca przed prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Po drugie, ustawa nakazuje z faktu doznania poważnej krzywdy lub bezpośredniego zagrożenia doznaniem poważnej krzywdy domniemywać fakt rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w razie powrotu do kraju pochodzenia. W rozpoznawanej sprawie zostało przesądzone zaistnienie jedynie drugiego ze wskazanych wyżej domniemań. Można zatem przyjąć, uwzględniając wydane poprzednio w sprawie skarżącego dwa wyroki NSA, w szczególności wyrok z 22 listopada 2023 r., że zostało już przesądzone, iż skarżący nie spełnia przesłanek przyznania mu statusu uchodźcy. Otwarta jest natomiast kwestia udzielenia mu ochrony uzupełniającej, przy czym w tym zakresie konieczne, a zarazem wystarczające jest jedynie rozstrzygnięcie, czy istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. Wówczas bowiem zostanie obalone mające zastosowanie wobec skarżącego domniemanie wynikające z art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie NSA ta kwestia nie została w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśniona. Tym samym zasadne są podstawy kasacyjne zawierające zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny, jakie okoliczności faktyczne stanowią uzasadnione powody, aby uznać, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. Zauważyć przy tym należy, że tymi powodami nie mogą być okoliczności, które miały miejsce przed przybyciem skarżącego do Polski w 2017 r. Konieczne było wskazanie okoliczności, które istnieją obecnie i dają podstawy do przyjęcia, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. Sąd pierwszej instancji, jak wynika z uzasadnia zaskarżonego wyroku, za takie powody uznał informację, że skarżący nie znajduje się na żadnej liście osób poszukiwanych w Federacji Rosyjskiej, uzyskaną przez organ administracji w oparciu o opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z 21 czerwca 2024 r. W ocenie NSA taka informacja nie jest wystarczająca do uznania, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. Trafnie w skardze kasacyjnej podnosi się, że we wskazanym opracowaniu zastrzega się, iż fakt, iż skarżący nie figuruje na żadnej liście osób poszukiwanych nie może prowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący nie jest poszukiwany. Tym bardziej na podstawie takiej informacji nie można opierać stwierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia nie powtórzą się akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy. Sąd pierwszej instancji zwrócił też uwagę, że organ administracji ustalił na podstawie tej samej informacji o kraju pochodzenia, iż skarżący przebywał w styczniu 2023 r. w kraju pochodzenia. Taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę uznania, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. Powrót do kraju pochodzenia oznacza bowiem, że sam cudzoziemiec uznaje, iż nie zagraża mu ze strony władz żadne niebezpieczeństwo, a więc także ryzyko doznania poważnej krzywdy. Jednakże skarżący zakwestionował w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zgodność tego ustalenia faktycznego z rzeczywistym stanem rzeczy. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący lub jego pełnomocnik mieli możliwość wypowiedzenia się co do opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z 21 czerwca 2024 r., na podstawie którego organ administracji sformułował tezę, że skarżący jakoby w styczniu 2023 r. przebywał w kraju pochodzenia. Nie można zatem tej okoliczności faktycznej uznać za udowodnioną. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna opiera się na usprawiedliwionych podstawach. Jednocześnie NSA przyjął, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, gdyż nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem art. 153 p.p.s.a., art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co uzasadniało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jej uchylenie. Mając to na uwadze NSA na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., art. 18a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie dowodowe w celu rozstrzygnięcia, czy istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że akty wyrządzania skarżącemu poważnej krzywdy nie powtórzą się. W tym celu przede wszystkim umożliwi skarżącemu i jego pełnomocnikowi wypowiedzenie się odnośnie do stwierdzenia zawartego w opracowaniu Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z 21 czerwca 2024 r., z którego organ administracji wyprowadza wniosek, że skarżący przebywał w kraju pochodzenia w styczniu 2023 r. Ponadto uzyska ogólne informacje o kraju pochodzenia skarżącego, na których można by oprzeć ustalenia, co do możliwości powtórzenia się wobec skarżącego aktów wyrządzenia poważnej krzywdy z uwzględnieniem tego, że krajem pochodzenia jest Rosja, a nie tylko Republika Czeczenii. Jeżeli organ administracji uzna, że istnieją uzasadnione powody, aby przyjąć, że wobec skarżącego akty wyrządzania poważnej krzywdy się nie powtórzą, to wyraźnie wskaże w uzasadnieniu swojej decyzji, na jakich okolicznościach i dowodach taką prognozę opiera. Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, oraz w związku z uwzględnieniem skargi NSA na mocy art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § oraz art. 209 p.p.s.a. zasądził zwrot kosztów postępowania od organu administracji na rzecz skarżącego.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Andrzej Wawrzyniak Włodzimierz Kowalczyk Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1826/25 · 15 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 15 kwietnia 2026 r., II OSK 1826/25 – ochrona cudzoziemca
Sygnatura: II OSK 110/26 · 8 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 8 kwietnia 2026 r., II OSK 110/26 – ochrona cudzoziemca
Sygnatura: II OSK 2701/25 · 8 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 8 kwietnia 2026 r., II OSK 2701/25 – ochrona cudzoziemca
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny